ອານາຈັກກຸບຕະ ແມ່ນອານາຈັກແນວໃດ?
ອານາຈັກກຸບຕະເປັນອານາຈັກທີ່ມີອຳນາດຫຼວງໃນປະເທດອິນເດຍບູຮານ ດຳລົງຢູ່ຕັ້ງແຕ່ປະມານປີ ຄ.ສ. 320 ຫາ 550 ມັນຄອບຄຸມພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງອິນເດຍພາກເໜືອ-ກາງ ລວມທັງບາງສ່ວນຂອງອິນເດຍ ແລະ ບັງກະລາເທດໃນປັດຈຸບັນ ຊ່ວງເວລານີ້ ມັກຖືກເອີ້ນວ່າ ຍຸກທອງຂອງອິນເດຍ ໃນຊ່ວງເວລານີ້ ມີຄວາມກ້າວໜ້າອັນໜ້າອັດສະຈັນໃນດ້ານ ວິທະຍາສາດ, ຄະນິດສາດ, ດາລາສາດ, ສາສະໜາ ແລະ ປັດຊະຍາ. ນັກປະຫວັດສາດຫຼາຍຄົນປຽບທຽບອານາຈັກກຸບຕະກັບອານາຈັກບູຮານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ອື່ນໆ ເຊິ່ງລວມທັງ ລາຊະວົງຮັ່ນ ແລະ ລາຊະວົງຖາງ ໃນປະເທດຈີນ ແລະ ອານາຈັກໂຣມັນ ຊາວກຸບຕະນ່າຈະມາຈາກເຂດເບັງກອລ ໃນຕົ້ນສະຕະວັດທີ 4 ພວກເຂົາປົກຄອງອານາຈັກຮິນດູນ້ອຍໆໃນເຂດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ມາກາທາ ແລະ […]
ອ່ານບົດຄວາມ →
ບົດຄວາມໃໝ່ໃນ Laopedia
ເບິ່ງທັງໝົດ →
ຈິດວິທະຍາ Book Review: “ວ່າດ້ວຍຊີວິດແສນສັ້ນ” (On the Shortness of Life) ໂດຍ ເຊເນກາ (Seneca)
“ຊີວິດບໍ່ເຄີຍສັ້ນເກີນໄປ ຫາກເຮົາໃຊ້ມັນເປັນ… ມາປົດລັອກຄວາມຄຽດຈາກຄວາມຟ້າວຟັ່ງ ແລ້ວຫັນມາເປັນ ‘ນາຍຂອງເວລາ ແລະ ຈິດໃຈຕົນເອງ’ ຜ່ານມຸມມອງປັດຊະຍາບູຮານທີ່ຍັງມີພະລັງຈົນມາຮອດປັດຈຸບັນ”. ພາບລວມຂອງປຶ້ມ: “ວ່າດ້ວຍຊີວິດແສນສັ້ນ” ເປັນຜົນງານບົດຄວາມຄລາສສິກຂອງ ເຊເນກາ…
ສິລະປິນ ຊາລວາດໍ ດາລີ (Salvador Dalí) ແມ່ນໃຜ?
🎨 ຊາລວາດໍ ດາລີ (Salvador Dalí) ແມ່ນໃຜ? ຈາກສິນລະປິນແນວອະທິຍະທັດຜູ້ ໂດດເດັ່ນ ສູ່ໄອຄອນແຫ່ງຄວາມແປກປະຫຼາດ ຖ້າເອີ່ຍເຖິງຊື່ຂອງສິນລະປິນຜູ້ທີ່ມີທັງຜົນງານລະດັບຊິ້ນເອກ ແລະ ພຶດຕິກຳທີ່ແປກປະຫຼາດຈົນໂລກຕ້ອງຈົດຈຳ…
ຍຸກສະໄໝໃໝ່ ສົງຄາມຫວຽດນາມ (Vietnam War)
🇻🇳 ຍ້ອນຮອຍອະດີດ: ເລື່ອງລາວ “ສົງຄາມຫວຽດນາມ” ຈາກຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ສູ່ມື້ສິ້ນສຸດສົງຄາມ (1955–1975) ຖ້າເວົ້າເຖິງໜຶ່ງໃນສົງຄາມທີ່ຍາວນານ, ສັບສົນ ແລະ ສົ່ງຜົນກະທົບຫຼາຍທີ່ສຸດໃນຍຸກສົງຄາມເຢັນ (Cold…
ຈິດວິທະຍາ Book Review: ປຶ້ມ “ເລື່ອງທຳມະດາສາມັນປະຈຳບ້ານ” ໂດຍ ໜຸ່ມເມືອງຈັນ (ສອນກົນ ອະດຸນຍານົນທ໌)
ປຶ້ມຫົວນີ້ປຽບຄືກັນກັບ: “ຢາສາມັນປະຈຳໃຈ” ທີ່ໄດ້ລວບລວມເລື່ອງລາວແບບທຳມະດາໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍມູມມອງຄວາມຄິດ ແລະ ແງ່ຄິດອັນທີ່ຄາດບໍ່ເຖິງ. ຂໍ້ມູນເບື້ອງຕົ້ນຂອງປຶ້ມ: ຜູ້ຂຽນ: ໜຸ່ມເມືອງຈັນ (ສອນກົນ ອະດຸນຍານົນທ໌) ຈາກສຳນັກພິມ:…
ໝວດຄວາມຮູ້ຫຼັກ
ທຸກໝວດ →ວິທະຍາສາດ
ດາລາສາດ ຊີວະວິທະຍາ ຟີຊິກ ເຄມີ ແລະ ຄະນິດສາດ
18 ບົດຄວາມເຕັກໂນໂລຊີ
ຄອມພິວເຕີ ການສື່ສານ ພະລັງງານ ແລະ ການຂົນສົ່ງ
14 ບົດຄວາມປະຫວັດສາດ
ເຫດການ ຍຸກສະໄໝ ແລະ ອາລະຍະທຳໂລກ
12 ບົດຄວາມຊີວະປະຫວັດ
ບຸກຄົນສຳຄັນ ນັກຄິດ ນັກວິທະຍາສາດ ແລະ ຜູ້ນຳ
8 ບົດຄວາມສິລະປະ ແລະ ການພັກຜ່ອນ
ດົນຕີ ຮູບເງົາ ສະຖາປັດຕະຍະກຳ ແລະ ວັດທະນະທຳ
16 ບົດຄວາມວິທະຍາສາດສັງຄົມ
ພູມສາດ ລັດຖະສາດ ເສດຖະສາດ ກົດໝາຍ ສັງຄົມວິທະຍາ
25 ບົດຄວາມສາດສະໜາ
ໂລກທັດ ຄວາມເຊື່ອ ແລະ ປະເພນີທາງຈິດວິນຍານ
11 ບົດຄວາມພາສາ ແລະ ວັນນະຄະດີ
ພາສາ ວັນນະຄະດີ ການຂຽນ ແລະ ມໍລະດົກທາງຄຳເວົ້າ
21 ບົດຄວາມສຳຫຼວດຕາມໝວດວິຊາ
ວິທະຍາສາດ
ເຕັກໂນໂລຊີ
ສິລະປະ ແລະ ການພັກຜ່ອນ
ປະຫວັດສາດ
ຊີວະປະຫວັດ
ປັດຊະຍາ ແລະ ຈິດວິທະຍາ
ສາດສະໜາ
ວິທະຍາສາດສັງຄົມ
ພາສາ ແລະ ວັນນະຄະດີ
ບົດຄວາມປະຈຳວັນ
ມໍລະດົກຄວາມຮູ້ລາວ
ຊຸດບົດຄວາມຄັດສັນທີ່ກອງບັນນາທິການຄັດເລືອກ ເພື່ອການຮຽນຮູ້ ແລະ ອ້າງອີງທາງວິຊາການ.
ອ່ານບົດຄວາມອ່ານເພີ່ມເຕີມ
ບົດຄວາມທັງໝົດ →ອາຣິສະໂຕເຕີນ (Aristotle) ແມ່ນໃຜ?
🏛️ ອາຣິສະໂຕເຕີນ (Aristotle) ແມ່ນໃຜ? ຈາກນັກປັດຊະຍາຜູ້ປ່ຽນແປງໂລກ ສູ່ອາຈານຂອງ ອະເລັກຊານເດີມະຫາຣາຊ ເຄີຍສົງໄສບໍວ່າ ໃຜຄືຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການຄິດໄລ່ວ່າ “ເປັນໜຶ່ງໃນມະນຸດທີ່ຮູ້ເກືອບທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ” ໃນຍຸກກຣີກບູຮານ? ມື້ນີ້ເຮົາມາພາທຸກຄົນໄປຮູ້ຈັກກັບ ອາຣິສະໂຕເຕີນ ນຳກັນ! 👇 ອາຣິສະໂຕເຕີນ ແມ່ນໃຜ? ອາຣິສະໂຕເຕີນ (384–322 ກ່ອນຄຣິດສະການ) ແມ່ນ ນັກປັດຊະຍາ,…
ມາໂຄ ໂປໂລ (Marco Polo) ແມ່ນໃຜ?
🧭 ມາໂຄ ໂປໂລ (Marco Polo) ແມ່ນໃຜ? ພໍ່ຄ້າ ແລະ ນັກສຳຫຼວດຜູ້ເຊື່ອມໂຍງໂລກຕາເວັນອອກ ແລະ ຕາເວັນຕົກເຂົ້າຫາກັນ ເຄີຍສົງໄສບໍວ່າ ໃຜຄືຜູ້ທີ່ ນຳເອົາເລື່ອງລາວຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຂອງອາຊີ ແລະ ຈີນໃນຍຸກມົງໂກນ ໄປເປີດຫູເປີດຕາຊາວເອີຣົບເປັນຄັ້ງທຳອິດ? ມື້ນີ້ເຮົາມາພາທຸກຄົນໄປຮູ້ຈັກກັບ ມາໂຄ ໂປໂລ ນຳກັນ! 👇…
ລາຊະວົງຖັງ (Tang Dynasty)
👑 ລາຊະວົງຖັງ (Tang Dynasty) ແມ່ນຫຍັງ? ຍຸກທອງແຫ່ງອາລະຍະທຳ, ສິລະປະ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງສູງສຸດຂອງຈີນ! ເຄີຍສົງໄສບໍວ່າ ຍຸກໃດໃນປະຫວັດສາດຈີນທີ່ໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍວ່າເປັນ “ຍຸກທອງ” ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ເປີດກວ້າງຕໍ່ຊາວໂລກຫຼາຍທີ່ສຸດ? ມື້ນີ້ເຮົາມາພາທຸກຄົນໄປເຈາະເລິກເລື່ອງລາວຂອງລາຊະວົງຖັງນຳກັນ! ລາຊະວົງຖັງ ແມ່ນຫຍັງ? ລາຊະວົງຖັງ (Tang Dynasty) ແມ່ນຍຸກສະໄໝສຳຄັນໃນປະຫວັດສາດຈີນ…