ສຳຫຼວດ Laopedia
Category: ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ
ອາຍຸຍືນຂອງມະນຸດ (Human longevity) ແມ່ນຫຍັງ?
ອາຍຸຍືນຂອງມະນຸດ (Longevity) ອາດໝາຍເຖິງສະມາຊິກທີ່ມີອາຍຸຍືນເປັນພິເສດໃນປະຊາກອນ, ໃນຂະນະທີ່ອາຍຸໄຂ (Life expectancy) ຖືກກໍານົດໃນທາງສະຖິຕິວ່າເປັນຈໍານວນປີສະເລ່ຍທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ຕາມອາຍຸທີ່ກຳນົດ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ອາຍຸໄຂແຕ່ເກີດຂອງປະຊາກອນ ແມ່ນເທົ່າກັບອາຍຸສະເລ່ຍໃນເວລາເສຍຊີວິດຂອງຄົນທັງໝົດທີ່ເກີດໃນປີດຽວກັນ (ໃນກໍລະນີຂອງກຸ່ມຄົນ). ການປຽບທຽບອາຍຸໄຂສະເລ່ຍຂອງຊາຍ ແລະ ຍິງ ແຕ່ເກີດຕາມປະເທດ ແລະ ເຂດແຄວ້ນ ທີ່ກຳນົດໂດຍອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ສໍາລັບປີ 2019. ເສັ້ນຈຸດສີຂຽວສະແດງເຖິງອາຍຸໄຂທີ່ເທົ່າກັນລະຫວ່າງຍິງ…
ຄວາມລັບຂອງສະໝອງ: ເປັນຫຍັງເຮົາຈຶ່ງມັກລືມສິ່ງທີ່ຈະເຮັດ ເມື່ອຍ່າງຜ່ານປະຕູ
ເຄີຍເປັນບໍ່? ທ່ານນັ່ງຢູ່ຫ້ອງຮັບແຂກ ແລ້ວຄິດຂຶ້ນໄດ້ວ່າຈະຍ່າງໄປເອົາສາກໂທລະສັບຢູ່ຫ້ອງນອນ. ແຕ່ພໍຍ່າງ “ຜ່ານປະຕູ” ເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງນອນປຸບ… ທ່ານກໍຢືນງົງ, ກວາດສາຍຕາໄປອ້ອມໆ ແລ້ວອຸທານໃນໃຈວ່າ “ເຮົາຈະມາເຮັດຫຍັງຫວະ?”. ບາງຄັ້ງຕ້ອງໄດ້ຍ່າງກັບຄືນມາຫ້ອງຮັບແຂກບ່ອນເກົ່າ ຈຶ່ງຄິດອອກ! ຫາກທ່ານພົບເຫດການແບບນີ້ເລື້ອຍໆ ບໍ່ຕ້ອງຕົກໃຈໄປ ເພາະທ່ານບໍ່ໄດ້ເປັນໂລກສະໝອງເສື່ອມ ຫຼື ເຖົ້າກ່ອນໄວ. ປາກົດການນີ້ເກີດຂຶ້ນກັບຄົນທົ່ວໂລກ ແລະ ນັກວິທະຍາສາດສະໝອງກໍມີຄຳອະທິບາຍທີ່ມີຊື່ວ່າ “ປາກົດການປະຕູ” (The…
ການກັບຄືນມາຂອງ “ຕົ້ນເອວມ໌” (Elm): ຄວາມຫວັງໃໝ່ຂອງປ່າໄມ້ຢູ່ ປະເທດອັງກິດ
ເມື່ອຫຼາຍສິບປີກ່ອນ, ຕົ້ນເອວມ໌ (Elm) ເຄີຍເປັນຕົ້ນໄມ້ທີ່ໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດໃນພູມສັນຖານຂອງອັງກິດ. ແຕ່ການລະບາດຂອງພະຍາດ Dutch elm ໃນຊຸມປີ 1960 ແລະ 70 ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຕົ້ນເອວມ໌ກວ່າ 25 ລ້ານຕົ້ນ (90% ຂອງຈຳນວນທັງໝົດ) ຕາຍລົງຢ່າງໜ້າເສົ້າໃຈ. ປັດຈຸບັນ, ຄວາມພະຍາຍາມໃນການນຳເອົາພວກມັນກັບຄືນມາອີກຄັ້ງກຳລັງເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນ! 1. ເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງຫາຍໄປ? ພະຍາດດັ່ງກ່າວເກີດຈາກເຊື້ອລາທີ່ອຸດຕັນລະບົບທໍ່ລຳລຽງຂອງຕົ້ນໄມ້.…
ກາກາໂປ (Kākāpō) ແມ່ນນົກຫຍັງ?
ເຄີຍສົງໄສບໍ່ວ່າ ມີນົກແກ້ວຊະນິດໃດທີ່ບໍ່ສາມາດບິນໄດ້ ແລະ ມີອາຍຸຍືນເຖິງ 100 ປີ? ຂໍແນະນຳໃຫ້ຮູ້ຈັກກັບ “ກາກາໂປ” (Kākāpō) ຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ “ນົກແກ້ວນົກເຄົ້າ”. ມັນບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນນົກທີ່ມີເອກະລັກໂດດເດັ່ນ ແຕ່ຍັງເປັນ “ຊັບສົມບັດທີ່ມີຊີວິດ” ຂອງປະເທດນິວຊີແລນທີ່ເກືອບຈະຫາຍສາບສູນໄປຈາກໂລກ. ລັກສະນະພິເສດທີ່ບໍ່ຄືໃຜ ວິກິດການ: ຈາກຄວາມອຸດົມສົມບູນສູ່ຄວາມໃກ້ສູນພັນ ກ່ອນທີ່ມະນຸດຈະມາຮອດນິວຊີແລນ, ກາກາໂປມີຢູ່ທົ່ວໄປ. ແຕ່ເມື່ອຊາວໂພລີນີເຊຍ ແລະ…