ຮຽນຮູ້ວັດທະນະທຳອາຊຽນ: ສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ ແລະ ຫ້າມເຮັດ ເມື່ອໄປທ່ອງທ່ຽວປະເທດເພື່ອນບ້ານ

ພາກພື້ນ ອາຊຽນ (ASEAN) ຂອງພວກເຮົາ ເປັນດິນແດນທີ່ມີສະເໜ່ອັນລົ້ນເຫຼືອ ທັງສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທາງທຳມະຊາດ, ປະຫວັດສາດ ແລະ ອາຫານການກິນ. ເຖິງວ່າພວກເຮົາຈະຢູ່ໃກ້ກັນ ແລະ ມີຫຼາຍສິ່ງທີ່ຄ້າຍຄືກັນ, ແຕ່ແຕ່ລະປະເທດກໍມີ “ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ຂໍ້ຫ້າມ” ທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມຄວາມເຊື່ອ, ສາສະໜາ ແລະ ປະຫວັດສາດ.

ການເປັນນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ດີ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການໄປຊົມຄວາມງາມ, ແຕ່ຄືການ “ໃຫ້ກຽດ ແລະ ເຄົາລົບວັດທະນະທຳທ້ອງຖິ່ນ”. ເພື່ອໃຫ້ການເດີນທາງໄປປະເທດເພື່ອນບ້ານຂອງທ່ານເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຊົງຈຳທີ່ດີ ແລະ ບໍ່ໄປເຮັດຜິດຈົນເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ, ມື້ນີ້ເຮົາໄດ້ຮວບຮວມ Dos & Don’ts (ສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ ແລະ ຫ້າມເຮັດ) ທີ່ສຳຄັນໃນອາຊຽນມາຝາກກັນ!

1. ວັດທະນະທຳການໄປຢ້ຽມຊົມສະຖານທີ່ສັກສິດ (ວັດ, ໂບດ)

ສະຖານທີ່ທາງສາສະໜາໃນອາຊຽນ ເປັນສູນຮວມຈິດໃຈທີ່ທຸກຄົນໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບສູງສຸດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນ ວັດພຸດໃນໄທ, ລາວ, ກຳປູເຈຍ, ມຽນມາ ຫຼື ວັດໃນມາເລເຊຍ, ອິນໂດເນເຊຍ ແລະ ບຣູໄນ.

• 🟢 ສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ:
  • ແຕ່ງກາຍສຸພາບ: ນຸ່ງເສື້ອມີແຂນ, ສົ້ງ ຫຼື ສິ້ນ ທີ່ກາຍຫົວເຂົ່າ. ບາງສະຖານທີ່ (ເຊັ່ນ ສຸເຫວົ່າ) ຜູ້ຍິງອາດຈະຕ້ອງມີຜ້າຄຸມຫົວ.
  • ຖອດເກີບກ່ອນເຂົ້າ: ຄວນສັງເກດປ້າຍເຕືອນ ຫຼື ເບິ່ງບ່ອນວາງເກີບຂອງຄົນທ້ອງຖິ່ນ ຫາກມີເກີບວາງຢູ່ ໃຫ້ຖອດເກີບໄວ້ທາງນອກທຸກຄັ້ງ.
• 🔴 ສິ່ງທີ່ຫ້າມເຮັດ:
  • ຫ້າມຈັບບາຍ ຫຼື ປີນປ່າຍຮູບສັກສິດ: ບໍ່ວ່າຈະເປັນພຣະພຸດທະຮູບ ຫຼື ຮູບປັ້ນຕ່າງໆ ບໍ່ຄວນແຕະຕ້ອງ ຫຼື ປີນຂຶ້ນໄປຖ່າຍຮູບເດັດຂາດ.
  • ຫ້າມສະແດງຄວາມຮັກເກີນງາມ: ການກອດ ຫຼື ຈູບກັນໃນບໍລິເວນສະຖານທີ່ສັກສິດ ຖືເປັນການບໍ່ໃຫ້ກຽດຢ່າງຮຸນແຮງ.

2. ກິລິຍາມາລະຍາດ ແລະ ການໃຊ້ຮ່າງກາຍ (Head & Feet)

ໃນຫຼາຍປະເທດອາຊຽນ (ໂດຍສະເພາະປະເທດທີ່ນັບຖືສາສະໜາພຸດ ແລະ ອິດສະລາມ) ມີຄວາມເຊື່ອເລື່ອງ “ຄວາມສູງ-ຄວາມຕ່ຳ” ຂອງອະໄວຍະວະໃນຮ່າງກາຍ.

• 🟢 ສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ:
  • ທັກທາຍໃຫ້ຖືກວິທີ: ການ “ນົບ” (ໄທ, ລາວ, ກຳປູເຈຍ) ຫຼື ການ “ຊາລາມ” (ຈັບມືແລ້ວນຳມາແຕະທີ່ເອິກ ໃນມາເລເຊຍ ແລະ ອິນໂດເນເຊຍ) ເປັນການເລີ່ມຕົ້ນມິດຕະພາບທີ່ດີ.
  • ໃຊ້ “ມືຂວາ” ເປັນຫຼັກ: ເມື່ອຕ້ອງສົ່ງຂອງ, ຈ່າຍເງິນ ຫຼື ກິນອາຫານ (ໂດຍສະເພາະໃນມາເລເຊຍ, ອິນໂດເນເຊຍ, ຟິລິບປິນ) ໃຫ້ໃຊ້ມືຂວາ ເພາະບາງວັດທະນະທຳຖືວ່າມືຊ້າຍເປັນມືທີ່ບໍ່ສະອາດ.
• 🔴 ສິ່ງທີ່ຫ້າມເຮັດ:
  • ຫ້າມຈັບ “ຫົວ” ຄົນອື່ນ: ຫົວ ຖືເປັນສ່ວນທີ່ສູງສຸດ ແລະ ສັກສິດທີ່ສຸດ ຫ້າມໄປຈັບບາຍ ຫຼື ຂ້າມຫົວຄົນອື່ນ ຕາບໃດທີ່ເປັນເດັກນ້ອຍກໍບໍ່ຄວນລູບຫົວ.
  • ຫ້າມໃຊ້ “ຕີນ” ຊີ້: ຕີນ ຖືເປັນຂອງຕ່ຳ ຫ້າມໃຊ້ຕີນຊີ້ບອກທາງ, ຊີ້ໃສ່ສິ່ງຂອງ ຫຼື ປິ່ນປາຍຕີນໄປທາງຮູບສັກສິດ ແລະ ຜູ້ອາວຸໂສ.

3. ວັດທະນະທຳການກິນອາຫານ ແລະ ຂໍ້ຈຳກັດ

ອາຫານອາຊຽນມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ແຕ່ກໍມີຂໍ້ຄວນລະວັງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຫຼັກສາສະໜາ ແລະ ຄວາມເຊື່ອທ້ອງຖິ່ນ.

• 🟢 ສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ:
  • ສຶກສາເລື່ອງອາຫານ “ຮາລານ” (Halal): ເມື່ອໄປທ່ອງທ່ຽວ ມາເລເຊຍ, ອິນໂດເນເຊຍ, ຫຼື ບຣູໄນ ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ກິນຊີ້ນໝູ ແລະ ບໍ່ດື່ມສິ່ງມຶນເມົາ. ຄວນເລືອກຮ້ານທີ່ມີປ້າຍຮາລານ ເມື່ອໄປກັບໝູ່ເພື່ອນທ້ອງຖິ່ນ.
  • ຊົມເຊີຍອາຫານ: ການສະແດງອອກວ່າອາຫານແຊບ ຈະສ້າງຮອຍຍິ້ມໃຫ້ກັບຜູ້ປຸງແຕ່ງໄດ້ເປັນຢ່າງດີ.
• 🔴 ສິ່ງທີ່ຫ້າມເຮັດ:
  • ຫ້າມສັ່ງຊີ້ນງົວໃນບາງພື້ນທີ່: ໃນເກາະບາຫຼີ (ອິນໂດເນເຊຍ) ປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ນັບຖືສາສະໜາຮິນດູ ເຊິ່ງພວກເຂົາໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບງົວ ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ຄວນຊອກສັ່ງເມນູຊີ້ນງົວໃນຮ້ານອາຫານຮິນດູທ້ອງຖິ່ນ.

4. ຂໍ້ກົດໝາຍ ແລະ ຈາຮີດສະເພາະປະເທດ ທີ່ຕ້ອງລະວັງ

ບາງປະເທດມີກົດລະບຽບທີ່ເຂັ້ມງວດຫຼາຍ ເຊິ່ງນັກທ່ອງທ່ຽວອາດຈະຄິດບໍ່ເຖິງ:

• 🇸🇬 ສິງກະໂປ: ຫ້າມຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອຊະຊາຍ, ຫ້າມຖົ່ມນ້ຳລາຍ, ຫ້າມຄ້ຽວໝາກຝຼັ່ງ ແລະ ຫ້າມສູບຢາໃນບ່ອນຫ້າມເດັດຂາດ ເພາະມີໂທດປັບໄຫມທີ່ສູງຫຼາຍ.
• 🇲🇾 ມາເລເຊຍ & 🇮🇩 ອິນໂດເນເຊຍ: ການສະແດງຄວາມຮັກໃນທີ່ສາທາລະນະຂອງກຸ່ມ LGBTQ+ ຍັງເປັນເລື່ອງທີ່ລະອຽດອ່ອນໃນບາງພື້ນທີ່ ຄວນວາງໂຕໃຫ້ເໝາະສົມ.
• 🇹🇭 ໄທ: ການສະແດງກິລິຍາ ຫຼື ເວົ້າຈາທີ່ບໍ່ເໝາະສົມຕໍ່ກັບສະຖາບັນພຣະມະຫາກະສັດ ມີຄວາມຜິດທາງກົດໝາຍຮຸນແຮງ (ມາດຕາ 112).
• 🇲🇲 ມຽນມາ: ການຖ່າຍຮູບສະຖານທີ່ທາງທະຫານ ຫຼື ສະຖານທີ່ລາຊະການ ບາງບ່ອນອາດຈະຖືກຫ້າມ ຄວນສັງເກດປ້າຍເຕືອນໃຫ້ດີ.

ຕາຕະລາງສະຫຼຸບຫຍໍ້: ຂໍ້ຄວນລະວັງໄວກວດສອບ

ຫົວຂໍ້	🟢 ຄວນເຮັດ (Do)	🔴 ຫ້າມເຮັດ (Don’t)
ການແຕ່ງກາຍ	ສຸພາບ ຮຽບຮ້ອຍ ເມື່ອເຂົ້າວັດ/ສຸເຫວົ່າ	ນຸ່ງສັ້ນ, ເສື້ອສາຍດ່ຽວ, ເປີດຫຼັງ ໃສ່ສະຖານທີ່ສັກສິດ
ການໃຊ້ຮ່າງກາຍ	ໃຊ້ ມືຂວາ ໃນການຮັບ-ສົ່ງຂອງ	ໃຊ້ ຕີນ ຊີ້ສິ່ງຂອງ ຫຼື ຈັບບາຍ ຫົວ ຄົນອື່ນ
ສິງກະໂປ	ຮັກສາຄວາມສະອາດ, ຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອລົງຖັງ	ຄ້ຽວໝາກຝຼັ່ງ, ສູບຢາຊະຊາຍ (ປັບໄຫມແຮງ)
ມາເລເຊຍ/ອິນໂດເນເຊຍ	ເລືອກອາຫານ ຮາລານ ເມື່ອຢູ່ກັບຊາວມຸດສະລິມ	ເອົາຊີ້ນໝູ ຫຼື ເຫຼົ້າ ໄປກິນໃນຮ້ານອາຫານມຸດສະລິມ

ສຸພາສິດບູຮານເຄີຍກ່າວໄວ້ວ່າ: “ເຂົ້າເມືອງຕາຫຼິ່ວ ຕ້ອງຫຼິ່ວຕາຕາມ” ຍັງຄົງໃຊ້ໄດ້ຜົນສະເໝີໃນການເດີນທາງ. ການຮຽນຮູ້ວັດທະນະທຳອາຊຽນກ່ອນອອກເດີນທາງ ບໍ່ພຽງແຕ່ຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານປອດໄພຈາກການເຮັດຜິດກົດໝາຍ ຫຼື ຈາຮີດທ້ອງຖິ່ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ມັນຍັງເປັນການເປີດປະຕູສູ່ການສ້າງມິດຕະພາບອັນອົບອຸ່ນກັບຄົນທ້ອງຖິ່ນອີກດ້ວຍ ເພາະພວກເຂົາຈະຮັບຮູ້ໄດ້ວ່າ ທ່ານເປັນນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ໃສ່ໃຈ ແລະ ໃຫ້ກຽດບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງພວກເຂົາຢ່າງແທ້ຈິງ!