ອາລົມ (Emotions) ແມ່ນຫຍັງ?

ອາລົມ (Emotions)

ອາລົມພື້ນຖານ (Basic)

• ຄວາມໂກດ (Anger)
• ຄວາມຢ້ານ (Fear)
• ຄວາມເສົ້າ (Sadness)
• ຄວາມສຸກ (Happiness)
• ຄວາມລັງກຽດ (Disgust)
• ຄວາມປະຫຼາດໃຈ (Surprise)

ອື່ນໆ (Others)

• ຄວາມຮຸກຮານ (Aggression)
• ຄວາມບໍ່ສົນໃຈ/ບໍ່ມີຄວາມຮູ້ສຶກ (Apathy)
• ຄວາມວິຕົກກັງວົນ (Anxiety)
• ຄວາມເບື່ອໜ່າຍ (Boredom)
• ຄວາມດູຖູກ (Contempt)
• ຄວາມຊຶມເສົ້າ (Depression)
• ຄວາມສົງໄສ (Doubt)
• ຄວາມເຫັນອົກເຫັນໃຈ/ເຂົ້າໃຈຄວາມຮູ້ສຶກຜູ້ອື່ນ (Empathy)
• ຄວາມອິດສາ (Envy)
• ຄວາມກະດາກອາຍ (Embarrassment)
• ຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ (Euphoria)
• ຄວາມຄຽດແຄ້ນ/ຄວາມຜິດຫວັງ (Frustration)
• ຄວາມຮູ້ບຸນຄຸນ (Gratitude)
• ຄວາມໂສກເສົ້າເສຍໃຈ (Grief)
• ຄວາມຮູ້ສຶກຜິດ (Guilt)
• ຄວາມກຽດຊັງ (Hatred)
• ຄວາມຫວັງ (Hope)
• ຄວາມຢ້ານກົວ/ຄວາມສະຫຍອງຂວັນ (Horror)
• ຄວາມເປັນສັດຕູ (Hostility)
• ຄວາມຫິວ (Hunger)
• ຄວາມຕື່ນເຕັ້ນເກີນຄວບຄຸມ (Hysteria)
• ຄວາມໂດດດ່ຽວ (Loneliness)
• ຄວາມຮັກ (Love)
• ຄວາມຫວາດລະແວງ (Paranoia)
• ຄວາມສົງສານ (Pity)
• ຄວາມເພີດເພີນ (Pleasure)
• ຄວາມພາກພູມໃຈ (Pride)
• ຄວາມຄຽດແຄ້ນຮຸນແຮງ (Rage)
• ຄວາມເສຍດາຍ (Regret)
• ຄວາມຮູ້ສຶກຜິດບາບ (Remorse)
• ຄວາມອັບອາຍ (Shame)
• ຄວາມທຸກທໍລະມານ (Suffering)
• ຄວາມເຫັນອົກເຫັນໃຈ (Sympathy)

ອາລົມແມ່ນຫຍັງ? ອາລົມຄືຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ຄົນເຮົາມີ. ມັນເປັນສິ່ງທີ່ມີມາແຕ່ດົນນານ, ນັບແຕ່ຕອນທີ່ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມປາກົດຕົວຂຶ້ນ. ເຖິງແມ່ນວ່າສັດກໍມີອາລົມຄວາມຮູ້ສຶກເຊັ່ນກັນ!

ອາລົມເກີດມາຈາກສ່ວນປະສົມຂອງຮໍໂມນ (ສານເຄມີໃນຮ່າງກາຍ) ແລະສ່ວນຕ່າງໆຂອງຈິດໃຕ້ສຳນຶກຂອງເຮົາ (ຄວາມຄິດທີ່ບາງຄັ້ງເຮົາກໍບໍ່ຮູ້ຕົວ). ມັນອາດຈະຍາກທີ່ຈະຄວບຄຸມອາລົມຂອງເຮົາພຽງແຕ່ການຄິດເຖິງມັນ. ອາລົມເຮັດໃຫ້ເຮົາ ແລະສັດອື່ນໆປ່ຽນແປງວິທີການກະທຳຕາມສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນອ້ອມຕົວເຮົາ. ບາງຄັ້ງ ອາລົມກໍເຮັດໃຫ້ເຮົາຄິດໄດ້ບໍ່ຊັດເຈນ ຫຼື ບໍ່ມີເຫດຜົນ.

ນັກວິທະຍາສາດມີຫຼາຍວິທີໃນການກຳນົດຄວາມໝາຍຂອງອາລົມ. ມີການສະເໜີຄຳນິຍາມຫຼາຍກວ່າ 90 ແບບ! ຄຳນິຍາມທີ່ດີຂອງອາລົມມັກຈະລວມເອົາ 3 ສິ່ງດັ່ງນີ້:

• ສິ່ງທີ່ເຮົາຮູ້ສຶກຢູ່ພາຍໃນ (ປະສົບການທາງຈິດສຳນຶກຂອງເຮົາ).
• ສິ່ງທີ່ຄົນອື່ນສາມາດເຫັນໄດ້ (ເຊັ່ນ: ການສະແດງອອກທາງໃບໜ້າ).
• ວິທີທີ່ຮ່າງກາຍຂອງເຮົາຕອບສະໜອງ (ເຊັ່ນ: ຫົວໃຈເຕັ້ນແຮງ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ການຕື່ນຕົວທາງສະລີລະວິທະຍາ).

ນີ້ແມ່ນວິທີໜຶ່ງໃນການກຳນົດຄວາມໝາຍຂອງອາລົມ: “ອາລົມແມ່ນເຫດການທາງຈິດໃຈທີ່ຊັບຊ້ອນ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນໃນຂະນະທີ່ສັດ ຫຼື ຄົນດຳລົງຊີວິດຢູ່. ອາລົມກ່ຽວຂ້ອງກັບປະຕິກິລິຍາຂອງຮ່າງກາຍ, ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນສະຖານະການ, ການສະແດງອອກ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ມີສະຕິ. ອາລົມເຊື່ອມໂຍງກັບວິທີທີ່ເຮົາຮູ້ສຶກ, ອາລົມຊົ່ວຄາວ (mood), ອັດຕະວິໄສ, ບຸກຄະລິກກະພາບ, ທ່າທີ ແລະ ສິ່ງທີ່ກະຕຸ້ນເຮົາ.”

ໃນຮ່າງກາຍຂອງເຮົາ, ອາລົມກ່ຽວຂ້ອງກັບລະບົບທີ່ມີມາຫຼາຍລ້ານປີ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ລວມມີລະບົບຮໍໂມນ, ລະບົບປະສາດອັດຕະໂນມັດ (ເຊິ່ງຄວບຄຸມສິ່ງຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການຫາຍໃຈ ແລະ ອັດຕາການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈ), ແລະ ສ່ວນລຸ່ມຂອງສະໝອງຂອງເຮົາ.

ອາລົມແມ່ນຫຍັງ?

ຄຳວ່າ “emotion” (ອາລົມ) ປະກົດຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດໃນພາສາອັງກິດໃນປີ 1579. ມັນມາຈາກຄຳພາສາຝຣັ່ງ émouvoir, ເຊິ່ງໝາຍເຖິງ “ການກະຕຸ້ນ”. ຄຳວ່າ “emotion” ຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອອະທິບາຍຄວາມຮູ້ສຶກຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຄວາມຫຼົງໄຫຼ, ຄວາມຮູ້ສຶກທາງໃຈ ແລະ ຄວາມຮັກໃຄ່.

16 ໃບໜ້າທີ່ສະແດງຄວາມຮູ້ສຶກຂອງມະນຸດ, ຈາກປີ 1821.

ບາງຄົນຄິດວ່າອາລົມແມ່ນຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ຮຸນແຮງທີ່ແນໃສ່ໃຜຜູ້ໜຶ່ງ ຫຼື ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງ. ແຕ່ອາລົມກໍສາມາດເປັນສິ່ງທີ່ອ່ອນໂຍນໄດ້ ເຊັ່ນ: ຄວາມຮູ້ສຶກລຳຄານ ຫຼື ຄວາມພໍໃຈ. ມັນຍັງສາມາດເປັນຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ບໍ່ໄດ້ແນໃສ່ສິ່ງໃດໂດຍສະເພາະ ເຊັ່ນ: ຄວາມວິຕົກກັງວົນ ຫຼື ຄວາມຊຶມເສົ້າ. ວິທີທີ່ເຮົາໃຊ້ຄຳວ່າ “ອາລົມ” ໃນການເວົ້າປະຈຳວັນອາດຈະແຕກຕ່າງຈາກວິທີທີ່ນັກວິທະຍາສາດໃຊ້. ນອກຈາກນີ້, ພາສາອື່ນໆກໍມີຄຳທີ່ຄ້າຍຄືກັບ “ອາລົມ”, ແຕ່ມັນອາດຈະບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມແບບດຽວກັນທຸກຢ່າງ.

ນັກວິທະຍາສາດອະທິບາຍອາລົມວ່າເປັນປະຕິກິລິຍາທີ່ໄວ ແລະ ຊັດເຈນຕໍ່ກັບສິ່ງທີ່ສຳຄັນຕໍ່ເຮົາ. ອາລົມບໍ່ໄດ້ຢູ່ດົນນານ. ມັນກ່ຽວຂ້ອງກັບການຕອບສະໜອງຂອງຮ່າງກາຍຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ: ວິທີທີ່ເຮົາເວົ້າ, ສິ່ງທີ່ຮ່າງກາຍເຮົາເຮັດ, ວິທີທີ່ເຮົາປະຕິບັດ ແລະ ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນເສັ້ນປະສາດຂອງເຮົາ. ນັກຈິດຕະບຳບັດທີ່ຊື່ວ່າ Michael C. Graham ກ່າວວ່າ ອາລົມທັງໝົດມີລະດັບຄວາມຮຸນແຮງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ຕົວຢ່າງ: ຄວາມຢ້ານອາດຈະມີຕັ້ງແຕ່ຄວາມກັງວົນນ້ອຍໆໄປຈົນເຖິງຄວາມສະຫຍອງຂວັນ. ອາລົມຍັງຖືກເບິ່ງວ່າເປັນສິ່ງທີ່ເຮົາເກີດມາພ້ອມກັບມັນ, ເປັນຜົນມາຈາກວິວັດທະນາການ. ນີ້ແມ່ນຍ້ອນວ່າມັນຊ່ວຍໃຫ້ບັນພະບຸລຸດຂອງເຮົາແກ້ໄຂບັນຫາ ແລະ ຢູ່ລອດໄດ້. ອາລົມຊົ່ວຄາວ (Moods) ແມ່ນຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ມັກຈະມີຄວາມຮຸນແຮງໜ້ອຍກວ່າອາລົມ ແລະ ຢູ່ດົນກວ່າ. ມັນມັກຈະບໍ່ມີເຫດຜົນທີ່ຊັດເຈນວ່າເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ.

ອາລົມແຕກຕ່າງຈາກຄຳສັບອື່ນໆທີ່ຄ້າຍຄືກັນໃນທາງວິທະຍາສາດ:

• ຄວາມຮູ້ສຶກ (Feelings): ແມ່ນວິທີທີ່ເຮົາປະສົບກັບອາລົມສ່ວນຕົວ. ມັນເປັນເລື່ອງສ່ວນຕົວຂອງຜູ້ທີ່ຮູ້ສຶກເຖິງມັນ.
• ອາລົມຊົ່ວຄາວ (Moods): ແມ່ນຄວາມຮູ້ສຶກທົ່ວໄປທີ່ຢູ່ດົນກວ່າອາລົມ. ມັນຍັງມັກຈະມີຄວາມຮຸນແຮງໜ້ອຍກວ່າ.
• ສະພາວະທາງຈິດ (Affect): ເປັນຄຳທີ່ກວ້າງກວ່າ ເຊິ່ງລວມເອົາອາລົມ, ຄວາມຮູ້ສຶກ ແລະ ອາລົມຊົ່ວຄາວ. ບາງຄັ້ງ, ຄົນກໍໃຊ້ຄຳວ່າ “affect” ແລະ “emotion” ເພື່ອໝາຍເຖິງສິ່ງດຽວກັນ.

ອາລົມຍັງສາມາດມີຜົນກະທົບທາງບວກ ຫຼື ທາງລົບຕໍ່ກັນໄດ້. ອາລົມບາງຢ່າງເປັນສິ່ງກົງກັນຂ້າມກັນໂດຍກົງ. ແນວຄວາມຄິດເຫຼົ່ານີ້ຖືກສຳຫຼວດໃນວິທີທີ່ອາລົມຖືກຈັດປະເພດ ແລະ ຈັດກຸ່ມ. Graham ຍັງກ່າວວ່າ ອາລົມສາມາດເປັນປະໂຫຍດ ຫຼື ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດໄດ້, ແລະ ອາລົມທີ່ເປັນປະໂຫຍດທັງໝົດກໍມີຜົນດີ.

ສ່ວນປະກອບຂອງອາລົມ

ໃນແບບຈຳລອງອາລົມຂອງ Klaus Scherer, ມີ 5 ສ່ວນຫຼັກທີ່ປະກອບເປັນອາລົມ. ສ່ວນປະກອບເຫຼົ່ານີ້ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນຢ່າງໄວວາເມື່ອເກີດອາລົມ, ເຊິ່ງຂັບເຄື່ອນໂດຍວິທີທີ່ເຮົາເຂົ້າໃຈສະຖານະການ. ເຖິງແມ່ນວ່ານັກວິທະຍາສາດບາງຄົນຈະບໍ່ເຫັນດີນຳກັນວ່າການຄິດ (ສະຕິປັນຍາ) ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງອາລົມ ຫຼື ບໍ່, ແຕ່ແບບຈຳລອງນີ້ຊ່ວຍອະທິບາຍວ່າທຸກຢ່າງເຮັດວຽກຮ່ວມກັນແນວໃດໃນຊ່ວງເວລາທີ່ມີອາລົມ.

• ການປະເມີນທາງສະຕິປັນຍາ (Cognitive appraisal): ນີ້ແມ່ນວິທີທີ່ເຮົາຫາເຫດຜົນວ່າເຫດການ ຫຼື ສິ່ງຂອງນັ້ນມີຄວາມໝາຍແນວໃດຕໍ່ເຮົາ.
• ອາການທາງຮ່າງກາຍ (Bodily symptoms): ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນການປ່ຽນແປງທາງຮ່າງກາຍ, ເຊັ່ນ: ຫົວໃຈເຕັ້ນໄວ ຫຼື ເຫື່ອອອກ.
• ທ່າອ່ຽງໃນການກະທຳ (Action tendencies): ນີ້ແມ່ນຄວາມຕ້ອງການທີ່ຈະເຮັດບາງສິ່ງບາງຢ່າງ, ເຊັ່ນ: ແລ່ນໜີເມື່ອຮູ້ສຶກຢ້ານ.
• ການສະແດງອອກ (Expression): ໃບໜ້າ ແລະ ສຽງຂອງເຮົາມັກຈະສະແດງສະພາວະທາງອາລົມຂອງເຮົາສະເໝີ. ນີ້ຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາສື່ສານສິ່ງທີ່ເຮົາຮູ້ສຶກ ແລະ ສິ່ງທີ່ເຮົາອາດຈະເຮັດ.
• ຄວາມຮູ້ສຶກ (Feelings): ນີ້ແມ່ນຄວາມຮູ້ສຶກແທ້ໆທີ່ເຮົາມີຫຼັງຈາກອາລົມໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນ.

ການຈັດກຸ່ມອາລົມ

ເຮົາສາມາດເວົ້າເຖິງຊ່ວງເວລາຂອງອາລົມ (ເຊັ່ນ: ຮູ້ສຶກໂກດໃນຕອນນີ້) ແລະ ນິໄສທາງອາລົມ (ເຊັ່ນ: ເປັນຄົນທີ່ຫງຸດຫງິດງ່າຍໂດຍທົ່ວໄປ). ນິໄສທາງອາລົມກໍຄືລັກສະນະຂອງບຸກຄະລິກກະພາບ. ຕົວຢ່າງ: ຄົນທີ່ຫງຸດຫງິດງ່າຍມັກຈະຮູ້ສຶກລະຄາຍເຄືອງໄດ້ງ່າຍກວ່າຄົນອື່ນ. ນັກວິທະຍາສາດບາງຄົນຍັງຈັດອາລົມເຂົ້າໄປໃນກຸ່ມທີ່ໃຫຍ່ກວ່າທີ່ເອີ້ນວ່າ “ສະພາວະທາງອາລົມ (affective states)”. ກຸ່ມນີ້ລວມມີສິ່ງຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຄວາມເພີດເພີນ ແລະ ຄວາມເຈັບປວດ, ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເຮົາປະຕິບັດ (ເຊັ່ນ: ຄວາມຫິວ ຫຼື ຄວາມຢາກຮູ້ຢາກເຫັນ), ອາລົມຊົ່ວຄາວ ແລະ ລັກສະນະບຸກຄະລິກກະພາບ.

ອາລົມສ່ວນໃຫຍ່ຖືກຈັດກຸ່ມໃນ 2 ວິທີ: ວິທີໜຶ່ງຄືການເບິ່ງວ່າມັນເປັນສິ່ງທີ່ແຍກອອກຈາກກັນໂດຍສິ້ນເຊີງ. ວິທີທີສອງຄືການຈັດກຸ່ມໂດຍອີງໃສ່ວິທີທີ່ພວກມັນກ່ຽວຂ້ອງກັນ ເຊັ່ນ: ຕາມລະດັບຄວາມຮຸນແຮງ.

ອາລົມພື້ນຖານ

ເປັນເວລາຫຼາຍກວ່າ 40 ປີ, Paul Ekman ໄດ້ກ່າວວ່າອາລົມແມ່ນສິ່ງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ສາມາດວັດແທກໄດ້ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເກີດປະຕິກິລິຍາທາງຮ່າງກາຍທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. Ekman ພົບວ່າອາລົມບາງຢ່າງເບິ່ງຄືວ່າສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ທຸກບ່ອນ, ເຖິງແມ່ນວ່າໃນວັດທະນະທຳທີ່ບໍ່ມີການຂຽນ ຫຼື ສື່ກໍຕາມ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າຄົນເຮົາບໍ່ສາມາດຮຽນຮູ້ການສະແດງອອກເຫຼົ່ານີ້ຈາກໂທລະພາບ ຫຼື ປຶ້ມໄດ້. ການສຶກສາອີກອັນໜຶ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ເມື່ອຄົນເຮົາສະແດງສີໜ້າບາງຢ່າງ (ເຊັ່ນ: ຄວາມລັງກຽດ), ພວກເຂົາກໍຮູ້ສຶກເຖິງອາລົມທີ່ກົງກັບການສະແດງອອກນັ້ນແທ້ໆ. ການຄົ້ນຄວ້າຂອງລາວນຳໄປສູ່ການຕັ້ງຊື່ອາລົມພື້ນຖານ 6 ຢ່າງ: ຄວາມໂກດ, ຄວາມລັງກຽດ, ຄວາມຢ້ານ, ຄວາມສຸກ, ຄວາມເສົ້າ ແລະ ຄວາມປະຫຼາດໃຈ.

ຕົວຢ່າງຂອງອາລົມພື້ນຖານ.

Robert Plutchik ເຫັນດີກັບແນວຄວາມຄິດຂອງ Ekman ທີ່ວ່າອາລົມເປັນສິ່ງທາງຊີວະພາບ. ລາວໄດ້ສ້າງ “ວົງລໍ້ແຫ່ງອາລົມ (wheel of emotions)”. ວົງລໍ້ນີ້ສະແດງເຖິງອາລົມຫຼັກ 8 ຢ່າງ, ທີ່ຈັດເປັນຄູ່ທາງບວກ ຫຼື ທາງລົບ: ຄວາມສຸກ ກົງກັນຂ້າມກັບ ຄວາມເສົ້າ; ຄວາມໂກດ ກົງກັນຂ້າມກັບ ຄວາມຢ້ານ; ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນ ກົງກັນຂ້າມກັບ ຄວາມລັງກຽດ; ແລະ ຄວາມປະຫຼາດໃຈ ກົງກັນຂ້າມກັບ ຄວາມຄາດຫວັງ. ອາລົມພື້ນຖານບາງຢ່າງສາມາດປະສົມກັນເພື່ອສ້າງເປັນອາລົມທີ່ຊັບຊ້ອນກວ່າ. ອາລົມທີ່ຊັບຊ້ອນເຫຼົ່ານີ້ອາດມາຈາກວັດທະນະທຳ ຫຼື ຈາກການປະສົມອາລົມພື້ນຖານເຂົ້າກັນ, ຄ້າຍຄືກັບວິທີທີ່ແມ່ສີປະສົມກັນເພື່ອສ້າງສີໃໝ່. ຕົວຢ່າງ: ຄວາມໂກດ ແລະ ຄວາມລັງກຽດສາມາດປະສົມກັນເພື່ອສ້າງເປັນຄວາມດູຖູກ. ອາລົມພື້ນຖານຍັງສາມາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ກັນ ແລະ ກັນໃນທາງບວກ ຫຼື ທາງລົບໄດ້.

ເປັນຫຍັງເຮົາຈຶ່ງມີອາລົມ?

ການສຶກສາກ່ຽວກັບອາລົມມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍຈົນ Charles Darwin ໄດ້ຂຽນປຶ້ມທັງເຫຼັ້ມກ່ຽວກັບມັນຫຼັງຈາກປຶ້ມທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງລາວ The Descent of Man. ໃນປີ 1873, ລາວໄດ້ຕີພິມ The Expression of the Emotions in Man and Animals. ລາວພົບວ່າຄົນໃນສັງຄົມຕ່າງໆທົ່ວໂລກສະແດງອາລົມໃນທາງດຽວກັນເກືອບທັງໝົດ.

ຮູບທີ 21, “ຄວາມຢ້ານກົວ ແລະ ຄວາມທຸກທໍລະມານ,” ຈາກຮູບຖ່າຍໂດຍ Guillaume Duchenne.

ຖ້າສິ່ງນີ້ເປັນຄວາມຈິງ, ວິທີທີ່ເຮົາສະແດງອາລົມກໍຕ້ອງເປັນສິ່ງທີ່ສືບທອດມາ. ມັນຕ້ອງພັດທະນາຕາມເວລາ, ຄືກັນກັບລັກສະນະອື່ນໆຂອງມະນຸດ, ຜ່ານວິວັດທະນາການໂດຍການຄັດເລືອກຕາມທຳມະຊາດ. ນັກວິທະຍາສາດຮູ້ແລ້ວວ່າກ້າມຊີ້ນ ແລະ ເສັ້ນປະສາດໃນໃບໜ້າແມ່ນຄືກັນ ຫຼື ຄ້າຍຄືກັນຫຼາຍໃນມະນຸດທຸກຄົນ.

Darwin ໃຊ້ຮູບຖ່າຍ ແລະ ຮູບແຕ້ມເພື່ອສະແດງວິທີທີ່ອາລົມຖືກສະແດງອອກ. Paul Ekman ກໍເຮັດສິ່ງທີ່ຄ້າຍຄືກັນເມື່ອລາວໄປຢ້ຽມຢາມນິວກີນີ. ລາວຂໍໃຫ້ຊາວບ້ານລະບຸອາລົມທີ່ສະແດງໃນຮູບຖ່າຍ. ນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄວາມພະຍາຍາມອັນຍາວນານຂອງລາວທີ່ຈະທົດສອບ ແລະ ຂະຫຍາຍແນວຄວາມຄິດຂອງ Darwin ກ່ຽວກັບອາລົມ. ບາງຜົນການຄົ້ນພົບຂອງ Ekman ລວມມີ:

• Micro expressions: ແມ່ນການສະແດງອອກທາງໃບໜ້າທີ່ໄວຫຼາຍ ເຊິ່ງໃຊ້ເວລາພຽງແຕ່ເສດສ່ວນນ້ອຍໆຂອງວິນາທີ. ມັນເກີດຂຶ້ນເມື່ອຄົນພະຍາຍາມປິດບັງຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ແທ້ຈິງຂອງເຂົາເຈົ້າ.
• ອາລົມປຽບເໝືອນ “ຜູ້ປະເມີນອັດຕະໂນມັດ (auto-appraisers)”. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າພວກມັນເປັນປະຕິກິລິຍາທີ່ໄວຕໍ່ສິ່ງທີ່ເບິ່ງຄືວ່າມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍຕໍ່ສະຫວັດດີພາບຂອງເຮົາ.
• ອາລົມມັກຈະເລີ່ມຕົ້ນໄວຫຼາຍຈົນເຮົາບໍ່ຮູ້ຕົວເລີຍວ່າສິ່ງໃດໃນຈິດໃຈຂອງເຮົາທີ່ເຮັດໃຫ້ມັນເກີດຂຶ້ນ.
• “ຜູ້ປະເມີນອັດຕະໂນມັດ” ເຫຼົ່ານີ້ຄອຍຊອກຫາເຫດການທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ຄວາມປອດໄພ ແລະ ການຢູ່ລອດຂອງເຮົາຢູ່ສະເໝີ.
• ອະດີດແຫ່ງວິວັດທະນາການຂອງເຮົາມີສ່ວນສຳຄັນໃນການສ້າງວິທີທີ່ເຮົາຕອບສະໜອງທາງອາລົມ.
• ຄວາມປາດຖະໜາທີ່ຈະຮູ້ສຶກ ຫຼື ບໍ່ຮູ້ສຶກເຖິງອາລົມໃດໜຶ່ງ ກະຕຸ້ນສິ່ງທີ່ເຮົາເຮັດຫຼາຍຢ່າງ.
• ສັນຍານທີ່ຊັດເຈນ, ໄວ ແລະ ເປັນສາກົນ (ເຊັ່ນ: ການສະແດງອອກທາງໃບໜ້າ) ບອກໃຫ້ຄົນອື່ນຮູ້ວ່າຜູ້ທີ່ມີອາລົມນັ້ນກຳລັງຮູ້ສຶກແນວໃດ.

ພາບປະກອບຈາກປຶ້ມ The Expression of the Emotions in Man and Animals (1872) ຂອງ Charles Darwin.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/