ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດ (Calligraphy) ແມ່ນຫຍັງ?

ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດ ຫຼື ແຄລລີກຣາຟຟີ (Calligraphy) ແມ່ນສິລະປະການຂຽນທີ່ສວຍງາມ. ຄຳນີ້ມີຮາກສັບມາຈາກພາສາກຣີກເຊິ່ງແປວ່າ “ການຂຽນທີ່ສວຍງາມ”. ມັນເປັນເລື່ອງຂອງການເຮັດໃຫ້ຕົວອັກສອນ ແລະ ຄຳສັບຕ່າງໆເບິ່ງສວຍງາມ ແລະ ໂດດເດັ່ນ. ຜູ້ຄົນໄດ້ນຳໃຊ້ສິລະປະການຂຽນນີ້ມາເປັນເວລາຫຼາຍພັນປີ ເພື່ອສ້າງເອກະສານທີ່ສຳຄັນ, ປຶ້ມ, ແລະ ຜົນງານສິລະປະຕ່າງໆ.

ໃນສະໄໝກ່ອນ, ກ່ອນທີ່ຈະມີເຄື່ອງພິມ, ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງແມ່ນຖືກຂຽນດ້ວຍມື. ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດຈຶ່ງເປັນທັກສະທີ່ສຳຄັນຫຼາຍ. ສະເໝນ (Scribes) ເຊິ່ງເປັນນັກຂຽນມືອາຊີບ, ໄດ້ໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີໃນການຝຶກຝົນຮຽນຮູ້ວິທີການຂຽນໃຫ້ສົມບູນແບບທີ່ສຸດ.

ການຮຽນຂຽນຕົວໜັງສືໃນຍຸກເອໂດະ (ຍີ່ປຸ່ນ, ສະຕະວັດທີ 18)

ໃນຍີ່ປຸ່ນສະຕະວັດທີ 18, ການຮຽນຂຽນຕົວໜັງສື ຫຼື ໂຊໂດ (Shodō) ບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງແຕ່ການຮຽນຂຽນໜັງສືໃຫ້ອ່ານອອກເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຖືເປັນການຝຶກຈິດໃຈ ແລະ ສິລະປະຊັ້ນສູງ.

• ອຸປະກອນ: ນັກຮຽນຈະໃຊ້ “ສົມບັດ 4 ປະການຂອງຫ້ອງໜັງສື” ປະກອບມີ: ພູ່ກັນ (fude), ເມິກແທ່ງ (sumi), ແທ່ນຝົນເມິກ (suzuri), ແລະ ເຈ້ຍວາຊິ (washi).
• ວິທີການ: ຄູສອນຈະໃຫ້ລູກສິດຄັດລາຍມືຕາມແບບຢ່າງຂອງປາດາຈານ ຫຼື ບົດກະວີທີ່ມີຊື່ສຽງ. ການວາງທ່າທາງ, ການຫາຍໃຈ, ແລະ ນ້ຳໜັກມືໃນການຕັດເສັ້ນແມ່ນຖືກຝຶກຝົນຢ່າງເຂັ້ມງວດ.

ຕົ້ນສະບັບງານຂຽນຂອງ ອະຣິສໂຕເຕິລ (Aristotle).

ການເກັບຮັກສາຜົນງານຂອງ ອະຣິສໂຕເຕິລ ໃນຮູບແບບປຶ້ມໃບລານ (manuscript) ເປັນສິ່ງທີ່ຊ່ວຍສືບທອດຄວາມຮູ້ທາງປັດຊະຍາຂອງໂລກຕາເວັນຕົກ.

• ການບັນທຶກ: ຕົ້ນສະບັບມັກຈະຂຽນດ້ວຍພາສາກຣີກບູຮານ (ພາສາຕົ້ນສະບັບ) ຄວບຄູ່ກັບການແປເປັນພາສາລາຕິນ (ພາສາທາງການຂອງນັກປັດຊະຍາໃນຍຸກກາງ ແລະ ຍຸກຟື້ນຟູສິນລະວິທະຍາ).
• ຄວາມປະນີດ: ນັກຄັດລອກໜັງສື (scribes) ໃນໂບດ ຫຼື ມະຫາວິທະຍາໄລ ຈະຂຽນດ້ວຍມືຢ່າງລະອຽດ, ມັກຈະມີການແຕ້ມຮູບປະດັບ (illumination) ຢູ່ຂອບເຈ້ຍດ້ວຍສີທອງ ແລະ ສີສົດໃສ ເພື່ອສະແດງເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງເນື້ອຫາ.

ບິກຂຽນຈຸ່ມ (Dip Pen)

ກ່ອນທີ່ຈະມີບິກຂຽນໝຶກຊຶມ (fountain pen) ຫຼື ບິກຂຽນລູກລື່ນ, ບິກຂຽນຈຸ່ມ ແມ່ນອຸປະກອນຫຼັກຂອງນັກຂຽນໃນໂລກຕາເວັນຕົກ.

• ວິວັດທະນາການ: ໃນຍຸກທຳອິດນິຍົມໃຊ້ “ຂົນນົກ” (quill) ທີ່ນຳມາຕັດປາຍໃຫ້ແຫຼມ, ຕໍ່ມາໃນຍຸກອຸດສາຫະກຳຈຶ່ງປ່ຽນມາເປັນຫົວບິກຂຽນໂລຫະທີ່ຕິດກັບດ້າມໄມ້ ຫຼື ດ້າມໂລຫະ.
• ເຕັກນິກ: ຜູ້ຂຽນຕ້ອງຈຸ່ມປາຍບິກຂຽນລົງໃນກະປຸກເມິກເລື້ອຍໆ. ຄວາມຊຳນານແມ່ນການຄວບຄຸມປະລິມານເມິກບໍ່ໃຫ້ໄຫຼເຍິ້ຍ ຫຼື ໝົດກ່ອນຂຽນຈົບຄຳ. ນັກຂຽນຕ້ອງມີມືທີ່ນິ້ງຫຼາຍ ເພື່ອສ້າງເສັ້ນທີ່ມີນ້ຳໜັກບາງ-ໜາແຕກຕ່າງກັນຕາມການກົດປາຍບິກຂຽນ.

ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດ (Calligraphy) ແມ່ນຫຍັງ?

ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດ (Calligraphy) ບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງພຽງແຕ່ການຂຽນໃຫ້ເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ມັນຍັງກ່ຽວຂ້ອງກັບຮູບຊົງ, ການໄຫຼລື່ນຂອງເສັ້ນສາຍ, ແລະ ຄວາມສົມດຸນຂອງຕົວອັກສອນ. ສິລະປິນຈະນຳໃຊ້ບິກຂຽນ, ພູ່ກັນ, ແລະ ໝຶກຊະນິດພິເສດເພື່ອສ້າງສັນຮູບແບບການຂຽນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ. ທຸກໆເສັ້ນທີ່ຂຽນລົງໄປນັ້ນ ຖືກວາງແຜນຢ່າງລະອຽດເພື່ອໃຫ້ຜົນງານການຂຽນອອກມາເບິ່ງຄືກັບຜົນງານສິລະປະອັນຊົງຄຸນຄ່າ.

ອຸປະກອນໃນການສ້າງສັນ (Tools of the Trade)

ການຈະເຮັດ Calligraphy ໃຫ້ໄດ້ດີນັ້ນ ຕ້ອງມີອຸປະກອນສະເພາະທາງ:

• ບິກຂຽນ (Pens): ນັກຂຽນຫຼາຍຄົນນິຍົມໃຊ້ ບິກຂຽນຈຸ່ມ (Dip pens). ບິກຂຽນປະເພດນີ້ຈະມີຫົວ (nib) ເຊິ່ງເປັນສ່ວນທີ່ໃຊ້ຂຽນ ໂດຍຕ້ອງນຳໄປຈຸ່ມໃນໝຶກກ່ອນການຂຽນແຕ່ລະຄັ້ງ. ຫົວບິກຂຽນມີຫຼາຍປະເພດ ແລະ ຮູບຮ່າງທີ່ແຕກຕ່າງກັນເພື່ອສ້າງຮູບແບບການຂຽນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ.
• ພູ່ກັນ (Brushes): ໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກ, ພູ່ກັນເປັນອຸປະກອນທີ່ນິຍົມໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ. ພູ່ກັນສາມາດສ້າງເສັ້ນທີ່ໜາ ຫຼື ບາງໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ຂຶ້ນຢູ່ກັບວິທີການຈັບ ແລະ ນ້ຳໜັກມືທີ່ໃຊ້.
• ໝຶກ (Ink): ຈະໃຊ້ໝຶກຊະນິດພິເສດທີ່ມີຄຸນສົມບັດໄຫຼລື່ນໄດ້ດີ ແລະ ມີສີສັນທີ່ຄົມຊັດ.
• ເຈ້ຍ (Paper): ຊະນິດຂອງເຈ້ຍມີຜົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ຜົນງານ. ເຈ້ຍແຕ່ລະປະເພດມີການດູດຊຶມໝຶກທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊິ່ງສົ່ງຜົນຕໍ່ຄວາມງາມ ແລະ ລັກສະນະຂອງຕົວໜັງສືທີ່ປາກົດອອກມາ.

ຮູບແບບຕ່າງໆຂອງ Calligraphy

Calligraphy ມີການພັດທະນາ ແລະ ເຕີບໂຕຢ່າງແຕກຕ່າງກັນໄປທົ່ວໂລກ. ແຕ່ລະພາກພື້ນລ້ວນແລ້ວແຕ່ມີຮູບແບບ ແລະ ປະເພນີການຂຽນທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຕົວ.

ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດ (Calligraphy) ຕາມແຕ່ລະວັດທະນະທຳ

ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດຂອງໂລກຕາເວັນຕົກ (Western Calligraphy)

ໃນໂລກຕາເວັນຕົກ, ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດມັກຈະຖືກນຳໃຊ້ໃນບົດຄຳພີທາງສາສະໜາ ແລະ ເອກະສານທາງການ. ເຫຼົ່ານັກບວດໃນວັດມັກຈະໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີໃນການຄັດລອກປຶ້ມດ້ວຍມື. ພວກເຂົາຈະຕົບແຕ່ງຕົວອັກສອນຕົວທຳອິດຂອງແຕ່ລະບົດດ້ວຍລວດລາຍທີ່ສວຍງາມ, ເຮັດໃຫ້ປຶ້ມເຫຼົ່ານັ້ນມີຄວາມພິເສດ ແລະ ຊົງຄຸນຄ່າ. ເຖິງວ່າມັນຈະມີຄວາມສຳຄັນ, ແຕ່ບາງຄັ້ງມັນກໍຖືກເບິ່ງວ່າເປັນ “ສິລະປະຍ່ອຍ” ເມື່ອປຽບທຽບກັບການແຕ້ມຮູບ ຫຼື ງານປັ້ນ.

ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດຂອງອາຊີຕາເວັນອອກ (East Asian Calligraphy)

(ພາບປະກອບ: ຕົວອັກສອນວິຈິດຢູ່ເໜືອທາງເຂົ້າພິພິທະພັນ Mevlâna ໃນປະເທດຕຸຣກີ).

ໃນອາຊີຕາເວັນອອກ, ໂດຍສະເພາະໃນປະເທດຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ແລະ ເກົາຫຼີ, ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນ “ສິລະປະຊັ້ນສູງ” (High Art) ເຊິ່ງມີຄວາມສຳຄັນເທົ່າທຽມກັບການແຕ້ມຮູບ ຫຼື ການປະພັນບົດກະວີ. ຜູ້ຄົນເຊື່ອວ່າລາຍມືສາມາດສະທ້ອນເຖິງບຸກຄະລິກກະພາບ ແລະ ຈິດວິນຍານຂອງສິລະປິນໄດ້. ສິລະປະນີ້ໄດ້ຮັບການຝຶກຝົນມາເປັນເວລາຫຼາຍພັນປີ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເປັນຍຸກກ່ອນລາຊະວົງຖັງກໍຕາມ.

ໃນປັດຈຸບັນ, ເດັກນ້ອຍໃນໂຮງຮຽນຫຼາຍແຫ່ງໃນອາຊີຕາເວັນອອກຍັງຄົງຮຽນວິຊານີ້ ເພາະມັນຊ່ວຍຝຶກຝົນລະບຽບວິໄນ, ຄວາມອົດທົນ, ແລະ ການຮຽນຮູ້ທີ່ຈະຊື່ນຊົມຄວາມງາມ.

ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບວິຈິດໃນໂລກອິດສະລາມ (Islamic Calligraphy)

(ພາບປະກອບ: ຕົ້ນສະບັບພຸດທະສາສະໜາຈາກເນປານ, ຂຽນໃນປີ 1869).

ການຂຽນຕົວໜັງສືແບບອິດສະລາມແມ່ນອີກຮູບແບບໜຶ່ງທີ່ສວຍງາມ. ມັນມັກຈະໃຊ້ຕົວອັກສອນອາຣັບ ແລະ ປາກົດໃຫ້ເຫັນໃນໂບດອິດສະລາມ (mosques), ໃນປຶ້ມ, ແລະ ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ. ເນື່ອງຈາກສາສະໜາອິດສະລາມບໍ່ນິຍົມການວາດພາບສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ, ການຂຽນຕົວໜັງສືວິຈິດຈຶ່ງກາຍເປັນວິທີທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຕົບແຕ່ງບົດຄຳພີທາງສາສະໜາ ແລະ ອາຄານສະຖານທີ່ຕ່າງໆ.

ເປັນຫຍັງ Calligraphy ຈຶ່ງຍັງຄົງມີຄວາມສຳຄັນ?

ເຖິງວ່າໃນຍຸກປັດຈຸບັນຈະມີຄອມພິວເຕີ ແລະ ເຄື່ອງພິມກໍຕາມ, ແຕ່ Calligraphy ກໍຍັງຄົງເປັນຮູບແບບສິລະປະທີ່ມີຄຸນຄ່າ ເຊິ່ງຖືກນຳໃຊ້ໃນ:

• ໂອກາດພິເສດ: ເຊັ່ນ: ບັດເຊີນແຕ່ງງານ, ໃບປະກາດສະນີຍະບັດ, ແລະ ໃບຍ້ອງຍໍຕ່າງໆ.
• ງານສິລະປະ: ສິລະປິນຫຼາຍຄົນສ້າງສັນຜົນງານການຂຽນແບບວິຈິດໃນຮູບແບບຮ່ວມສະໄໝ.
• ການຮຽນຮູ້: ການຝຶກຂຽນຊ່ວຍພັດທະນາລາຍມື ແລະ ເພີ່ມຄວາມມີສະມາທິ, ທັງຍັງເປັນການເຊື່ອມໂຍງພວກເຮົາເຂົ້າກັບປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳທີ່ຫຼາກຫຼາຍ.

Calligraphy ເຕືອນໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນເຖິງຄວາມງາມຂອງຖ້ອຍຄຳທີ່ຂຽນດ້ວຍມື, ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າການຂຽນບໍ່ໄດ້ມີໄວ້ພຽງເພື່ອແບ່ງປັນຂໍ້ມູນຂ່າວສານເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນຜົນງານສິລະປະທີ່ງົດງາມອີກດ້ວຍ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/