ຊາລວາດໍ ດາລີ (Salvador Dalí) ແມ່ນໃຜ?

ຜູ້ຂຽນ: Laopedia writer ອັບເດດ: September 11, 2026 5 ນາທີໃນການອ່ານ

ສະຫຼຸບ

🎨 ຊາລວາດໍ ດາລີ (Salvador Dalí) ແມ່ນໃຜ? ຈາກສິນລະປິນແນວອະທິຍະທັດຜູ້ ໂດດເດັ່ນ ສູ່ໄອຄອນແຫ່ງຄວາມແປກປະຫຼາດ ຖ້າເອີ່ຍເຖິງຊື່ຂອງສິນລະປິນຜູ້ທີ່ມີທັງຜົນງານລະດັບຊິ້ນເອກ ແລະ ພຶດຕິກຳທີ່ແປກປະຫຼາດຈົນໂລກຕ້ອງຈົດຈຳ ຫນຶ່ງໃນນັ້ນຕ້ອງມີຊື່ຂອງ ຊາລວາດໍ ດາລີ ຢ່າງແນ່ນອນ! ມື້ນີ້ເຮົາມາ ພາໄປຮູ້ຈັກກັບຊີວິດ ແລະ ຜົນງານຂອງລາວຜ່ານໄຮໄລ້ສັ້ນໆນຳກັນ! 👇 ຊາລວາດໍ ດາລີ ແມ່ນໃຜ? ລາວແມ່ນ ສິນລະປິນແນວອະທິຍະທັດ (Surrealist) ຊາວສະເປນ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງລະດັບໂລກ, ເກີດເມື່ອວັນທີ 11 ພຶດສະພາ 1904 ທີ່ເມືອງຟີເກເຣສ, ປະເທດສະເປນ ແລະ ເສຍຊີວິດໃນວັນທີ 23 ມັງກອນ 1989. ດາລີມີຄວາມ ຫຼາກຫຼາຍ…

🎨 ຊາລວາດໍ ດາລີ (Salvador Dalí) ແມ່ນໃຜ? ຈາກສິນລະປິນແນວອະທິຍະທັດຜູ້ ໂດດເດັ່ນ ສູ່ໄອຄອນແຫ່ງຄວາມແປກປະຫຼາດ

ຖ້າເອີ່ຍເຖິງຊື່ຂອງສິນລະປິນຜູ້ທີ່ມີທັງຜົນງານລະດັບຊິ້ນເອກ ແລະ ພຶດຕິກຳທີ່ແປກປະຫຼາດຈົນໂລກຕ້ອງຈົດຈຳ ຫນຶ່ງໃນນັ້ນຕ້ອງມີຊື່ຂອງ ຊາລວາດໍ ດາລີ ຢ່າງແນ່ນອນ! ມື້ນີ້ເຮົາມາ ພາໄປຮູ້ຈັກກັບຊີວິດ ແລະ ຜົນງານຂອງລາວຜ່ານໄຮໄລ້ສັ້ນໆນຳກັນ! 👇

ຊາລວາດໍ ດາລີ ແມ່ນໃຜ?

ລາວແມ່ນ ສິນລະປິນແນວອະທິຍະທັດ (Surrealist) ຊາວສະເປນ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງລະດັບໂລກ, ເກີດເມື່ອວັນທີ 11 ພຶດສະພາ 1904 ທີ່ເມືອງຟີເກເຣສ, ປະເທດສະເປນ ແລະ ເສຍຊີວິດໃນວັນທີ 23 ມັງກອນ 1989.
ດາລີມີຄວາມ ຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ຫົວຄິດປະດິດສ້າງສູງຫຼາຍ ບໍ່ວ່າຈະເປັນການແຕ້ມຮູບ, ປະຕິມາກຳ, ການຖ່າຍຮູບ, ການອອກແບບແຟຊັນ, ເຄື່ອງປະດັບ, ໄປຈົນເຖິງການຂຽນໜັງສື ແລະ ຮູບເງົາ.

ໄຮໄລ້ຊີວິດ ແລະ ເສັ້ນທາງສິນລະປະ:

ຍຸກເລີ່ມຕົ້ນ: ດາລີເລີ່ມຮຽນສິນລະປະຕອນອາຍຸ 12 ປີ ແລະ ເຂົ້າຮຽນທີ່ໂຮງຮຽນວິຈິດຕະສິນໃນ ມາດຣິດ, ບ່ອນທີ່ລາວໄດ້ເປັນໝູ່ກັບບຸກຄົນສຳຄັນເຊັ່ນ: ລູອິສ ບູນູແອລ ແລະ ເຟເດຣິໂກ ການເຊຍ ລໍກາ.
ຄວາມຮັກ ແລະ ແຮງບັນດານໃຈ: ລາວໄດ້ພົບກັບ ກາລາ (Gala) ຍິງຊາວລັດເຊຍຜູ້ ທີ່ກາຍມາເປັນທັງພັນລະຍາ, ຜູ້ຈັດການທຸລະກິດ ແລະ ເປັນ muse (ແຮງບັນດານໃຈ) ຄົນສຳຄັນໃນຊີວິດຂອງລາວຕະຫຼອດການ.
ຊ່ວງເວລາໃນອາເມລິກາ: ໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2, ດາລີໄດ້ຍ້າຍໄປ ອາໄສຢູ່ສະຫະລັດອາເມລິກາເປັນເວລາ 8 ປີ, ເຊິ່ງເປັນຊ່ວງທີ່ລາວສ້າງຜົນງານຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ລວມທັງການຮ່ວມງານກັບ ວອລ໌ດ ດິສນີ ໃນກາຕູນສັ້ນເລື່ອງ Destino.

ເອກະລັກ ແລະ ຜົນງານທີ່ຄົນຈື່ຈຳ:

ພາບລວງຕາ ແລະ ໂມງອ່ອນນຸ້ມ: ຜົນງານຂອງດາລີມັກເຕັມໄປດ້ວຍຈິນຕະນາການທີ່ ຫຼຸດໂລກ, ເຊັ່ນ: ໂມງທີ່ເບິ່ງຄືວ່າກຳລັງ ລະລາຍ (ເຊິ່ງໄດ້ແຮງບັນດານໃຈຈາກທິດສະດີສາຍພົວພັນຂອງອາຍສະໄຕນ໌) ພ້ອມທັງການນຳໃຊ້ສັນຍາລັກຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ໄຂ່, ມົດ, ແລະ ຊ້າງຂາວຍາວ.
ຄວາມແປກປະຫຼາດໃນຊີວິດຈິງ: ດາລີເປັນຄົນທີ່ມີບຸກຄະລິກໂດດເດັ່ນຫຼາຍ — ໜວດທີ່ງອນຂຶ້ນເປັນເອກະລັກ, ເຄີຍຂັບລົດ Rolls-Royce ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຜັກກະລ່ຳດອກ, ລ້ຽງສັດລ້ຽງເປັນອູໂຊລອດ (ocelot), ແລະ ເຄີຍໃສ່ຊຸດດຳນ້ຳຂຶ້ນບັນຍາຍງານມາແລ້ວ!
ມໍລະດົກຕົກທອດ: ຜົນງານຂອງລາວມີອິດທິພົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ ປັອບອາດ (Pop Art) ແລະ ສິນລະປິນຸ່ນໃນຍຸກຕໍ່ມາ. ປັດຈຸບັນມີ “ໂຮງລະຄອນ-ພິພິທະພັນດາລີ” ຕັ້ງຢູ່ເມືອງບ້ານເກີດຂອງລາວ ທີ່ເກັບຮັກສາຜົນງານ ແລະ ເປັນບ່ອນຝັງສົບຂອງລາວ.

ມາແລກປ່ຽນກັນ: ໃນບັນດາຜົນງານສິນລະປະແນວອະທິຍະທັດ (Surrealism) ທັງໝົດ, ທ່ານຄິດວ່າຈິນຕະນາການແບບໃດໃນງານຂອງ ດາລີ ທີ່ເບິ່ງແລ້ວ “ລຶກລັບ ຫຼື ປະຫຼາດ” ຖືກໃຈທ່ານຫຼາຍທີ່ສຸດ? ມາຄອມເມັ້ນປຶກສາແລກປ່ຽນກັນໄດ້ເລີຍ! 💬👇

ຊາລວາດໍ ດາລີ (ເກີດວັນທີ 11 ພຶດສະພາ 1904 – ເສຍຊີວິດວັນທີ 23 ມັງກອນ 1989) ແມ່ນສິນລະປິນແນວອະທິຍະທັດ (Surrealist) ຊາວສະເປນຜູ້ມີຊື່ສຽງ. ລາວເກີດຢູ່ ຟີເກເຣສ, ກາຕາໂລເນຍ, ປະເທດສະເປນ. ລາວໄດ້ຮຽນວິຈິດຕະສິນເທິງທີ່ນະຄອນມາດຣິດ.

ດາລີໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈເບື້ອງຕົ້ນຈາກສິນລະປິນແນວອິມເປຣັດຊັນນິສ ແລະ ຍຸກຟື້ນຟູສິນລະປະ. ຕໍ່ມາ, ລາວໄດ້ສຳຫຼວດແນວຄິວບິສ ແລະ ຮູບແບບສິນລະປະໃໝ່ອື່ນໆ. ຮອດທ້າຍຊຸມປີ 1920, ລາວໄດ້ກາຍເປັນບຸກຄົນສຳຄັນໃນຂະບວນການແນວອະທິຍະທັດ.

ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມກາງເມືອງສະເປນ (1936-1939), ດາລີໄດ້ອາໄສຢູ່ປະເທດຝຣັ່ງ. ຫຼັງຈາກນັ້ນລາວໄດ້ຍ້າຍໄປສະຫະລັດອາເມລິກາໃນປີ 1940. ລາວກັບຄືນສູ່ສະເປນໃນປີ 1948. ດາລີໄດ້ແບ່ງປັນແນວຄິດທາງສິນລະປະຂອງລາວຜ່ານຫຼາຍຮູບແບບ. ອັນເຫຼົ່ານີ້ລວມມີການແຕ້ມຮູບ, ສິນລະປະກາຟິກ, ຮູບເງົາ, ປະຕິມາກຳ, ແລະ ການຖ່າຍຮູບ.

ລາວຍັງໄດ້ຂຽນນະວະນິຍາຍ, ບົດກະວີ, ແລະ ອັດຕະຊີວະປະຫວັດຂອງລາວ. ດາລີເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນດ້ານພຶດຕິກຳທີ່ແປກປະຫຼາດ ແລະ ການກະທຳຕໍ່ໜ້າສາທາລະນະຊົນ. ບາງຄັ້ງ, ການກະທຳເຫຼົ່ານີ້ດຶງດູດຄວາມສົນໃຈຫຼາຍກວ່າຜົນງານສິນລະປະອັນໜ້າອັດສະຈັນຂອງລາວ.

ຊາລວາດໍ ດາລີ, ມາກີສ໌ແຫ່ງດາລີ ແຫ່ງປູໂບລ

ຮູບ: Salvador Dalí 1939.
ດາລີ ໃນປີ 1939

ເກີດ: ຊາລວາດໍ ໂດມິງໂງ ເຟລິເປ ຈາຊິນໂຕ ດາລີ ອີ ໂດເມແນັກ
11 ພຶດສະພາ 1904
ຟີເກເຣສ, ກາຕາໂລເນຍ, ປະເທດສະເປນ

ເສຍຊີວິດ: 23 ມັງກອນ 1989 (ອາຍຸ 84 ປີ)
ຟີເກເຣສ, ກາຕາໂລເນຍ, ປະເທດສະເປນ

ສະຖານທີ່ຝັງສົບ: ຫ້ອງໃຕ້ດິນທີ່ໂຮງລະຄອນ ແລະ ພິພິທະພັນດາລີ, ຟີເກເຣສ

ການສຶກສາ: ໂຮງຮຽນວິຈິດຕະສິນເທິງແຊັນເຟີນັນໂດ, ນະຄອນມາດຣິດ, ປະເທດສະເປນ

ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນດ້ານ: ການແຕ້ມຮູບ, ການວາດຮູບ, ການຖ່າຍຮູບ, ປະຕິມາກຳ, ການຂຽນ, ຮູບເງົາ, ແລະ ເຄື່ອງປະດັບ

ຂະບວນການສິນລະປະ: ຄິວບິສ, ດາດາ, ແນວອະທິຍະທັດ

ຄູ່ສົມລົດ: ກາລາ ດາລີ
(ແຕ່ງງານ 1934; ເສຍຊີວິດ 1982)

ລາຍເຊັນ:

ຊີວິດຂອງຊາລວາດໍ ດາລີ (About Salvador Dalí’s Life)

ຮູບ: ຄອບຄົວດາລີໃນປີ 1910. ຈາກຊ້າຍ: ປ້າມາເລຍ ເຕເຣຊາ, ແມ່, ພໍ່, ຊາລວາດໍ ດາລີ, ປ້າກາເຕລິນາ, ອ້າຍ (ນ້ອງສາວ) ອານາ ມາເລຍ, ແລະ ແມ່ຕູ້ອານາ.

ຊາລວາດໍ ດາລີ ເກີດໃນວັນທີ 11 ພຶດສະພາ 1904. ບ້ານເກີດຂອງລາວແມ່ນຟີເກເຣສ, ປະເທດສະເປນ, ໃກ້ຊາຍແດນຝຣັ່ງ. ພໍ່ຂອງລາວເຮັດວຽກເປັນນັກກົດໝາຍ. ພໍ່ແມ່ຂອງດາລີມີລູກຊາຍອີກຄົນໜຶ່ງ, ຊື່ວ່າຊາລວາດໍເຊັ່ນກັນ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ເສຍຊີວິດກ່ອນລາວຈະເກີດ. ແນວຄິດກ່ຽວກັບອ້າຍທີ່ສູນເສຍໄປນີ້ຍັງຄົງຢູ່ກັບດາລີ. ມັນເຖິງກັບປາກົດຢູ່ໃນຮູບແຕ້ມຕໍ່ມາຂອງລາວ. ນ້ອງສາວຂອງລາວ, ອານາ ມາເລຍ, ອາຍຸນ້ອຍກວ່າລາວສາມປີ.

ດາລີໄດ້ເລີ່ມຮຽນສິນລະປະຕອນລາວອາຍຸ 12 ປີ. ລາວໄດ້ຄົ້ນພົບການແຕ້ມຮູບແບບສະໄໝໃໝ່ໃນລະຫວ່າງການເດີນທາງໃນລະດູຮ້ອນຄັ້ງໜຶ່ງ. ການເດີນທາງນີ້ແມ່ນໄປ ກາດາເກສ ພ້ອມກັບຄອບຄົວຂອງ ຣາມອນ ພິໂຈ. ປີຕໍ່ມາ, ພໍ່ຂອງດາລີໄດ້ນຳຮູບແຕ້ມຖ່ານຂອງລາວມາສະແດງຢູ່ເຮືອນ. ງານສະແດງສິນລະປະສາທາລະນະຄັ້ງທຳອິດຂອງລາວແມ່ນໃນປີ 1918. ໃນປີ 1921, ຄອບຄົວພິໂຈໄດ້ແນະນຳດາລີໃຫ້ຮູ້ຈັກກັບຟິວຈູຣິສ. ລຸງຂອງລາວໄດ້ໃຫ້ໜັງສືກ່ຽວກັບຄິວບິສ ແລະ ສິນລະປະໃໝ່ແກ່ລາວ.

ໃນວັນທີ 6 ກຸມພາ 1921, ແມ່ຂອງດາລີໄດ້ເສຍຊີວິດຍ້ອນມະເຮັງ. ນາງໄດ້ສະໜັບສະໜູນສິນລະປະຂອງລາວມາຕະຫຼອດ. ຫຼັງຈາກນາງເສຍຊີວິດ, ພໍ່ຂອງດາລີໄດ້ແຕ່ງງານກັບເອື້ອຍ (ນ້ອງສາວ) ຂອງແມ່ຂອງລາວ. ດາລີບໍ່ມີບັນຫາຫຍັງກັບການແຕ່ງງານນີ້. ລາວຮັກ ແລະ ນັບຖືປ້າຂອງລາວຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ຮູບ: ດາລີພ້ອມກັບ ເຟເດຣິໂກ ການເຊຍ ລໍກາ ຢູ່ນະຄອນບາເຊໂລນາ, 1925.

ໃນປີ 1922, ດາລີໄດ້ເລີ່ມຮຽນຢູ່ທີ່ Real Academia de Bellas Artes de San Fernando ໃນນະຄອນມາດຣິດ. ລາວໄດ້ກາຍເປັນໝູ່ສະໜິດກັບ ເປປິນ ແບໂຢ, ລູອິສ ບູນູແອລ, ແລະ ເຟເດຣິໂກ ການເຊຍ ລໍກາ. ລາວຍັງໄດ້ພັດທະນາຄວາມຮັກອັນເລິກເຊິ່ງຕໍ່ພິພິທະພັນປຣາໂດ. ລາວເອີ້ນມັນວ່າ: “ພິພິທະພັນຮູບແຕ້ມເກົ່າແກ່ທີ່ດີທີ່ສຸດໃນໂລກ.” ລາວໄດ້ໃຊ້ເວລາຫຼາຍໃນການສຶກສາຜົນງານຂອງນັກສິນລະປິນຍິ່ງໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

ຮູບແຕ້ມແນວ ຄິວບິສ ຂອງດາລີໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ໃນຕອນນັ້ນບໍ່ມີສິນລະປິນແນວຄິວບິສຄົນອື່ນຢູ່ໃນນະຄອນມາດຣິດ. ສິນລະປະຂອງລາວໂດດເດັ່ນຍ້ອນລາວໃຊ້ຫຼາຍຮູບແບບແຕກຕ່າງກັນ. ລາວມີງານສະແດງດ່ຽວຄັ້ງທຳອິດຢູ່ນະຄອນບາເຊໂລນາ. ອັນນີ້ແມ່ນກ່ອນທີ່ລາວຈະຮູ້ຈັກກ່ຽວກັບແນວອະທິຍະທັດ. ລາວມີງານສະແດງເພີ່ມເຕີມຫຼັງຈາກລາວເລີ່ມແຕ້ມຮູບແບບແນວອະທິຍະທັດໃນປີ 1927.

ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງດາລີ ແລະ ພໍ່ຂອງລາວໄດ້ກາຍເປັນເລື່ອງຫຍຸ້ງຍາກ. ດາລີໄດ້ອາໄສຢູ່ນຳ ກາລາ, ຍິງຊາວລັດເຊຍທີ່ອາຍຸແກ່ກວ່າລາວສິບປີ. ພໍ່ຂອງລາວບໍ່ເຫັນດີກັບເລື່ອງນີ້. ລາວຍັງຄິດວ່າຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຂອງດາລີກັບກຸ່ມແນວອະທິຍະທັດເປັນອິດທິພົນທີ່ບໍ່ດີ. ດາລີ ແລະ ກາລາໄດ້ເຊົ່າກະຕ໊ອບຫາປານ້ອຍໆອັນໜຶ່ງ. ມັນຢູ່ໃນອ່າວທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງທີ່ ພອດລິກາດ. ບໍ່ດົນລາວກໍ່ໄດ້ຊື້ກະຕ໊ອບນັ້ນ. ຕະຫຼອດຫຼາຍປີ, ລາວໄດ້ຊື້ກະຕ໊ອບໃກ້ຄຽງອື່ນໆອີກ. ລາວໄດ້ຄ່ອຍໆສ້າງບ້ານພັກອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງລາວຢູ່ແຄມທະເລ.

ຮູບ: ດາລີ (ຊ້າຍ) ແລະ ໝູ່ນັກສິນລະປິນແນວອະທິຍະທັດ ແມນ ເຣ ຢູ່ນະຄອນປາຣີ, 1934.

ດາລີ ແລະ ກາລາໄດ້ອາໄສຢູ່ນຳກັນຕັ້ງແຕ່ປີ 1929. ພວກເຂົາໄດ້ແຕ່ງງານກັນຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 20 ມັງກອນ 1934, ຢູ່ ນະຄອນປາຣີ. ກາລາເປັນທັງຜູ້ຈັດການທຸລະກິດ ແລະ ແຮງບັນດານໃຈຂອງລາວ. ດາລີໄດ້ສືບຕໍ່ແຕ້ມຮູບນາງໃນຂະນະທີ່ທັງສອງອາຍຸເພີ່ມຂຶ້ນ.

ເມື່ອສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນ, ຄອບຄົວດາລີໄດ້ອອກຈາກປະເທດຝຣັ່ງ. ພວກເຂົາໄດ້ໂດຍສານເຮືອໄປສະຫະລັດອາເມລິກາ. ພວກເຂົາໄດ້ອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນເວລາແປດປີ. ພວກເຂົາໄດ້ແບ່ງເວລາຢູ່ລະຫວ່າງ ນະຄອນນິວຢອກ ແລະ ຄາບສະໝຸດມອນເຕເຣ, ລັດແຄລິຟໍເນຍ. ໃນປີ 1941 ແລະ 1942, ດາລີໄດ້ຈັດງານສະແດງສິນລະປະ. ລາວຍັງໄດ້ພິມເຜີຍແຜ່ອັດຕະຊີວະປະຫວັດຂອງລາວ, ຊື່ວ່າ The Secret Life of Salvador Dalí. ດາລີໄດ້ຢູ່ວຸ້ນວາຍຕະຫຼອດເວລາທີ່ເຫຼືອຢູ່ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ. ລາວໄດ້ສ້າງສິນລະປະ ແລະ ອອກແບບໃຫ້ແກ່ລະຄອນບັນເລ. ລາວຍັງໄດ້ອອກແບບຜະລິດຕະພັນຕ່າງໆເຊັ່ນ: ນ້ຳຫອມ, ເຄື່ອງສຳອາງ, ຖົງຕີນ, ແລະ ເນັກທາຍ.

ໃນປີ 1948, ດາລີ ແລະ ກາລາໄດ້ຍ້າຍກັບຄືນສູ່ບ້ານຂອງພວກເຂົາທີ່ພອດລິກາດ. ຕະຫຼອດສາມສິບປີຕໍ່ມາ, ພວກເຂົາໄດ້ໃຊ້ເວລາສ່ວນໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

ດາລີມັກໃຊ້ພາບລວງຕາໃນສິນລະປະຂອງລາວ. ລາວເປັນໜຶ່ງໃນສິນລະປິນຄົນທຳອິດທີ່ໃຊ້ ໂຮໂລແກຣມໃນຜົນງານຂອງລາວ. ໃນຊ່ວງບັ້ນປາຍຊີວິດຂອງດາລີ, ນັກສິນລະປິນໜຸ່ມເຊັ່ນ ແອນດີ ວໍຮໍລ ໄດ້ກ່າວວ່າລາວມີອິດທິພົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ ປັອບອາດ.

ໃນປີ 1960, ດາລີໄດ້ເລີ່ມເຮັດວຽກໃນໂຮງລະຄອນ ແລະ ພິພິທະພັນດາລີຂອງລາວ. ມັນຢູ່ໃນບ້ານເກີດຂອງລາວທີ່ຟີເກເຣສ. ນີ້ແມ່ນໂຄງການໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງລາວ. ມັນເປັນຈຸດສຸມຫຼັກຂອງພະລັງງານຂອງລາວຈົນຮອດປີ 1974, ຕອນທີ່ມັນເປີດ. ລາວໄດ້ສືບຕໍ່ເພີ່ມເຕີມມັນຈົນຮອດກາງຊຸມປີ 1980.

ໃນປີ 1968, ດາລີໄດ້ຊື້ປາສາດຢູ່ປູໂບລໃຫ້ກາລາ. ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1971, ນາງຈະໄປທີ່ນັ້ນຄົນດຽວ. ນາງຈະບໍ່ໃຫ້ລາວໄປຮ່ວມນຳ. ດາລີໄດ້ກາຍເປັນຄົນເສົ້າໃຈ ແລະ ສຸຂະພາບຂອງລາວໄດ້ເລີ່ມຊຸດໂຊມລົງ. ລາວມີອາການຄ້າຍຄືກັບພະຍາດພາກິນສັນ. ອັນນີ້ລວມມີການສັ່ນສະເທືອນຢ່າງຮຸນແຮງຢູ່ແຂນຂວາຂອງລາວ.

ກາລາໄດ້ເສຍຊີວິດໃນວັນທີ 10 ມິຖຸນາ 1982. ນາງຖືກຝັງຢູ່ປູໂບລ. ດາລີໄດ້ອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນຕໍ່ໄປອີກຫົກປີ. ໃນວັນທີ 23 ມັງກອນ 1989, ດາລີໄດ້ເສຍຊີວິດໃນອາຍຸ 84 ປີ. ລາວຖືກຝັງຢູ່ໃຕ້ເວທີຂອງໂຮງລະຄອນ-ພິພິທະພັນຂອງລາວຢູ່ຟີເກເຣສ. ມູນນິທິກາລາ-ຊາລວາດໍ ດາລີ ໃນປັດຈຸບັນເປັນຜູ້ບໍລິຫານຈັດການມູນມໍລະດົກຢ່າງເປັນທາງການຂອງລາວ.

ຄວາມໝາຍຂອງສິນລະປະຂອງດາລີ

ອາຫານ ແລະ ການກິນອາຫານມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍໃນຄວາມຄິດ ແລະ ສິນລະປະຂອງດາລີ. ລາວໄດ້ເຊື່ອມໂຍງອາຫານກັບຄວາມງາມ. ລາວມັກໃຊ້ເຂົ້າຈີ່, ໄຂ່, ແລະ ໜ້າມທະເລໃນຮູບແຕ້ມຂອງລາວ.

ຕັ້ງແຕ່ກາງຊຸມປີ 1950, ດາລີໄດ້ເລີ່ມໃຊ້ຮູບຮ່າງແຮດ ແລະ ນໍແຮດໃນສິນລະປະຂອງລາວ. ລາວຍັງໄດ້ໃຊ້ລາ, ມົດ, ຕັກແຕນ, ແລະ ຊ້າງ.

ດາລີສົນໃຈວິທະຍາສາດ ແລະ ຄະນິດສາດຢູ່ສະເໝີ. ອັນນີ້ມັກປາກົດຢູ່ໃນຜົນງານສິນລະປະຂອງລາວ. ໂມງທີ່ອ່ອນນຸ້ມອັນມີຊື່ສຽງຂອງລາວອາດຈະກ່ຽວກັບທິດສະດີສາຍພົວພັນຂອງອາຍສະໄຕນ໌. ຮູບພາບຂອງອະນຸພາກອະຕອມໄດ້ປາກົດຢູ່ໃນຜົນງານຂອງລາວຫຼັງຈາກການຖິ້ມລະເບີດປະລະມານູທີ່ຮິໂຣຊິມາ ແລະ ນາງາຊາກິ. ເສັ້ນດີເອັນເອ ໄດ້ປາກົດຢູ່ໃນສິນລະປະຂອງລາວຕັ້ງແຕ່ກາງຊຸມປີ 1950.

ຜົນງານຂອງດາລີນອກເໜືອຈາກການແຕ້ມຮູບ

ຮູບ: Dalí Atomicus, ຮູບຖ່າຍໂດຍ ຟີລິບ ຮາລສະແມນ (1948). ຮູບນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນມັນກ່ອນທີ່ສາຍໂຍງຈະຖືກເອົາອອກ.

ຮູບ: ໂຮງລະຄອນ-ພິພິທະພັນດາລີ ຢູ່ ຟີເກເຣສ ແມ່ນບ່ອນທີ່ດາລີຖືກຝັງ.

ດາລີແມ່ນສິນລະປິນທີ່ມີຄວາມສ້າງສັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ບາງຜົນງານທີ່ນິຍົມທີ່ສຸດຂອງລາວແມ່ນປະຕິມາກຳ ແລະ ວັດຖຸອື່ນໆ. ລາວຍັງຖືກຈົດຈຳໃນຜົນງານດ້ານລະຄອນ, ແຟຊັນ, ເຄື່ອງປະດັບ, ການຖ່າຍຮູບ, ວັນນະຄະດີ, ແລະ ສະຖາປັດຕະຍະກຳ.

ອິດທິພົນທີ່ຍືນຍົງຂອງດາລີ

ພິພິທະພັນຫຼັກສອງແຫ່ງອຸທິດໃຫ້ແກ່ສິນລະປະຂອງດາລີ. ອັນໜຶ່ງແມ່ນໂຮງລະຄອນ-ພິພິທະພັນດາລີ ຢູ່ຟີເກເຣສ, ປະເທດສະເປນ. ອີກອັນໜຶ່ງແມ່ນ ພິພິທະພັນຊາລວາດໍ ດາລີ ຢູ່ນະຄອນເຊນປີເຕີສເບີກ, ລັດຟລໍຣິດາ, ສະຫະລັດອາເມລິກາ.

ຊີວິດ ແລະ ສິນລະປະຂອງດາລີໄດ້ມີອິດທິພົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ປັອບອາດ. ລາວຍັງໄດ້ເປັນແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ແກ່ນັກສິນລະປິນແນວອະທິຍະທັດຄົນອື່ນໆ. ນັກສິນລະປິນສະໄໝໃໝ່ເຊັ່ນ Jeff Koons ແລະ Damien Hirst ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກລາວ. ດາລີໄດ້ຖືກນັກສະແດງຫຼາຍຄົນສະແດງເປັນລາວໃນຮູບເງົາ. ອັນເຫຼົ່ານີ້ລວມມີ ໂຣເບີດ ແພັດຕິນສັນ ໃນເລື່ອງ Little Ashes (2008) ແລະ ອາດຣຽນ ໂບຣດີ ໃນເລື່ອງ Midnight in Paris (2011). ເບັນ ຄິງສະລີ ໄດ້ສະແດງເປັນລາວໃນເລື່ອງ Daliland. ທະເລຊາຍຊາລວາດໍ ດາລີ ໃນປະເທດໂບລີເວຍ ແລະ ຂຸມດາລີ (Dalí crater) ເທິງດາວພຸດ ໄດ້ຖືກຕັ້ງຊື່ຕາມລາວ.

ລາງວັນ ແລະ ກຽດຕິຍົດຂອງດາລີ

1964: ອັດສະວິນຊັ້ນ Grand Cross ຂອງ ຄະນະຢິສະເບລລາຄາໂທລິກ
1972: ສະມາຊິກສະມາຄົມຂອງ Royal Academy of Science, Letters and Fine Arts ຂອງປະເທດແບນຊິກ
1978: ສະມາຊິກສະມາຄົມຂອງ Académie des Beaux-Arts ຂອງ Institut de France
1981: ອັດສະວິນຊັ້ນ Grand Cross ຂອງຄະນະຊາລສທີ 3
1982: ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງມາກີສ໌ຄົນທຳອິດແຫ່ງດາລີ ແຫ່ງປູໂບລ ໂດຍ ກະສັດຮວນ ກາຣະໂລສ

ສະຖານທີ່ຊົມສິນລະປະຂອງດາລີ

ໂຮງລະຄອນ-ພິພິທະພັນດາລີ – ຢູ່ ຟີເກເຣສ, ກາຕາໂລເນຍ, ປະເທດສະເປນ. ມັນມີຄໍເລັກຊັນຜົນງານຂອງດາລີໃຫຍ່ທີ່ສຸດ.
ບ້ານ-ພິພິທະພັນກາລາ ດາລີ – ຢູ່ ປາສາດປູໂບລ ໃນເມືອງປູໂບລ, ກາຕາໂລເນຍ, ປະເທດສະເປນ.
Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia (ພິພິທະພັນເລນາໂຊເຟຍ) – ຢູ່ນະຄອນມາດຣິດ, ປະເທດສະເປນ. ມັນມີຄໍເລັກຊັນຜົນງານຂອງລາວຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
ບ້ານ-ພິພິທະພັນຊາລວາດໍ ດາລີ – ຢູ່ ພອດລິກາດ, ກາຕາໂລເນຍ, ປະເທດສະເປນ.
ພິພິທະພັນຊາລວາດໍ ດາລີ – ຢູ່ ນະຄອນເຊນປີເຕີສເບີກ, ລັດຟລໍຣິດາ. ມັນມີຜົນງານຂອງດາລີຫຼາຍກວ່າ 1500 ອັນ. ອັນນີ້ລວມມີ “ຜົນງານຊິ້ນເອກ” ຂະໜາດໃຫຍ່ເຈັດອັນ.

ຄຳເວົ້າທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງຊາລວາດໍ ດາລີ

“ຄວາມສະຫຼາດໂດຍປາສະຈາກຄວາມທະເຍີທະຍານແມ່ນນົກທີ່ບໍ່ມີປີກ.”
“ຢ່າຢ້ານກົວຄວາມສົມບູນແບບ – ທ່ານຈະບໍ່ມີວັນໄປຮອດມັນ.”
“ການແຕ້ມຮູບແມ່ນຄວາມຊື່ສັດຂອງສິນລະປະ. ບໍ່ມີໂອກາດທີ່ຈະຫຼອກລວງໄດ້. ມັນຈະດີ ຫຼື ບໍ່ດີ ເທົ່ານັ້ນ.”
“ນັກແຕ້ມຮູບບໍ່ແມ່ນຄົນທີ່ໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈ, ແຕ່ແມ່ນຄົນທີ່ສາມາດເປັນແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ຄົນອື່ນໄດ້.”

ຂໍ້ມູນທີ່ໜ້າສົນໃຈກ່ຽວກັບຊາລວາດໍ ດາລີ

ດາລີເຊື່ອວ່າລາວແມ່ນອ້າຍທີ່ເສຍຊີວິດຂອງລາວ, ຜູ້ທີ່ຊື່ວ່າຊາລວາດໍເຊັ່ນກັນ, ໄດ້ເກີດຄືນມາໃໝ່.
ລາວມີຄວາມຢ້ານກົວຕັກແຕນຢ່າງຮຸນແຮງ.
ດາລີຖືກໄລ່ອອກຈາກໂຮງຮຽນສິນລະປະບໍ່ແມ່ນຄັ້ງດຽວ, ແຕ່ສອງຄັ້ງ!
ລາວໄດ້ຮ່ວມງານກັບ ວອລ໌ດ ດິສນີ ໃນຮູບເງົາກາຕູນເລື່ອງໜຶ່ງທີ່ຊື່ວ່າ Destino.
ລາວໄດ້ຫາເງິນຢ່າງດີໃນຖານະສິນລະປິນການຄ້າ. ລາວໄດ້ອອກແບບສິນລະປະ ແລະ ໂລໂກໃຫ້ແກ່ຍີ່ຫໍ້ໃຫຍ່ໆ.
ຊາລວາດໍ ດາລີ ມີສັດລ້ຽງເປັນອູໂຊລອດ ຊື່ວ່າ ບາບູ.
ດາລີເຄີຍບັນຍາຍ ໂດຍໃສ່ຊຸດດຳນ້ຳ ແລະ ໜວກ.
ລາວຍັງໄດ້ຂັບລົດ Rolls-Royce Phantom II ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຜັກກະລ່ຳດອກ. ອັນນີ້ແມ່ນໃນລະຫວ່າງການເດີນທາງທາງລົດຈາກປະເທດສະເປນໄປປາຣີ.
ໜວດທີ່ຫງອນຂຶ້ນຂອງດາລີແມ່ນໜຶ່ງໃນທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດສິນລະປະ.
ລາວໄດ້ອອກແບບຫົວໃຈຫີນຣູບີທີ່ສາມາດເຕັ້ນໄດ້ແທ້ໆ. ມັນຖືກເອີ້ນວ່າ The Royal Heart.
ລາວໄດ້ຂຽນປຶ້ມສູດອາຫານ, Les dîners de Gala. ມັນມີສູດອາຫານສຳລັບງານລ້ຽງອາຫານຄ່ຳຫຼູຫຼາທີ່ລາວໄດ້ຈັດຮ່ວມກັບກາລາ.

ພາບແຕ້ມຂອງຊາລວາດໍ ດາລີ, ນະຄອນປາຣີ, 1934.

ດາລີ, ຖ່າຍໂດຍ Studio Harcourt ໃນປີ 1936.

ພາບແຕ້ມຂອງດາລີ ໂດຍ ອາລັນ ວໍເຣັນ, 1972.

ໂບດ Sant Pere ໃນຟີເກເຣສ. ນີ້ແມ່ນບ່ອນທີ່ດາລີໄດ້ຮັບພິທີລ້າງບາບ, ຮັບພິທີສາໜ້ອຍຄັ້ງທຳອິດ, ແລະ ພິທີສົບຂອງລາວ.

ຫ້ອງໃຕ້ດິນຝັງສົບຂອງດາລີຢູ່ໂຮງລະຄອນ-ພິພິທະພັນດາລີ ໃນຟີເກເຣສ. ມັນສະແດງຊື່ ແລະ ຕຳແໜ່ງຂອງລາວ.

Homage to Newton (1985). ປະຕິມາກຳທອງແດງນີ້ຕັ້ງຢູ່ UOB Plaza, ປະເທດສິງກະໂປ. ມັນເປັນກຽດແກ່ ໄອແຊັກ ນິວຕັນ. ໜ້າເອິກ ແລະ ຫົວໃຈທີ່ເປີດອອກໝາຍເຖິງ “ຄວາມໃຈກວ້າງ” (open-heartedness). ຫົວທີ່ເປີດອອກໝາຍເຖິງ “ຄວາມເປີດກວ້າງທາງຄວາມຄິດ” (open-mindedness).