ສຳຫຼວດ Laopedia
Category: ຈິດຕະວິທະຍາ
ພຶດຕິກຳ (Behaviour) ແມ່ນຫຍັງ?
ພຶດຕິກຳ (Behaviour) ແມ່ນວິທີການທີ່ສັດ ຫຼື ພືດສະແດງອອກ (animal or plant). ມັນແມ່ນທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງທີ່ພວກມັນເຮັດ! ພຶດຕິກຳບາງຢ່າງແມ່ນສິ່ງທີ່ພວກເຮົາຕ້ອງຄິດກ່ອນຈະເຮັດ ເຊັ່ນ: ການຕັດສິນໃຈວ່າຈະກິນຫຍັງ, ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າ ພຶດຕິກຳທີ່ມີສະຕິ. ສ່ວນພຶດຕິກຳອື່ນໆເກີດຂຶ້ນໂດຍທີ່ເຮົາບໍ່ທັນໄດ້ຄິດ ເຊັ່ນ: ການກະພິບຕາ ຫຼື ການຫາຍໃຈ, ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າ ພຶດຕິກຳທີ່ບໍ່ມີສະຕິ. ພຶດຕິກຳບາງຢ່າງແມ່ນສິ່ງທີ່ສັດເກີດມາພ້ອມກັບຄວາມຮູ້ທີ່ຈະເຮັດສິ່ງນັ້ນ,…
ຄວາມຄຽດສົ່ງຜົນຕໍ່ການຕັດສິນໃຈຂອງພວກເຮົາແນວໃດ?
ເມື່ອ “ຄວາມຄຽດ” ຫຼອກສະໝອງເຮົາ: ເປັນຫຍັງເຮົາຈຶ່ງມັກຕັດສິນໃຈຜິດພາດ? ທ່ານເຄີຍສັງເກດບໍ່ວ່າ ເວລາທີ່ເຮົາ “ຄຽດ” ຫຼື “ກັງວົນ” ເຮົາມັກຈະເບິ່ງໂລກໃນແງ່ລົບຫຼາຍຂຶ້ນ? ມັນບໍ່ແມ່ນເພາະເຮົາຄິດໄປເອງ ແຕ່ມັນເປັນ “ກົນໄກສະໝອງ” ທີ່ເຮັດວຽກຜິດປົກກະຕິເວລາເຮົາຢູ່ພາຍໃຕ້ຄວາມກົດດັນ. 1. ສະໝອງໃນໂໝດ “ລະວັງໄພ” (The Survival Switch) ນັກວິທະຍາສາດພົບວ່າ ເວລາເຮົາຄຽດ,…
ການຄິດ (Thinking) ແມ່ນຫຍັງ?
ການຄິດ ແມ່ນສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນເມື່ອສະໝອງຂອງເຮົາກຳລັງຫຍຸ້ງຢູ່ກັບກິດຈະກຳທີ່ຮູ້ຕົວ. ມັນປຽບຄືກັນກັບການທີ່ສະໝອງກຳລັງເຮັດວຽກບາງຢ່າງທີ່ເຮົາຮັບຮູ້ໄດ້. ບາງຄັ້ງ ເຮົາຄິດເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາ ເຊັ່ນ: ການຊອກຫາຄຳຕອບຂອງເກມຖອດປິດສະໜາ. ໃນບາງຄັ້ງ, ສະໝອງຂອງເຮົາກໍອາດຈະຄິດໄປເລື້ອຍໆ ໂດຍບໍ່ມີເປົ້າໝາຍທີ່ສະເພາະເຈາະຈົງ. ແຕ່ການຄິດບໍ່ແມ່ນວິທີດຽວທີ່ສະໝອງຂອງພວກເຮົາເຮັດວຽກ! ບາງຄັ້ງພວກເຮົາເຮັດບາງຢ່າງໄປຕາມ ສັນຊາດຕະຍານ (instinct) ເຊິ່ງແມ່ນພຶດຕິກຳຕາມທຳມະຊາດ. ນອກຈາກນີ້, ສະໝອງຂອງພວກເຮົາຍັງສາມາດແກ້ໄຂບັນຫາໄດ້ໂດຍທີ່ພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ຕົວນຳອີກ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ: “ຈິດໃຕ້ສຳນຶກທີ່ປັບຕົວໄດ້” (adaptive unconscious). ສັດກໍໃຊ້ສະໝອງຂອງພວກມັນເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາເຊັ່ນກັນ.…