ໂທລະພາບແມ່ນຫຍັງ?

ໂທລະພາບ (ມັກເອີ້ນວ່າ ທີວີ) ແມ່ນວິທີການທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໃນການສົ່ງ ແລະ ຮັບພາບເຄື່ອນໄຫວພ້ອມດ້ວຍສຽງ. ຄຳນີ້ສາມາດໝາຍເຖິງເທັກໂນໂລຢີທີ່ໃຊ້ໃນການສົ່ງສັນຍານ, ລາຍການທີ່ພວກເຮົາເບິ່ງ, ຫຼື ຕົວເຄື່ອງໂທລະພາບທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນບ້ານຂອງພວກເຮົາ. ໂທລະພາບເປັນສື່ມວນຊົນປະເພດໜຶ່ງ ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າມັນສາມາດເຂົ້າເຖິງຜູ້ຊົມຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ. ມັນຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອຄວາມບັນເທີງ, ການສະເໜີຂ່າວ, ການກິລາ ແລະ ການສຶກສາ.

ໃນຍຸກເລີ່ມຕົ້ນ, ໂທລະພາບຍັງຢູ່ໃນຂັ້ນທົດລອງ ແລະ ໃຊ້ຊິ້ນສ່ວນກົນຈັກ. ໃນທ້າຍຊຸມປີ 1920, ໂທລະພາບລະບົບອີເລັກໂທຣນິກຈຶ່ງໄດ້ຖືກພັດທະນາຂຶ້ນ. ຫຼັງຈາກສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ, ໂທລະພາບລະບົບພາບຂາວ-ດຳ ໄດ້ກາຍເປັນທີ່ນິຍົມຢ່າງຫຼາຍໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ. ໃນຊຸມປີ 1950, ໂທລະພາບໄດ້ກາຍເປັນວິທີທາງຫຼັກທີ່ຜູ້ຄົນໃຊ້ໃນການມີອິດທິພົນຕໍ່ຄວາມຄິດເຫັນຂອງສາທາລະນະຊົນ. ໂທລະພາບລະບົບພາບສີໄດ້ກາຍເປັນເລື່ອງປົກກະຕິໃນຊຸມປີ 1960.

ເທັກໂນໂລຢີໄດ້ປ່ຽນແປງວິທີການເບິ່ງໂທລະພາບຂອງພວກເຮົາ. ໃນອະດີດ, ຜູ້ຄົນໃຊ້ວິດີໂອເທບເຊັ່ນ VHS ແລະ DVD ເພື່ອເບິ່ງຮູບເງົາຢູ່ບ້ານ. ໃນປັດຈຸບັນ, ພວກເຮົາຫັນມາໃຊ້ລະບົບຄລາວຄອມພິວຕິງ ແລະ ບໍລິການສະຕຣີມມິງເຊັ່ນ Netflix, Disney+, ແລະ YouTube. ນັບຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນຊຸມປີ 2010, ສະມາດທີວີ (Smart TVs) ໄດ້ອະນຸຍາດໃຫ້ພວກເຮົາເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດໂດຍກົງ ເພື່ອສະຕຣີມລາຍການ ແລະ ຮູບເງົາທີ່ພວກເຮົາຊື່ນຊອບ.

ຮາກສັບ (Etymology) ຄຳວ່າ “television” ມາຈາກສອງພາສາທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. “Tele” ເປັນພາສາກຣີກແປວ່າ “ໄກ” ແລະ “visio” ເປັນພາສາລາຕິນແປວ່າ “ການເບິ່ງ”. ດັ່ງນັ້ນ, television ຈຶ່ງແປຕາມຕົວອັກສອນວ່າ “ການເບິ່ງຈາກທາງໄກ”. ຄຳນີ້ຖືກນຳໃຊ້ຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1900 ໂດຍນັກວິທະຍາສາດຊາວລັດເຊຍຊື່ Constantin Perskyi ໃນງານໃຫຍ່ທີ່ປາຣີ ເອີ້ນວ່າ ງານວາງສະແດງສາກົນ (International World Fair).

ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກໃຊ້ຊື່ຫຍໍ້ສຳລັບໂທລະພາບ. ຕົວຫຍໍ້ “TV” ຖືກນຳໃຊ້ຕັ້ງແຕ່ປີ 1948. ໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກ, ມັນມັກຖືກເອີ້ນວ່າ “telly”. ຄຳສັບສະແລງເກົ່າແມ່ນ “the tube” ເຊິ່ງໝາຍເຖິງຫຼອດແກ້ວທີ່ໃຊ້ໃນເຄື່ອງໂທລະພາບລຸ້ນເກົ່າ.

ປະຫວັດຂອງໂທລະພາບ

ບົດຄວາມຫຼັກ: ປະຫວັດຂອງໂທລະພາບ

ໂທລະພາບລະບົບກົນຈັກ (Mechanical Television)

ບົດຄວາມຫຼັກ: ໂທລະພາບລະບົບກົນຈັກ ແຜ່ນດິສ Nipkow.

ຮູໃນແຜ່ນດິສທີ່ໝຸນໄດ້ສະແກນພາບເທື່ອລະເສັ້ນ. ກ່ອນຈະມີໂທລະພາບລະບົບອີເລັກໂທຣນິກສະໄໝໃໝ່, ນັກປະດິດໄດ້ສ້າງໂທລະພາບລະບົບກົນຈັກ. ໃນປີ 1884, ນັກສຶກສາຊາວເຢຍລະມັນຊື່ Paul Nipkow ໄດ້ປະດິດແຜ່ນດິສ Nipkow. ນີ້ແມ່ນແຜ່ນດິສທີ່ໝຸນໄດ້ທີ່ມີຮູຮຽງກັນເປັນຮູບກ້ຽວ. ໃນຂະນະທີ່ແຜ່ນດິສໝຸນ, ມັນໄດ້ສະແກນພາບເທື່ອລະເສັ້ນ.

ໃນຊຸມປີ 1920, ນັກປະດິດຊາວສະກັອດຊື່ John Logie Baird ໄດ້ໃຊ້ແຜ່ນດິສນີ້ເພື່ອສ້າງລະບົບໂທລະພາບທີ່ເຮັດວຽກໄດ້. ໃນວັນທີ 25 ມີນາ 1925, Baird ໄດ້ສະແດງພາບເງົາເຄື່ອນໄຫວເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ຮ້ານຄ້າແຫ່ງໜຶ່ງໃນລອນດອນ. ຕໍ່ມາ, ໃນປີ 1926, ລາວໄດ້ສາທິດການສົ່ງສັນຍານພາບໃບໜ້າທີ່ມີການເຄື່ອນໄຫວເປັນຄັ້ງທຳອິດ. ລະບົບຂອງລາວມີຄວາມລະອຽດພຽງແຕ່ 30 ເສັ້ນ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ພາບເບິ່ງມົວໆໜ້ອຍໜຶ່ງ, ແຕ່ນັ້ນກໍຖືເປັນຄວາມສຳເລັດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ.

ໂທລະພາບລະບົບອີເລັກໂທຣນິກ (Electronic Television) ຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມ: ຫຼອດກ້ອງວິດີໂອ (Video camera tube) Ferdinand Braun, ຜູ້ປະດິດເທັກໂນໂລຢີ CRT ລຸ້ນຕົ້ນໆ ໃນທີ່ສຸດລະບົບກົນຈັກກໍຖືກແທນທີ່ດ້ວຍລະບົບອີເລັກໂທຣນິກ. ເທັກໂນໂລຢີນີ້ອີງໃສ່ຫຼອດພາບລັງສີແຄໂທດ (Cathode-ray tube ຫຼື CRT), ເຊິ່ງປະດິດໂດຍ Ferdinand Braun ໃນປີ 1897. CRT ເປັນຫຼອດແກ້ວທີ່ສາມາດສະແດງພາບໂດຍໃຊ້ລຳອິເລັກຕຣອນ.

ນັກປະດິດສອງຄົນທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການຊ່ວຍສ້າງໂທລະພາບລະບົບອີເລັກໂທຣນິກມີດັ່ງນີ້:

• Philo Farnsworth: ນັກປະດິດຊາວອາເມລິກາຜູ້ທີ່ສາທິດລະບົບໂທລະພາບແບບອີເລັກໂທຣນິກທັງໝົດເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1927. ລາວໄດ້ສົ່ງສັນຍານພາບເສັ້ນຊື່ແບບງ່າຍໆເປັນພາບທຳອິດ.
• Vladimir Zworykin: ນັກປະດິດຊາວລັດເຊຍ-ອາເມລິກາ ຜູ້ທີ່ພັດທະນາ “Iconoscope”, ເຊິ່ງເປັນຫຼອດກ້ອງຖ່າຍພາບຊະນິດໜຶ່ງສຳລັບບໍລິສັດ RCA.

ໂທລະພາບລະບົບອີເລັກໂທຣນິກດີກວ່າໂທລະພາບລະບົບກົນຈັກຫຼາຍ ເພາະມັນບໍ່ມີຊິ້ນສ່ວນທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ສາມາດສະແດງພາບທີ່ຊັດເຈນກວ່າ. ໃນທ້າຍຊຸມປີ 1930, ການກະຈາຍສັນຍານແບບອີເລັກໂທຣນິກໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນປະເທດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ສະຫະລາຊະອານາຈັກ, ເຢຍລະມັນ, ແລະ ສະຫະລັດອາເມລິກາ. ການແຂ່ງຂັນກິລາໂອລິມປິກລະດູຮ້ອນປີ 1936 ທີ່ເບີລິນ ໄດ້ຖືກຖ່າຍທອດສົດໄປຍັງສະຖານທີ່ສາທາລະນະ, ເຊິ່ງເປັນເຫດການສຳຄັນສຳລັບໂທລະພາບໃນຍຸກຕົ້ນໆ.

ໂທລະພາບສີ (Color Television) ບົດຄວາມຫຼັກ: ໂທລະພາບສີ ໂທລະພາບຈໍແບນສະໄໝໃໝ່ທີ່ສາມາດສະແດງສີໄດ້ຫຼາຍລ້ານສີ ໂທລະພາບໃນຍຸກຕົ້ນມີພຽງແຕ່ສີຂາວ ແລະ ສີດຳເທົ່ານັ້ນ. ນັກປະດິດໄດ້ພະຍາຍາມເພີ່ມສີສັນເຂົ້າໄປເກືອບຈະທັນທີ. John Logie Baird ໄດ້ສາທິດການສົ່ງສັນຍານພາບສີເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1928. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີກວ່າຈະສ້າງລະບົບທີ່ໃຊ້ງານໄດ້ດີສຳລັບທຸກຄົນ.

ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ, ລະບົບໂທລະພາບສີໄດ້ຮັບການອະນຸມັດໃນຕົ້ນຊຸມປີ 1950. ການກະຈາຍສັນຍານພາບສີລະດັບຊາດຄັ້ງທຳອິດເກີດຂຶ້ນໃນປີ 1954. ແຕ່ເຖິງຢ່າງນັ້ນ, ເຄື່ອງໂທລະພາບສີກໍມີລາຄາແພງຫຼາຍ, ດັ່ງນັ້ນຄົນສ່ວນໃຫຍ່ຈຶ່ງຍັງຄົງເບິ່ງໂທລະພາບຂາວ-ດຳມາເປັນເວລາດົນນານ. ມັນຕ້ອງໃຊ້ເວລາຈົນເຖິງກາງຊຸມປີ 1960 ແລະ ຕົ້ນຊຸມປີ 1970 ໂທລະພາບສີຈຶ່ງກາຍເປັນເລື່ອງທຳມະດາໃນຄົວເຮືອນ.

ໂທລະພາບດິຈິຕອນ ແລະ ສະມາດທີວີ (Digital and Smart Television) ບົດຄວາມຫຼັກ: ໂທລະພາບດິຈິຕອນ ໃນທ້າຍຊຸມປີ 1990 ແລະ 2000, ເທັກໂນໂລຢີໂທລະພາບໄດ້ປ່ຽນຈາກສັນຍານອະນາລັອກ (Analog) ມາເປັນສັນຍານດິຈິຕອນ (Digital). ໂທລະພາບດິຈິຕອນ (DTV) ຊ່ວຍໃຫ້ພາບມີຄວາມຄົມຊັດຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ມີສຽງທີ່ດີກວ່າ. ມັນຍັງຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ກະຈາຍສັນຍານສາມາດສົ່ງຂໍ້ມູນໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດໂທລະພາບຄວາມລະອຽດສູງ (HDTV).

ພາຍຫຼັງການປະຕິວັດດິຈິຕອນ, ສະມາດທີວີ (Smart TVs) ກໍໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ. ໂທລະພາບເຫຼົ່ານີ້ມີຄອມພິວເຕີໃນຕົວ ແລະ ສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດໄດ້. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ສາມາດໃຊ້ແອັບພລິເຄຊັນ, ທ່ອງເວັບ, ແລະ ສະຕຣີມວິດີໂອໄດ້ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ກ່ອງຮັບສັນຍານແຍກຕ່າງຫາກ. ໃນທ້າຍຊຸມປີ 2010, ໂທລະພາບລຸ້ນໃໝ່ສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ວາງຂາຍແມ່ນສະມາດທີວີ.

ໂທລະພາບດິຈິຕອນ ແລະ ສະມາດທີວີ (Digital and Smart Television) ບົດຄວາມຫຼັກ: ໂທລະພາບດິຈິຕອນ ໃນທ້າຍຊຸມປີ 1990 ແລະ 2000, ເທັກໂນໂລຢີໂທລະພາບໄດ້ປ່ຽນຈາກສັນຍານອະນາລັອກ (Analog) ມາເປັນສັນຍານດິຈິຕອນ (Digital). ໂທລະພາບດິຈິຕອນ (DTV) ຊ່ວຍໃຫ້ພາບມີຄວາມຄົມຊັດຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ມີສຽງທີ່ດີກວ່າ. ມັນຍັງຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ກະຈາຍສັນຍານສາມາດສົ່ງຂໍ້ມູນໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດໂທລະພາບຄວາມລະອຽດສູງ (HDTV).

ພາຍຫຼັງການປະຕິວັດດິຈິຕອນ, ສະມາດທີວີ (Smart TVs) ກໍໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ. ໂທລະພາບເຫຼົ່ານີ້ມີຄອມພິວເຕີໃນຕົວ ແລະ ສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດໄດ້. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ສາມາດໃຊ້ແອັບພລິເຄຊັນ, ທ່ອງເວັບ, ແລະ ສະຕຣີມວິດີໂອໄດ້ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ກ່ອງຮັບສັນຍານແຍກຕ່າງຫາກ. ໃນທ້າຍຊຸມປີ 2010, ໂທລະພາບລຸ້ນໃໝ່ສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ວາງຂາຍແມ່ນສະມາດທີວີ.

ໂທລະພາບເຮັດວຽກແນວໃດ ສັນຍານໂທລະພາບສາມາດສົ່ງມາຮອດເຮືອນຂອງທ່ານໄດ້ຫຼາຍວິທີ.

ໂທລະພາບພາກພື້ນດິນ (Terrestrial Television) ບົດຄວາມຫຼັກ: ໂທລະພາບພາກພື້ນດິນ ເສົາອາກາດ UHF ສະໄໝໃໝ່ທີ່ໃຊ້ເພື່ອຮັບສັນຍານອອກອາກາດ ນີ້ແມ່ນວິທີການດັ້ງເດີມໃນການຮັບສັນຍານໂທລະພາບ. ຜູ້ກະຈາຍສັນຍານສົ່ງຄື້ນວິທະຍຸຜ່ານອາກາດຈາກຫໍສົ່ງສັນຍານສູງໆ. ເພື່ອຮັບຊົມຊ່ອງເຫຼົ່ານີ້, ທ່ານຈຳເປັນຕ້ອງມີເສົາອາກາດ (ບາງຄັ້ງເອີ້ນວ່າ “ເສົາຫູກະຕ່າຍ” ຫຼື ເສົາອາກາດເທິງຫຼັງຄາ) ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໂທລະພາບຂອງທ່ານ. ການບໍລິການນີ້ມັກຈະບໍ່ເສຍຄ່າ, ເຊິ່ງເປັນເຫດຜົນທີ່ມັນຖືກເອີ້ນວ່າ “ຟຣີທີວີ” (free-to-air).

ໂທລະພາບເຄເບີ້ນ (Cable Television)

ບົດຄວາມຫຼັກ: ໂທລະພາບເຄເບີ້ນ

ສາຍໂຄແອກຊຽນ (Coaxial cable) ທີ່ໃຊ້ສຳລັບເຊື່ອມຕໍ່ໂທລະພາບເຄເບີ້ນ

ໂທລະພາບເຄເບີ້ນສົ່ງສັນຍານຜ່ານສາຍເຄເບີ້ນທີ່ຝັງຢູ່ໃຕ້ດິນ ຫຼື ພາດຕາມເສົາໄຟຟ້າໂດຍກົງມາຮອດເຮືອນຂອງທ່ານ. ເທັກໂນໂລຢີນີ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນຊຸມປີ 1940 ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຄົນທີ່ຢູ່ໃນເຂດພູດອຍ ຫຼື ພື້ນທີ່ຫ່າງໄກສອກຫຼີກສາມາດຮັບສັນຍານໄດ້ດີຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາ, ບໍລິສັດເຄເບີ້ນໄດ້ເລີ່ມໃຫ້ບໍລິການຊ່ອງໂທລະພາບຫຼາຍຮ້ອຍຊ່ອງໂດຍມີຄ່າທຳນຽມລາຍເດືອນ.

ໂທລະພາບດາວທຽມ (Satellite Television)

ບົດຄວາມຫຼັກ: ໂທລະພາບດາວທຽມ

ຈານດາວທຽມເທິງຕຶກອາພາດເມັນ

ໂທລະພາບດາວທຽມໃຊ້ດາວທຽມສື່ສານທີ່ໂຄຈອນອ້ອມໂລກ. ຜູ້ກະຈາຍສັນຍານຈະສົ່ງສັນຍານຂຶ້ນໄປຍັງດາວທຽມ, ເຊິ່ງດາວທຽມຈະສະທ້ອນສັນຍານນັ້ນກັບລົງມາຍັງໂລກ. ຜູ້ຊົມຈະໃຊ້ຈານດາວທຽມໃນການຮັບສັນຍານ. ວິທີນີ້ມີປະໂຫຍດຫຼາຍສຳລັບຜູ້ຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນເຂດຊົນນະບົດທີ່ສາຍເຄເບີ້ນໄປບໍ່ເຖິງ.

ໂທລະພາບອິນເຕີເນັດ (Internet Television)

ບົດຄວາມຫຼັກ: ໂທລະພາບສະຕຣີມມິງ

ໂທລະພາບອິນເຕີເນັດ, ຫຼື ການສະຕຣີມມິງ, ໃຊ້ລະບົບອິນເຕີເນັດໃນການສົ່ງວິດີໂອ.

ບໍລິການຕ່າງໆເຊັ່ນ Netflix, Hulu, Amazon Prime Video, ແລະ YouTube ຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານສາມາດເບິ່ງສິ່ງທີ່ທ່ານຕ້ອງການ ໃນເວລາໃດກໍໄດ້. ສິ່ງນີ້ມັກຖືກເອີ້ນວ່າ “ວິດີໂອຕາມຄວາມຕ້ອງການ” (Video on Demand). ນັບຕັ້ງແຕ່ຊຸມປີ 2010 ເປັນຕົ້ນມາ, ຫຼາຍຄົນໄດ້ກາຍເປັນ “ຜູ້ຕັດສາຍ” (cord cutters), ເຊິ່ງໝາຍເຖິງການຍົກເລີກການສະໝັກໃຊ້ບໍລິການເຄເບີ້ນເພື່ອຫັນໄປໃຊ້ບໍລິການສະຕຣີມມິງແທນ.

ເຄື່ອງໂທລະພາບ (Television Sets)

ບົດຄວາມຫຼັກ: ເຄື່ອງໂທລະພາບ

ໂທລະພາບ RCA ລຸ້ນເກົ່າຈາກປີ 1946 ເຄື່ອງໂທລະພາບ (ຫຼື ຜູ້ຮັບສັນຍານໂທລະພາບ) ແມ່ນອຸປະກອນທີ່ພວກເຮົາໃຊ້ເພື່ອເບິ່ງລາຍການຕ່າງໆ. ມັນມີເຄື່ອງປັບສັນຍານ (tuner) ເພື່ອຮັບສັນຍານ, ມີໜ້າຈໍເພື່ອສະແດງພາບ, ແລະ ມີລຳໂພງສຳລັບສຽງ.

ເທັກໂນໂລຢີການສະແດງຜົນ (Display Technologies) ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາທີ່ຜ່ານມາ, ໜ້າຈໍໂທລະພາບຂອງພວກເຮົາໄດ້ມີການປ່ຽນແປງໄປຫຼາຍ.

CRT (Cathode-Ray Tube)

ບົດຄວາມຫຼັກ: ຫຼອດພາບລັງສີແຄໂທດ

ດ້ານໃນຂອງໂທລະພາບ CRT ລຸ້ນເກົ່າ ເປັນເວລາດົນນານທີ່ໂທລະພາບມີຂະໜາດໃຫຍ່, ໜັກ, ແລະ ເປັນຮູບກ່ອງ. ພວກມັນໃຊ້ຫຼອດແກ້ວຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຫຼອດພາບລັງສີແຄໂທດ (cathode-ray tube). ພາຍໃນຫຼອດ, ປືນອິເລັກຕຣອນຈະຍິງລຳແສງໄປທີ່ດ້ານໜ້າຂອງໜ້າຈໍ, ເຊິ່ງເຄືອບດ້ວຍສານເຄມີພິເສດທີ່ຈະສ່ອງແສງຂຶ້ນເພື່ອສ້າງເປັນພາບ. ໂທລະພາບເຫຼົ່ານີ້ໃນປັດຈຸບັນຫາໄດ້ຍາກແລ້ວ.

ຈໍສະແດງຜົນແບບແບນ (Flat-Panel Displays)

ບົດຄວາມຫຼັກ: ຈໍສະແດງຜົນແບບແບນ

ໂທລະພາບຈໍແບນ LCD ທົ່ວໄປ ໂທລະພາບສະໄໝໃໝ່ມີຄວາມບາງ ແລະ ເບົາ. ພວກມັນໃຊ້ເທັກໂນໂລຢີທີ່ແຕກຕ່າງກັນຄື:

• LCD (Liquid Crystal Display): ໃຊ້ຜຶກແຫຼວ (liquid crystals) ທີ່ເປີດ ແລະ ປິດເພື່ອໃຫ້ແສງຜ່ານ.
• LED (Light Emitting Diode): ແມ່ນໜ້າຈໍ LCD ທີ່ໃຊ້ໄຟ LED ໃນການສ່ອງແສງດ້ານຫຼັງ. ພວກມັນປະຢັດພະລັງງານ ແລະ ມີຄວາມສະຫວ່າງ.
• OLED (Organic Light Emitting Diode): ໜ້າຈໍເຫຼົ່ານີ້ໃຊ້ສານປະກອບອິນຊີທີ່ສາມາດສ່ອງແສງໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ. ພວກມັນບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ໄຟສ່ອງຫຼັງ, ສະນັ້ນພວກມັນຈຶ່ງສາມາດບາງຫຼາຍ ແລະ ສະແດງສີດຳໄດ້ຢ່າງສົມບູນແບບ.

ຄວາມລະອຽດຂອງໜ້າຈໍ (Screen Resolution) ການປຽບທຽບຄວາມລະອຽດໜ້າຈໍແບບຕ່າງໆ ຄວາມລະອຽດ (Resolution) ໝາຍເຖິງຄວາມຄົມຊັດຂອງພາບ. ມັນຖືກວັດແທກເປັນພິກເຊວ (pixels – ຈຸດນ້ອຍໆທີ່ປະກອບກັນເປັນພາບ).

• SD (Standard Definition): ຮູບແບບເກົ່າທີ່ໃຊ້ໂດຍໂທລະພາບອະນາລັອກ. ມັນມີຄວາມລະອຽດປະມານ 480 ເສັ້ນ.
• HD (High Definition): ໃຫ້ພາບທີ່ຄົມຊັດກວ່າຫຼາຍ. ຮູບແບບທີ່ພົບເຫັນທົ່ວໄປຄື 720p ແລະ 1080p (Full HD).
• UHD (Ultra High Definition): ເອີ້ນອີກຢ່າງໜຶ່ງວ່າ 4K, ເຊິ່ງມີລາຍລະອຽດຫຼາຍກວ່າ Full HD ເຖິງສີ່ເທົ່າ. ນອກນັ້ນຍັງມີ 8K, ເຊິ່ງຄົມຊັດຍິ່ງກວ່ານັ້ນອີກ.

ເນື້ອຫາໂທລະພາບ (Television Content) ລາຍການໂທລະພາບຖືກສ້າງຂຶ້ນເພື່ອຄວາມບັນເທີງ, ໃຫ້ຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ແລະ ເພື່ອການສຶກສາ.

ປະເພດລາຍການ (Genres) ລາຍການໂທລະພາບມີຫຼາຍປະເພດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ເອີ້ນວ່າ ປະເພດ (genres):

• ລະຄອນ (Drama): ເລື່ອງລາວຈິງຈັງທີ່ມີນັກສະແດງ, ເຊັ່ນ: ລາຍການກ່ຽວກັບຕຳຫຼວດ ຫຼື ການແພດ.
• ຕະຫຼົກ (Comedy): ລາຍການຕະຫຼົກ, ມັກເອີ້ນວ່າ “sitcoms” (ສະຖານະການຕະຫຼົກ).
• ຂ່າວ (News): ລາຍການທີ່ລາຍງານກ່ຽວກັບເຫດການປັດຈຸບັນ ແລະ ສະພາບອາກາດ.
• ກິລາ (Sports): ການຖ່າຍທອດສົດການແຂ່ງຂັນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ບານເຕະ, ເບສບອນ, ແລະ ບານບ້ວງ.
• ລາຍການຄວາມເປັນຈິງ (Reality TV): ລາຍການທີ່ຖ່າຍທຳຄົນແທ້ໆໃນສະຖານະການທີ່ບໍ່ໄດ້ຂຽນບົດ.
• ສານຄະດີ (Documentaries): ລາຍການໃຫ້ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດ, ທຳມະຊາດ, ຫຼື ວິທະຍາສາດ.
• ອະນິເມຊັນ (Animation): ກາຕູນສຳລັບເດັກນ້ອຍ ແລະ ຜູ້ໃຫຍ່.

ການສະໜອງທຶນ (Funding) ສະຖານີໂທລະພາບຕ້ອງການເງິນເພື່ອດຳເນີນງານ. ພວກເຂົາໄດ້ຮັບເງິນເຫຼົ່ານີ້ດ້ວຍຫຼາຍວິທີ:

• ການໂຄສະນາ (Advertising): ບໍລິສັດຕ່າງໆຈ່າຍເງິນໃຫ້ສະຖານີໂທລະພາບເພື່ອອອກອາກາດການໂຄສະນາຜະລິດຕະພັນຂອງພວກເຂົາ.
• ການສະໝັກໃຊ້ (Subscriptions): ຜູ້ຊົມຈ່າຍຄ່າທຳນຽມລາຍເດືອນເພື່ອເບິ່ງຊ່ອງຕ່າງໆ (ເຊັ່ນ: ເຄເບີ້ນ ຫຼື Netflix).
• ການສະໜັບສະໜູນຈາກລັດ (Public Funding): ບາງຊ່ອງ, ເຊັ່ນ BBC ໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກ ຫຼື PBS ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ, ໄດ້ຮັບເງິນຈາກລັດຖະບານ ຫຼື ການບໍລິຈາກຈາກຜູ້ຊົມເພື່ອສະໜອງເນື້ອຫາດ້ານການສຶກສາໂດຍບໍ່ມີການໂຄສະນາຫຼາຍເກີນໄປ.

ດ້ານສັງຄົມ (Social Aspects)

ບົດຄວາມຫຼັກ: ດ້ານສັງຄົມຂອງໂທລະພາບ

ຄອບຄົວກຳລັງເບິ່ງໂທລະພາບນຳກັນໃນປີ 1958 ໂທລະພາບເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງຊີວິດສະໄໝໃໝ່.

ມັນສາມາດເປັນເຄື່ອງມືທີ່ດີໃນການຮຽນຮູ້. ລາຍການດ້ານການສຶກສາສາມາດສອນວິທະຍາສາດ, ປະຫວັດສາດ, ແລະ ພາສາຕ່າງໆ. ລາຍການຂ່າວຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຄົນເຂົ້າໃຈສິ່ງທີ່ກຳລັງເກີດຂຶ້ນໃນໂລກ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ການເບິ່ງໂທລະພາບຫຼາຍເກີນໄປສາມາດມີຜົນເສຍໄດ້. ການນັ່ງເປັນເວລາດົນນານແມ່ນບໍ່ດີຕໍ່ຮ່າງກາຍ. ມັນເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ຈະຕ້ອງສ້າງຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງເວລາທີ່ໃຊ້ກັບໜ້າຈໍ ແລະ ການອອກກຳລັງກາຍ ຫຼື ວຽກອະດິເຣກອື່ນໆ. ພໍ່ແມ່ຄວນຕິດຕາມເບິ່ງສິ່ງທີ່ເດັກນ້ອຍເບິ່ງ ເພື່ອໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າເນື້ອຫານັ້ນປອດໄພ ແລະ ເໝາະສົມກັບໄວ.

ຄວາມປອດໄພ (Safety) ໂທລະພາບຈໍແບນສະໄໝໃໝ່ມີນ້ຳໜັກເບົາແຕ່ອາດມີຈຸດສູນຖ່ວງຢູ່ທາງເທິງ. ມັນເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ຈະຕ້ອງຕິດສ້າງໂທລະພາບໃຫ້ໝັ້ນຄົງເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມັນລົ້ມ, ໂດຍສະເພາະໃນເຮືອນທີ່ມີເດັກນ້ອຍ ຫຼື ສັດລ້ຽງ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/