ການເຕັ້ນລຳ ແມ່ນຫຍັງ?

ການເຕັ້ນລຳ ແມ່ນການທີ່ຄົນເຮົາເຄື່ອນໄຫວຮ່າງກາຍໄປຕາມຈັງຫວະຂອງດົນຕີ. ເຈົ້າສາມາດເຕັ້ນຄົນດຽວ ຫຼື ເຕັ້ນກັບໝູ່ເພື່ອນກຸ່ມໜຶ່ງກໍໄດ້. ການເຕັ້ນລຳສາມາດເປັນກິດຈະກຳທີ່ມ່ວນຊື່ນ ແລະ ເປັນກັນເອງ, ແລະ ຍັງສາມາດເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພິທີກຳພິເສດ ຫຼື ການສະແດງແບບມືອາຊີບໄດ້ອີກດ້ວຍ. ການເຕັ້ນລຳມີຫຼາຍປະເພດ ແລະ ເກືອບທຸກສັງຄົມມະນຸດລ້ວນແລ້ວແຕ່ມີການເຕັ້ນລຳທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງຕົນເອງ.

ຄູ່ຜົວເມຍໜຸ່ມກຳລັງເຕັ້ນລຳຢູ່ໃນການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳປະເພດລະຕິນ (Latin) ຮຸ່ນເຍົາວະຊົນ.

ການເຕັ້ນລຳເທິງນ້ຳກ້ອນ (Ice dancing): Luca Lanotte ແລະ Anna Cappellini ກໍາລັງສະແດງທ່າເຕັ້ນ Paso doble ເທິງນ້ຳກ້ອນ.

Fred ແລະ Adele Astaire ໃນປີ 1921.

ການເຕັ້ນລຳເປັນວິທີການອອກກຳລັງກາຍທີ່ດີຢ້ຽມ. ມັນຍັງສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ເຈົ້າຝຶກຝົນຮ່າງກາຍເພື່ອຫຼິ້ນກິລາປະເພດອື່ນໆໄດ້. ສຳລັບບາງຄົນ, ການເຕັ້ນລຳໄດ້ກາຍເປັນກິລາປະເພດໜຶ່ງໄປແລ້ວ ເຊິ່ງມີການຈັດການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳຫຼາຍລາຍການ. ການສະແດງເຫຼົ່ານີ້ມີຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບ ແລະ ລະດັບຄວາມສາມາດ.

ການເຕັ້ນລຳຍັງເປັນສິລະປະທີ່ສວຍງາມ. ບາງຄົນເຕັ້ນເພື່ອສະແດງຄວາມຮູ້ສຶກ ແລະ ອາລົມຂອງຕົນເອງ, ໃນຂະນະທີ່ບາງຄົນເຕັ້ນພຽງເພື່ອໃຫ້ຮູ້ສຶກດີຂຶ້ນ. ການເຕັ້ນລຳຍັງສາມາດນຳໃຊ້ເພື່ອເລົ່າເລື່ອງລາວຕ່າງໆໄດ້. ໃນບາງບ່ອນ, ການເຕັ້ນລຳຈະມາຄູ່ກັບບົດເພງ ແລະ ດົນຕີ. ຖ້າເຈົ້າຢາກຮຽນເຕັ້ນ, ເຈົ້າສາມາດໄປສະໝັກຮຽນໄດ້ທີ່ໂຮງຮຽນສອນເຕັ້ນ. ເລື້ອຍໆແລ້ວ, ມັນຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີໃນການຝຶກຝົນເພື່ອໃຫ້ກາຍເປັນນັກເຕັ້ນລຳທີ່ມີຄວາມຊຳນານ.

ການວາງແຜນການເຕັ້ນເອີ້ນວ່າ “ການອອກແບບທ່າເຕັ້ນ” (Choreography) ເຊິ່ງເຮັດໂດຍນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນ (Choreographer). ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ, ການອອກແບບທ່າເຕັ້ນຈະຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບດົນຕີ ແລະ ເໝາະສົມກັບຮູບແບບໃດໜຶ່ງ. ທ່າເຕັ້ນສາມາດວາງແຜນຢ່າງລະອຽດ ຫຼື ອາດຈະເປັນການເຕັ້ນແບບອິດສະຫຼະ ທີ່ນັກເຕັ້ນສາມາດເຄື່ອນໄຫວຕາມຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຕົນເອງ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ການເຕັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຍັງຄົງປະຕິບັດຕາມຮູບແບບ ຫຼື ແບບແຜນໃດໜຶ່ງ. ຮູບແບບທີ່ພົບເຫັນທົ່ວໄປຄື ການເຕັ້ນຄູ່ ເຊິ່ງຄົນສອງຄົນ (ມັກຈະເປັນຊາຍ ແລະ ຍິງ) ເຕັ້ນນຳກັນ. ສ່ວນການເຕັ້ນປະເພດອື່ນໆອາດຕ້ອງອາໄສຄວາມຮ່ວມມືຂອງຄົນທັງກຸ່ມ.

ປະຫວັດສາດຂອງການເຕັ້ນລຳ

ມະນຸດເຮົາໄດ້ມີການເຕັ້ນລຳມາຕະຫຼອດໃນປະຫວັດສາດ, ໂດຍແຕ່ລະສັງຄົມຕ່າງກໍໄດ້ສ້າງສັນທ່າເຕັ້ນທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງຕົນເອງຂຶ້ນມາ. ຫຼັກຖານທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນແມ່ນຮູບພາບທີ່ປາກົດຢູ່ເທິງເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ ແລະ ແຜ່ນຫີນ ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນການເຕັ້ນລຳທີ່ມີມາຕັ້ງແຕ່ຫຼາຍພັນປີກ່ອນ ຈາກສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ອີຢິບ ແລະ ກຣີກ.

ການເຕັ້ນລຳໃນຍຸກສະໄໝກ່ອນມີຈຸດປະສົງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ບາງການເຕັ້ນມີຈຸດປະສົງເພື່ອເຮັດໃຫ້ນັກເຕັ້ນເຂົ້າສູ່ພາວະທີ່ປິຕິຍິນດີ (Ecstasy), ເຊິ່ງໃນພາວະນີ້ນັກເຕັ້ນອາດຮູ້ສຶກຄືກັບວ່າຕົນເອງໄດ້ປ່ຽນແປງໄປ ຫຼື ຕົກຢູ່ໃນພະວັງ. ຄົນສະໄໝກ່ອນບາງຄັ້ງເຊື່ອກັນວ່າຕົນເອງ “ຖືກວິນຍານເຂົ້າສິງ”. ການເຕັ້ນລຳປະເພດນີ້ຈະຈັດຂຶ້ນໃນເຫດການສຳຄັນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ງານແຕ່ງດອງ, ການສູ້ຮົບ, ຫຼື ໃນຍາມທີ່ມີການເຈັບປ່ວຍ ເຊິ່ງເປັນເລື່ອງປົກກະຕິໃນຫຼາຍສັງຄົມຍຸກເລີ່ມຕົ້ນ.

ການເຕັ້ນອີກປະເພດໜຶ່ງຄື “ການເຕັ້ນແບບລອກແບບພາບ” (Image dances) ເຊິ່ງເປັນການເຕັ້ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບໂລກພາຍນອກ. ນັກເຕັ້ນຈະລອກແບບທ່າທາງຂອງສັດ ຫຼື ວັດຖຸ ເພາະເຊື່ອວ່າຈະຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຂົາໄດ້ຮັບພະລັງ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ການເຕັ້ນໃຫ້ຄືກັບສັດກ່ອນການອອກລ່າ ເພື່ອໃຫ້ຕົນເອງເປັນໜຶ່ງດຽວກັບສັດນັ້ນໆ. ຄວາມຄິດນີ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງການເຕັ້ນລຳແບບລອກແບບພາບ ທີ່ຄົນໃນສະໄໝນັ້ນເຊື່ອຢ່າງຈິງຈັງວ່າຈະໄດ້ຜົນ. ການເຕັ້ນແບບນຶ່ງທີ່ນິຍົມໃຊ້ໃນການເຕັ້ນປະເພດນີ້ຄື ການສະແດງທ່າທາງ (Mime).

ບາງຄັ້ງ, ທັງສອງຮູບແບບນີ້ກໍຖືກນຳມາປະສົມປະສານກັນ. ການເຕັ້ນກ່ຽວກັບຄວາມອຸດົມສົມບູນອາດມີທັງການເຄື່ອນໄຫວແບບເຂົ້າສູ່ພະວັງ ແລະ ການລອກແບບທ່າທາງ. ນັກເຕັ້ນລຳທີ່ມີຊື່ສຽງຢ່າງ Nijinsky ໄດ້ນຳເອົາແນວຄວາມຄິດເຫຼົ່ານີ້ມາສ້າງເປັນລະບຳປາເລ (Ballet) ເລື່ອງ Le Sacre du Printemps ເຊິ່ງເປັນເລື່ອງລາວຂອງຍິງສາວທີ່ຖືກນຳໄປບູຊາຍັນໃນງານສະເຫຼີມສະຫຼອງລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ.

ມາຮອດຍຸກສະໄໝໃໝ່, ໂຮງຮຽນສອນເຕັ້ນແຫ່ງທຳອິດຂອງໂລກໄດ້ເປີດຂຶ້ນໃນປີ 1661 ທີ່ປາຣີ. ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນແມ່ນຮັບສະເພາະຜູ້ຊາຍເທົ່ານັ້ນ, ຈົນກະທັ້ງປີ 1681 ຈຶ່ງເລີ່ມຮັບຜູ້ຍິງ. ການເຕັ້ນລຳໃນຫ້ອງເຕັ້ນ (Ballroom dance) ເປັນຮູບແບບໜຶ່ງຂອງການເຕັ້ນສະໄໝໃໝ່ ເຊັ່ນ: ການເຕັ້ນວັລຊ໌ (Waltz) ທີ່ເຕັ້ນເປັນຄູ່.

ຈົນຮອດປີ 1900, ການເຕັ້ນລຳໃນຫ້ອງເຕັ້ນຫຼາຍປະເພດຍັງເປັນການເຕັ້ນແບບລຳດັບ (Sequence dances) ທີ່ນັກເຕັ້ນຕ້ອງເຄື່ອນໄຫວຕາມຮູບແບບທີ່ວາງໄວ້ ເຊັ່ນ: ການຈັດແຖວ ຫຼື ເປັນຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ. ທຸກຄົນຕ້ອງເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ຈົບພ້ອມກັນ, ໂດຍດົນຕີຈະຫຼິ້ນຕາມເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ແລ້ວຢຸດ. ຫຼັງຈາກການເຕັ້ນວັລຊ໌ປະກົດຂຶ້ນປະມານປີ 1800, ຮູບແບບໃໝ່ກໍໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງໃນການເຕັ້ນວັລຊ໌ນັ້ນ ຄູ່ເຕັ້ນສາມາດແຍກກັນເຕັ້ນ ແລະ ເຄື່ອນທີ່ໄປທົ່ວຫ້ອງໄດ້ຢ່າງອິດສະຫຼະ, ໂດຍປົກກະຕິແມ່ນຈະເຄື່ອນທີ່ທວນເຂັມໂມງ.

ຮູບແບບການເຕັ້ນໃໝ່ໆມັກຈະປາກົດຂຶ້ນສະເໝີ. ບາງຄົນເຕັ້ນຄົນດຽວໂດຍເຄື່ອນໄຫວຕາມໃຈມັກ, ເຊັ່ນ: ການເຕັ້ນແບບສະຕຣີດແດນສ໌ (Street dance). ທຸກປະເພດການເຕັ້ນເຫຼົ່ານີ້ລ້ວນແຕ່ມີດົນຕີປະກອບ. ທົ່ວໂລກຍັງຄົງມີການເຕັ້ນລຳພື້ນເມືອງຫຼາຍຢ່າງທີ່ມີການສະແດງມາເປັນເວລາຫຼາຍຮ້ອຍປີ, ເຊິ່ງເຮົາເອີ້ນວ່າ “ການເຕັ້ນລຳພື້ນເມືອງ” (Folkloric dances).

ການເຕີບໂຕຂອງວິດີໂອເພງ ແລະ ດີວີດີ (DVD) ໄດ້ສ້າງນັກເຕັ້ນປະເພດໃໝ່ຂຶ້ນມາ ເຊິ່ງມີລັກສະນະຄ້າຍກັບນັກເຕັ້ນໃນງານສະແດງເທິງເວທີ. ນັກເຕັ້ນສຳຮອງ (Backup dancer) ຈະສະແດງໄປພ້ອມກັບ ຫຼື ຢູ່ດ້ານຫຼັງຂອງສິລະປິນຫຼັກ ໃນການສະແດງສົດ ຫຼື ໃນວິດີໂອເພງຕ່າງໆ.

ບາເລ (Ballet): Silje ກໍາລັງເຮັດທ່າ Arabesque.

ປະເພດຂອງການເຕັ້ນລຳ (Different Dance Styles)

ການເຕັ້ນລຳມີຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບ ເຊິ່ງສາມາດແບ່ງອອກເປັນກຸ່ມຫຼັກໆໄດ້ດັ່ງນີ້:

1. ການເຕັ້ນລຳແບບມືອາຊີບ (Professional Dancing)

ເປັນການເຕັ້ນທີ່ເນັ້ນຄວາມຊຳນານ, ເຕັກນິກ ແລະ ການຝຶກຝົນຢ່າງຈິງຈັງ ເພື່ອການສະແດງ:

• Ballet: ເປັນການເຕັ້ນທີ່ມີເອກະລັກດ້ານທ່າທາງທີ່ອ່ອນຊ້ອຍ ແລະ ສະຫງ່າງາມ (ຕົວຢ່າງ: ທ່າ Arabesque ທີ່ Silje ກຳລັງເຮັດ).
• Modern dance: ການເຕັ້ນສະໄໝໃໝ່ທີ່ເນັ້ນການສະແດງອອກຢ່າງອິດສະຫຼະ.
• Theatre dance: ການເຕັ້ນທີ່ໃຊ້ໃນການສະແດງລະຄອນເວທີ.
• Belly dancing: ການເຕັ້ນລະບຳໜ້າທ້ອງ.
• Jazz dance: ການເຕັ້ນທີ່ເນັ້ນຈັງຫວະທີ່ມ່ວນຊື່ນ ແລະ ມີພະລັງ.
• Tap dance: ການເຕັ້ນທີ່ໃຊ້ສຽງເຄາະຈາກຮອງເທົາພິເສດປະກອບຈັງຫວະ.

2. ການເຕັ້ນລຳເພື່ອສັງຄົມ (Social Dancing)

ເນັ້ນຄວາມມ່ວນຊື່ນ ແລະ ການເຂົ້າສັງຄົມ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນການເຕັ້ນແບບຄູ່:

• Ballroom dancing (International style):
  • Standard: Waltz, Foxtrot, Tango, Quickstep, Viennese waltz.
  • Latin: Cha-cha-cha, Jive, Paso doble, Samba, Rumba.

3. ຮູບແບບອື່ນໆ (Other Styles)

• Salsa: ການເຕັ້ນທີ່ມີຈັງຫວະມ່ວນຊື່ນ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍພະລັງ.
• Rock and Roll: ການເຕັ້ນທີ່ສະທ້ອນເຖິງຍຸກສະໄໝຂອງດົນຕີ Rock.
• Street dance: ການເຕັ້ນທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນພື້ນທີ່ສາທາລະນະ.
• Breakdancing, Funk, Hip hop: ເປັນການເຕັ້ນສະໄໝໃໝ່ທີ່ເນັ້ນຄວາມຄິດສ້າງສັນ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວທີ່ແຂງແຮງ.

4. ການເຕັ້ນລຳພື້ນເມືອງ (Folk Dance)

ເປັນການເຕັ້ນທີ່ສືບທອດກັນມາຕາມວັດທະນະທຳຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ:

• Irish Dance: ການເຕັ້ນພື້ນເມືອງຂອງໄອແລນ.
• Morris Dance: ການເຕັ້ນພື້ນເມືອງຂອງອັງກິດ.
• Country Dance: ການເຕັ້ນພື້ນເມືອງຕາມຊົນນະບົດ.

5. ການເຕັ້ນລຳຄລາສສິກຂອງອິນເດຍ (Indian Classical Dances)

ເປັນສິລະປະວັດທະນະທຳທີ່ມີປະຫວັດສາດອັນຍາວນານ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໝາຍ:

• Bharat Natyam
• Kathak
• Mohini Attam
• Kathakali
• Kuchipudi

ການຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບການເຕັ້ນລຳ
ນັກເຕັ້ນລຳຝຶກຝົນຢູ່ໃນສະຕູດິໂອເຕັ້ນລຳ ເຊິ່ງເປັນສະຖານທີ່ທົ່ວໄປສຳລັບການຝຶກຊ້ອມເຕັ້ນ.
ຫຼາຍວິທະຍາໄລ ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລເປີດສິດສອນຫຼັກສູດການເຕັ້ນລຳ. ຫຼັກສູດເຫຼົ່ານີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໂຄງການສິລະປະ ແລະ ມະນຸດສາດ. ບາງມະຫາວິທະຍາໄລຍັງເປີດສິດສອນປະລິນຍາພິເສດທາງດ້ານການເຕັ້ນລຳອີກດ້ວຍ. ຫຼັກສູດການຮຽນການເຕັ້ນອາດປະກອບດ້ວຍຫຼາຍວິຊາທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ວິຊາເຫຼົ່ານີ້ອາດກວມເອົາການຝຶກປະຕິບັດ, ການສະແດງ, ແລະ ການອອກແບບທ່າເຕັ້ນ. ນອກຈາກນີ້, ເຈົ້າຍັງອາດຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດຂອງການເຕັ້ນລຳ ຫຼື ການນຳໃຊ້ການເຕັ້ນເພື່ອສຸຂະພາບ. ໃນໄລຍະມໍ່ໆມານີ້, ມີການນຳເອົາການບຳບັດດ້ວຍການເຕັ້ນ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວມາໃຊ້ໃນໂຮງຮຽນ. ມັນຊ່ວຍນັກຮຽນທີ່ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການຮຽນຮູ້ ຫຼື ຜູ້ທີ່ມີອາການສະມາທິສັ້ນ (ADHD) ໃນວິຊາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ວິຊາເລກ.

ນັກເຕັ້ນລຳຝຶກຝົນຢູ່ໃນສະຕູດິໂອເຕັ້ນລຳ ເຊິ່ງເປັນສະຖານທີ່ທົ່ວໄປສຳລັບການຝຶກຊ້ອມ.
ອາຊີບທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການເຕັ້ນລຳ

ນັກເຕັ້ນລຳ (Dancers)

ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ, ນັກເຕັ້ນລຳມືອາຊີບຈະເຮັດວຽກໂດຍມີສັນຍາໄລຍະສັ້ນ. ພວກເຂົາອາດຈະຖືກຈ້າງໃຫ້ສະແດງໃນງານສະເພາະໃດໜຶ່ງ ຫຼື ໂຄງການຕ່າງໆ. ຊີວິດການເຮັດວຽກຂອງນັກເຕັ້ນລຳມັກຈະມີການປ່ຽນວຽກຢູ່ເລື້ອຍໆ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງມີການແຂ່ງຂັນກັນສູງ ແລະ ບາງຄັ້ງຄ່າຕອບແທນກໍຕ່ຳ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ນັກເຕັ້ນລຳມືອາຊີບຫຼາຍຄົນຈຶ່ງຕ້ອງເຮັດວຽກອື່ນຄວບຄູ່ໄປນຳເພື່ອໃຫ້ມີລາຍໄດ້ພຽງພໍ. ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ, ນັກເຕັ້ນລຳຫຼາຍຄົນຈະເຂົ້າຮ່ວມສະຫະພັນແຮງງານ ເຊິ່ງສະຫະພັນເຫຼົ່ານີ້ຈະຊ່ວຍກຳນົດເງື່ອນໄຂການເຮັດວຽກທີ່ຍຸຕິທຳ ແລະ ກຳນົດເງິນເດືອນຂັ້ນຕ່ຳ. ນັກເຕັ້ນລຳມືອາຊີບຈຳເປັນຕ້ອງມີຮ່າງກາຍທີ່ແຂງແຮງ. ການທີ່ຈະມີອາຊີບທີ່ດີໄດ້ນັ້ນ, ການມີຄວາມສາມາດໃນການເຕັ້ນຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບຈະເປັນຜົນດີຫຼາຍ, ລວມເຖິງການມີພື້ນຖານດ້ານເຕັກນິກທີ່ແໜ້ນແຟ້ນ ແລະ ການຝຶກຝົນຮ່າງກາຍໃນດ້ານອື່ນໆກໍມີຄວາມສຳຄັນເຊັ່ນກັນ.

ຄູສອນ (Teachers)

ຄູສອນເຕັ້ນລຳໂດຍປົກກະຕິຈະເນັ້ນການສິດສອນດ້ານການສະແດງການເຕັ້ນລຳ. ພວກເຂົາຍັງອາດຈະເປັນຄູຝຶກໃຫ້ນັກເຕັ້ນລຳສຳລັບການແຂ່ງຂັນຕ່າງໆອີກດ້ວຍ. ໂດຍສ່ວນຫຼາຍແລ້ວ, ຄູສອນເຫຼົ່ານີ້ເຄີຍຜ່ານການສະແດງໃນປະເພດການເຕັ້ນທີ່ພວກເຂົາສອນມາແລ້ວ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ຄູສອນເຕັ້ນລຳແບບກິລາ (Dancesport) ມັກຈະເປັນອະດີດນັກເຕັ້ນລຳທີ່ເຄີຍລົງແຂ່ງຂັນມາກ່ອນ. ຄູສອນເຕັ້ນລຳສາມາດເຮັດວຽກສ່ວນຕົວໄດ້ ຫຼື ອາດຈະເຮັດວຽກໃຫ້ກັບໂຮງຮຽນສອນເຕັ້ນ ຫຼື ໂຮງຮຽນທົ່ວໄປທີ່ມີຫຼັກສູດການເຕັ້ນລຳ. ບາງຄົນເຮັດວຽກໃຫ້ກັບຫຼັກສູດໃນມະຫາວິທະຍາໄລ ຫຼື ໂຮງຮຽນທີ່ມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບຄະນະເຕັ້ນລຳມືອາຊີບ. ສ່ວນບາງຄົນກໍເຮັດວຽກໃຫ້ກັບໂຮງຮຽນສອນເຕັ້ນຂະໜາດນ້ອຍ ຫຼື ໂຮງຮຽນເອກະຊົນ ເຊິ່ງໂຮງຮຽນເຫຼົ່ານີ້ຈະມີການເປີດສິດສອນເຕັ້ນລຳຫຼາຍປະເພດ.

ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນ (Choreographers)

ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນ ຄືຜູ້ທີ່ສ້າງສັນການເຄື່ອນໄຫວໃນການເຕັ້ນລຳ. ພວກເຂົາເປັນຜູ້ອອກແບບວ່າ ນັກເຕັ້ນລຳຈະເຄື່ອນໄຫວຮ່າງກາຍແນວໃດໃນການສະແດງ. ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນມັກຈະມີການສຶກສາລະດັບມະຫາວິທະຍາໄລທາງດ້ານການເຕັ້ນລຳ ແລະ ມັກຈະຖືກຈ້າງໃຫ້ເຮັດວຽກໃນໂຄງການສະເພາະ. ບາງຄັ້ງ, ພວກເຂົາອາດຈະເຮັດວຽກເປັນນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນຫຼັກໃຫ້ກັບຄະນະເຕັ້ນລຳໃດໜຶ່ງ.

ການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳ (Dance Competitions)

ການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳແບບສະໝັກຫຼິ້ນ (Amateur dancesport competition) ທີ່ກຳລັງສະແດງລະບຳວັລຊ໌ແບບວຽນນາ (Viennese Waltz).

ການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳ ເປັນເຫດການທີ່ນັກເຕັ້ນລຳມາສະແດງຕໍ່ໜ້າຄະນະກຳມະການ ເພື່ອແຂ່ງຂັນກັນຊິງລາງວັນ ແລະ ບາງຄັ້ງກໍລວມເຖິງເງິນລາງວັນອີກດ້ວຍ. ການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳມີຫຼາຍປະເພດຫຼັກໆ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມຮູບແບບການເຕັ້ນ. ການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳເປັນວິທີທີ່ດີໃນການພົບປະກັບບຸກຄົນສຳຄັນໃນວົງການເຕັ້ນລຳ ເຊັ່ນ: ຄະນະກຳມະການ, ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນ, ແລະ ນັກເຕັ້ນລຳຄົນອື່ນໆ. ການແຂ່ງຂັນທົ່ວໄປສຳລັບນັກເຕັ້ນລຳທີ່ຍັງໜຸ່ມອາດໃຊ້ເວລາປະມານສອງຫາສີ່ມື້, ຂຶ້ນຢູ່ກັບວ່າເປັນການແຂ່ງຂັນລະດັບທ້ອງຖິ່ນ ຫຼື ລະດັບຊາດ.

ຈຸດປະສົງຂອງການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳ ແມ່ນເພື່ອສ້າງພື້ນທີ່ທີ່ມ່ວນຊື່ນ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍການຮຽນຮູ້. ນັກເຕັ້ນລຳຈະໄດ້ສະແດງທ່າເຕັ້ນທີ່ຕົນເອງຝຶກຊ້ອມມາສຳລັບລະດູການເຕັ້ນນັ້ນໆ. ການແຂ່ງຂັນມັກຈະຈັດຂຶ້ນໃນສະຖານທີ່ທີ່ເປັນມືອາຊີບ ຫຼື ອາດຈັດໃນສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ໂຮງລະຄອນຂອງໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ. ຄະນະກຳມະການຈະໃຫ້ຄະແນນໂດຍອີງໃສ່ການສະແດງຂອງນັກເຕັ້ນລຳ. ໝວດໝູ່ໃນການແຂ່ງຂັນມັກຈະແບ່ງຕາມຮູບແບບການເຕັ້ນ, ອາຍຸ, ລະດັບປະສົບການ, ແລະ ຈຳນວນນັກເຕັ້ນລຳ. ປະເພດຫຼັກໆຂອງການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳມີດັ່ງນີ້:

• Dancesport: ເນັ້ນສະເພາະການເຕັ້ນລຳແບບ Ballroom ແລະ Latin.
• Competitive dance: ອະນຸຍາດໃຫ້ມີການເຕັ້ນໃນຮູບແບບລະຄອນເວທີຫຼາຍປະເພດ ເຊັ່ນ: ກາຍຍະກຳ (Acrobatics), ບາເລ (Ballet), ແຈສ (Jazz), ຮິບຮັອບ (Hip-hop), ລີຣີຄອນ (Lyrical), ສະເຕັບປິ້ງ (Stepping), ແລະ ແທັບ (Tap).
• Commercial Dance: ລວມເຖິງຮິບຮັອບ, ແຈສ, ລັອກກິ້ງ (Locking), ປັອບປິ້ງ (Popping), ເບຣກແດນສ໌ (Breakdancing), ແລະ ການເຕັ້ນຮ່ວມສະໄໝ (Contemporary dance).
• Single-style competitions: ອະນຸຍາດໃຫ້ມີພຽງຮູບແບບການເຕັ້ນດຽວເທົ່ານັ້ນ ເຊັ່ນ: ການເຕັ້ນພື້ນເມືອງໄຮແລນ (Highland dance) ຫຼື ການເຕັ້ນພື້ນເມືອງໄອແລນ (Irish dance).
• Open competitions: ອະນຸຍາດໃຫ້ມີຮູບແບບການເຕັ້ນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ເຊັ່ນ: ລາຍການໂທລະພາບ So You Think You Can Dance.
• Olympic: ການເຕັ້ນລຳໄດ້ພະຍາຍາມກ້າວເຂົ້າສູ່ການເປັນກິລາໂອລິມປິກມາຕັ້ງແຕ່ຊຸມປີ 1930.

ການແຂ່ງຂັນເຕັ້ນລຳແບບສະໝັກຫຼິ້ນ (Amateur dancesport competition) ທີ່ກຳລັງສະແດງລະບຳວັລຊ໌ແບບວຽນນາ (Viennese Waltz).

ນັກເຕັ້ນລຳທີ່ມີຊື່ສຽງ (Famous Dancers)

ຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນບັນດານັກເຕັ້ນລຳ ແລະ ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນທີ່ມີຊື່ສຽງໃນປະຫວັດສາດການເຕັ້ນລຳ:

• Alvin Ailey: ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນຊາວອາເມຣິກັນ ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງຄະນະ Alvin Ailey American Dance Theater, ເຊິ່ງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການນຳເອົາການເຕັ້ນລຳແບບສະໄໝໃໝ່ (Modern dance) ແລະ ວັດທະນະທຳຄົນຜິວສີມາສູ່ເວທີລະດັບໂລກ.
• George Balanchine: ໜຶ່ງໃນນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນລະບຳບາເລທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງສະຕະວັດທີ 20 ແລະ ເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ New York City Ballet.
• Vernon and Irene Castle: ຄູ່ຜົວເມຍນັກເຕັ້ນລຳທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມສູງໃນຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20, ຜູ້ມີອິດທິພົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ການເຕັ້ນລຳແບບ Ballroom ທີ່ທັນສະໄໝໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ.
• Misty Copeland: ນັກເຕັ້ນລຳບາເລຊາວອາເມຣິກັນ ຜູ້ສ້າງປະຫວັດສາດໃນການເປັນນັກເຕັ້ນລຳຜິວສີຄົນທຳອິດທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງເປັນ “Principal Dancer” (ນັກເຕັ້ນລຳຫຼັກ) ຂອງຄະນະ American Ballet Theatre.
• Katherine Dunham: ນັກເຕັ້ນລຳ, ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນ ແລະ ນັກມານຸສຍະວິທະຍາ ຜູ້ບຸກເບີກການນຳເອົາການເຕັ້ນລຳພື້ນເມືອງຂອງຄາຣິບຽນ ແລະ ອາຟຣິກາ ມາປະສົມປະສານກັບເຕັກນິກການເຕັ້ນສະໄໝໃໝ່.
• Bob Fosse: ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນ ແລະ ຜູ້ກຳກັບທີ່ມີເອກະລັກສະເພາະຕົວ (Fosse style) ທີ່ມີຊື່ສຽງຈາກຜົນງານໃນລະຄອນເພງ Broadway ແລະ ໂຮງຮູບເງົາ.
• Loie Fuller: ນັກເຕັ້ນລຳຜູ້ບຸກເບີກການເຕັ້ນລຳແບບສະໄໝໃໝ່ ທີ່ມີຊື່ສຽງໃນການນຳໃຊ້ໄຟ ແລະ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມພິເສດເພື່ອສ້າງຜົນງານທີ່ໜ້າຕື່ນຕາຕື່ນໃຈ.
• Gene Kelly: ນັກເຕັ້ນລຳ, ນັກສະແດງ ແລະ ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດໃນຍຸກທອງຂອງ Hollywood, ຜູ້ທີ່ມີພະລັງ ແລະ ຄວາມຄ່ອງແຄ້ວໃນການສະແດງ.
• Vaslav Nijinsky: ນັກເຕັ້ນລຳບາເລຊາວຣັດເຊຍທີ່ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າເປັນໜຶ່ງໃນນັກເຕັ້ນລຳຊາຍທີ່ເກັ່ງທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດ, ມີຊື່ສຽງຈາກຄວາມສາມາດໃນການເຕັ້ນທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ.
• Margot Fonteyn: ນັກເຕັ້ນລຳບາເລຊາວອັງກິດ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າເປັນ “Prima Ballerina Assoluta” ແລະ ມີຄູ່ເຕັ້ນທີ່ໂດ່ງດັງຄື Rudolf Nureyev.
• Monsieur Pierre (Pierre Zurcher-Margolle): ອາຈານສອນເຕັ້ນລຳຜູ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການພັດທະນາ ແລະ ມາດຕະຖານການເຕັ້ນລຳແບບ Latin American ballroom ໃນອັງກິດ.
• Antonio Ruiz Soler: ນັກເຕັ້ນລຳ ແລະ ນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນຊາວສະເປນທີ່ມີຊື່ສຽງຈາກການເຕັ້ນ Flamenco ແລະ ການເຕັ້ນແບບພື້ນເມືອງສະເປນ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/