ຫິມະຖະລົ່ມ (avalanche) ເປັນເຫດການທຳມະຊາດທີ່ຮຸນແຮງ ເຊິ່ງມີ ຫິມະ (snow) ຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍເຄື່ອນຕົວລົງຈາກພູຢ່າງວ່ອງໄວ. ມັນຄືກັບສະໄລ້ຫິມະຍັກໃຫຍ່! ເມື່ອມີຫິມະສະສົມຢູ່ເທິງເນີນພູຫຼາຍເກີນໄປ ມັນອາດຫຼຸດອອກຢ່າງກະທັນຫັນ ແລະ ໄຫຼລົງມາຕາມເນີນພູ. ຫິມະຖະລົ່ມສາມາດ ເປັນອັນຕະລາຍ (dangerous) ຫຼາຍຕໍ່ ນັກສະກີ (skiers) ແລະ ຜູ້ອື່ນທີ່ມັກຫຼິ້ນກິລາລະດູໜາວ (winter sports).

ຫິມະຖະລົ່ມຂະໜາດໃຫຍ່ສາມາດພັດພາ ກ້ອນຫີນ (stones), ກ້ອນຫີນໃຫຍ່ (boulders) ແລະ ຕົ້ນໄມ້ (trees) ໄປນຳ. ມັນສາມາດຝັງຄົນໄວ້ໃຕ້ຫິມະຫຼາຍໂຕນ. ຖ້າ ທີມ (teams) ກູ້ໄພບໍ່ພົບຄົນຢ່າງວ່ອງໄວ ເຂົາເຈົ້າອາດໄດ້ຮັບ ອາກາດ (air) ບໍ່ພໍ (ຂາດອາກາດຫາຍໃຈ) ຫຼື ໜາວຈົນເກີນໄປ (ອຸນຫະພູມຮ່າງກາຍຕ່ຳ).

ໂອກາດລອດຊີວິດຈາກຫິມະຖະລົ່ມຂຶ້ນຢູ່ກັບວ່າພົບຄົນໄວປານໃດ:

• ໂອກາດລອດ 92% ຖ້າພົບພາຍໃນ 15 ນາທີ.
• ໂອກາດລອດ 30% ຖ້າພົບພາຍໃນ 35 ນາທີ (ຄົນມັກເສຍຊີວິດຍ້ອນໄດ້ຮັບອາກາດບໍ່ພໍ).
• ແທບບໍ່ມີໂອກາດລອດຫຼັງຈາກສອງຊົ່ວໂມງ (ຄົນເສຍຊີວິດຈາກ ບາດເຈັບ ຫຼື injuries ແລະ ຄວາມໜາວເຢັນຈັດ).

ຮູບ: ຫິມະຖະລົ່ມ ຢູ່ພູເຂົາ ຫິມະໄລ (An avalanche in the Himalaya mountains). I took this picture on May 2006, on my way to Mount Everest base camp ໂດຍ Ilan Adler.

ຮູບ: ຫິມະຖະລົ່ມ (An avalanche). Lawine von www.nps.gov

ຫິມະຖະລົ່ມເກີດຂຶ້ນແນວໃດ (How Avalanches Form)

ຮູບ: ຮອຍແຕກດ້ານເທິງ (crown fracture) ຂອງຫິມະຖະລົ່ມແບບແຜ່ນ ໃກ້ກັບທໍ່ນ້ຳກ້ອນເນເວ (Neve Glacier). ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນບ່ອນທີ່ຫິມະແຕກອອກ (Crown line on neve glacier snow field peak north cascades).

ຮູບ: ຫິມະຖະລົ່ມແບບຫິມະຮ່ອນ (ຊ້າຍສຸດ) ແລະ ແບບແຜ່ນ (ໃກ້ກາງ) ໃກ້ ພູຊັກຊານ ຫຼື Mount Shuksan. ( Loose snow avalanches and slab avalanches near Mt. Shuksan in the North Cascades).

ຮູບ: ຫິມະຖະລົ່ມແບບແຜ່ນຂະໜາດນ້ອຍ ທີ່ເລີ່ມຂຶ້ນໂດຍນັກສະໂນບອດ ໃກ້ພູເບເກີ (Mount Baker). (Slab avalanche triggered by a snowboarder near Heliotrope Ridge, Mount Baker).

ຫິມະຖະລົ່ມສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຕາມທຳມະຊາດໃນຊ່ວງພາຍຸຫິມະ. ນ້ຳໜັກຂອງຫິມະໃໝ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ຫິມະເກົ່າບໍ່ໝັ້ນຄົງ. ສາເຫດທຳມະຊາດອື່ນໆ ລວມມີຫິມະລະລາຍຈາກແສງແດດ, ຝົນ, ແຜ່ນດິນໄຫວ (earthquakes) ຫຼື ກ້ອນຫີນ ແລະ ກ້ອນນ້ຳກ້ອນຕົກລົງມາ. ຄົນກໍສາມາດເຮັດໃຫ້ເກີດຫິມະຖະລົ່ມໄດ້ ຕົວຢ່າງ ນັກສະກີ (skiers), ຜູ້ຂັບລົດສະໂນໂມບິວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ການລະເບີດທີ່ຄວບຄຸມໄດ້ ທີ່ໃຊ້ເພື່ອເຮັດໃຫ້ເນີນພູປອດໄພຂຶ້ນ. ມີຄວາມເຊື່ອຜິດໆ ທີ່ພົບທົ່ວໄປວ່າສຽງດັງເຮັດໃຫ້ເກີດຫິມະຖະລົ່ມ ແຕ່ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຄວາມຈິງ. ຄວາມດັນຂອງສຽງອ່ອນເກີນໄປຫຼາຍ.

ຫິມະຖະລົ່ມສາມາດເລີ່ມຈາກຫິມະພຽງເລັກນ້ອຍທີ່ເຄື່ອນຕົວ. ແຕ່ຖ້າຫິມະຖືກອັດແໜ້ນເປັນຊັ້ນແຂງ (ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ແຜ່ນ” ຫຼື slab) ທັບຢູ່ເທິງຊັ້ນທີ່ອ່ອນແອ ແລະ ນຸ້ມ ຮອຍແຕກສາມາດລາມໄປໄດ້ໄວຫຼາຍ. ນີ້ສາມາດເຮັດໃຫ້ຫິມະຈຳນວນມະຫາສານ ບາງຄັ້ງຫຼາຍພັນລູກບາດເມັດ ເລີ່ມເຄື່ອນຕົວພ້ອມກັນທັງໝົດ.

ຫິມະເທິງເນີນພູຈະບໍ່ໝັ້ນຄົງເມື່ອນ້ຳໜັກຂອງມັນຫຼາຍກວ່າທີ່ຫິມະຈະຮັບໄດ້. ນ້ຳໜັກນັ້ນເຂົ້າໃຈງ່າຍ. ແຕ່ຄວາມແຂງແຮງຂອງຫິມະອາດຫາຄຳຕອບໄດ້ຍາກຫຼາຍ. ຄວາມແຂງແຮງຂອງຫິມະປ່ຽນໄປຕາມຊະນິດຂອງຜລຶກຫິມະ, ຄວາມໜາແໜ້ນ, ອຸນຫະພູມ ແລະ ປະລິມານນ້ຳທີ່ມັນມີ. ນັກວິທະຍາສາດສຶກສາວ່າຫິມະປ່ຽນແປງແນວໃດຕາມເວລາ ເພື່ອຄາດການຫິມະຖະລົ່ມໄດ້ດີຂຶ້ນ.

ຫິມະຖະລົ່ມແບບແຜ່ນ (Slab Avalanches)

ຫິມະຖະລົ່ມແບບແຜ່ນພົບທົ່ວໄປໃນບ່ອນທີ່ລົມພັດຫິມະມາອັດແໜ້ນ. ມັນເບິ່ງຄືກັບກ້ອນ ຫຼື “ແຜ່ນ” ຫິມະໃຫຍ່ທີ່ຫຼຸດອອກຈາກພູ. ເຈົ້າມັກເຫັນເສັ້ນແຕກຊັດເຈນຢູ່ດ້ານເທິງ ແລະ ດ້ານຂ້າງ. ແຜ່ນເຫຼົ່ານີ້ອາດໜາຕັ້ງແຕ່ສອງສາມເຊັນຕິແມັດຈົນເຖິງສາມແມັດ. ຫິມະຖະລົ່ມແບບແຜ່ນເປັນສາເຫດຂອງການເສຍຊີວິດປະມານ 90% ຂອງຄົນໃນເຂດທຸລະກັນດານ (backcountry, ຄືເຂດທີ່ຢູ່ຫ່າງຈາກຣີສອດສະກີ).

ຫິມະຖະລົ່ມແບບຫິມະຝຸ່ນ (Powder Snow Avalanches)

ຫິມະຖະລົ່ມທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດມັກຖືກເອີ້ນວ່າຫິມະຖະລົ່ມແບບຫິມະຝຸ່ນ. ມັນສ້າງກຸ່ມເມກຝຸ່ນຫິມະຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ພຸ່ງລົງຈາກພູ. ມັນສາມາດເກີດກັບຫິມະທຸກຊະນິດ ແຕ່ພົບຫຼາຍທີ່ສຸດກັບຫິມະຝຸ່ນສົດ ແລະ ແຫ້ງ. ມັນສາມາດເຄື່ອນທີ່ໄວຫຼາຍ ຫຼາຍກວ່າ 300 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (190 ໄມລ໌ຕໍ່ຊົ່ວໂມງ) ແລະ ໜັກຫຼາຍລ້ານໂຕນ. ມັນສາມາດເດີນທາງໄດ້ໄກ ແມ່ນແຕ່ເທິງພື້ນຮາບ ຫຼື ຂຶ້ນເນີນເລັກນ້ອຍ.

ຫິມະຖະລົ່ມແບບຫິມະປຽກ (Wet Snow Avalanches)

ຫິມະຖະລົ່ມແບບຫິມະປຽກແຕກຕ່າງອອກໄປ. ມັນເຄື່ອນຕົວຊ້າກວ່າ ປະມານ 10–40 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ. ມັນເປັນສ່ວນປະສົມຂອງຫິມະ ແລະ ນ້ຳ ແລະ ມັກຢູ່ໃກ້ພື້ນດິນ. ເຖິງແມ່ນວ່າມັນຊ້າ ແຕ່ມັນມີພະລັງຫຼາຍ ເພາະມັນໜັກ ແລະ ໜາແໜ້ນຫຼາຍ. ມັນສາມາດກວາດເອົາກ້ອນຫີນ, ດິນ ແລະ ຕົ້ນໄມ້ອອກໄປ ເຫຼືອໄວ້ແຕ່ພື້ນດິນເປົ່າ. ຫິມະຖະລົ່ມແບບຫິມະປຽກເກີດຂຶ້ນເມື່ອຊັ້ນຫິມະເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳ ແລະ ຮອດຈຸດລະລາຍແລ້ວ. ມັນມັກພົບໃນທ້າຍລະດູໜາວ ເມື່ອອາກາດເລີ່ມອຸ່ນຂຶ້ນ.

ເສັ້ນທາງຂອງຫິມະຖະລົ່ມ (Avalanche Pathway)

ຫິມະຖະລົ່ມເຄື່ອນຕົວລົງຈາກພູຕາມເສັ້ນທາງໜຶ່ງ. ເສັ້ນທາງນີ້ຂຶ້ນຢູ່ກັບຄວາມຊັນຂອງເນີນພູ ແລະ ປະລິມານຫິມະທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ.

• ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ (Starting Point) ແມ່ນບ່ອນທີ່ຫິມະຖະລົ່ມເລີ່ມຂຶ້ນ ປົກກະຕິຢູ່ເນີນພູທີ່ຊັນ 30–45 ອົງສາ.
• ເສັ້ນທາງເຄື່ອນຕົວ (Track) ແມ່ນສ່ວນກາງຂອງເສັ້ນທາງ ບ່ອນທີ່ຫິມະຖະລົ່ມເລັ່ງຄວາມໄວຂຶ້ນ. ປົກກະຕິຢູ່ເນີນພູທີ່ຊັນ 20–30 ອົງສາ.
• ເຂດຢຸດ (Runout Zone) ແມ່ນບ່ອນທີ່ຫິມະຖະລົ່ມຊ້າລົງ ແລະ ຢຸດ. ມັກເກີດຂຶ້ນເມື່ອເນີນພູຊັນໜ້ອຍກວ່າ 20 ອົງສາ.

ມຸມເຫຼົ່ານີ້ອາດປ່ຽນແປງໄດ້ ເພາະຫິມະຖະລົ່ມແຕ່ລະຄັ້ງແມ່ນເປັນເອກະລັກ ຂຶ້ນຢູ່ກັບຫິມະ ແລະ ສາເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດ.

ວິທີຮັກສາຄວາມປອດໄພຈາກຫິມະຖະລົ່ມ (Staying Safe from Avalanches)

ຮູບ: ຮົ້ວກັນຫິມະໃນ ສະວິດເຊີແລນ (Switzerland) ຊ່ວຍຢຸດຫິມະຖະລົ່ມ. (Verbauungen Tanngrindel).

ໃນເຂດທີ່ເກີດຫິມະຖະລົ່ມເລື້ອຍໆ ຜູ້ຄົນປະຕິບັດມາດຕະການເພື່ອຫຼຸດຄວາມເສຍຫາຍ. ຕົວຢ່າງ ເຂົາເຈົ້າອາດຫຼີກລ່ຽງການສ້າງເຮືອນໃນບ່ອນສ່ຽງເຫຼົ່ານີ້. ນອກຈາກນີ້ຍັງສາມາດສ້າງສິ່ງກີດຂວາງພິເສດເພື່ອປົກປ້ອງພື້ນທີ່ໄດ້.

• ສິ່ງກີດຂວາງບາງແບບຄືກັບຕາໜ່າງຫິມະຍັກໃຫຍ່ທີ່ຍືດລະຫວ່າງເສົາ.
• ສິ່ງກີດຂວາງອື່ນເປັນໂຄງສ້າງແຂງແຮງຄ້າຍຮົ້ວ ເຮັດດ້ວຍ ເຫຼັກກ້າ (steel), ໄມ້ (woo) ຫຼື ຄອນກຣີດ (concrete). ເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າຮົ້ວກັນຫິມະ (snow fences).

ລະບົບເຕືອນໄພລ່ວງໜ້າ (Early Warning Systems)

ບາງລະບົບສາມາດກວດພົບຫິມະຖະລົ່ມທີ່ກໍ່ຕົວຊ້າໆ ເຊັ່ນ: ນ້ຳກ້ອນທີ່ຕົກລົງຈາກທໍ່ນ້ຳກ້ອນ. ເຣດາ, ກ້ອງ ຫຼື ເຊັນເຊີກວດຈັບການເຄື່ອນໄຫວພິເສດ ສາມາດເຝົ້າເບິ່ງພື້ນທີ່ທີ່ບໍ່ໝັ້ນຄົງໄດ້ເປັນເວລາຫຼາຍມື້ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ຫຼາຍປີ. ຜູ້ຊ່ຽວຊານເບິ່ງຂໍ້ມູນເພື່ອຊອກຫາສັນຍານຂອງຫິມະຖະລົ່ມທີ່ກຳລັງຈະເກີດ ແລະ ດຳເນີນມາດຕະການ. ລະບົບເຫຼົ່ານີ້ບາງຄັ້ງສາມາດເຕືອນຜູ້ຄົນລ່ວງໜ້າໄດ້ຫຼາຍມື້.

ລະບົບສັນຍານເຕືອນໄພ (Alarm Systems)

ຮູບ: ສະຖານີເຣດາສຳລັບຕິດຕາມຫິມະຖະລົ່ມໃນ ເຊີແມັດ (Zermatt) ປະເທດສະວິດເຊີແລນ. (Radarstation zur Lawinenüberwachung in Zermatt).

ເທັກໂນໂລຊີເຣດາສະໄໝໃໝ່ສາມາດເຝົ້າເບິ່ງພື້ນທີ່ກວ້າງ ແລະ ກວດພົບຫິມະຖະລົ່ມໄດ້ທັງກາງເວັນ ແລະ ກາງຄືນ ໃນທຸກສະພາບອາກາດ. ລະບົບສັນຍານເຕືອນອັດສະລິຍະສາມາດກວດພົບຫິມະຖະລົ່ມໄດ້ໄວຫຼາຍ. ນີ້ເຮັດໃຫ້ສາມາດປິດຖະໜົນ ຫຼື ທາງລົດໄຟ ຫຼື ອົບພະຍົບຄົນອອກຈາກເຂດອັນຕະລາຍ (ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຄົນຢູ່) ໄດ້ພາຍໃນເວລາບໍ່ເທົ່າໃດວິນາທີ. ຕົວຢ່າງ ລະບົບໃນເຊີແມັດ ປະເທດສະວິດເຊີແລນ ໃຊ້ເຣດາສອງຕົວເຝົ້າເບິ່ງເນີນພູທີ່ຢູ່ເໜືອຖະໜົນ. ຖ້າກວດພົບຫິມະຖະລົ່ມ ລະບົບຈະປິດຖະໜົນໂດຍອັດຕະໂນມັດດ້ວຍໄມ້ກັ້ນ ແລະ ໄຟສັນຍານຈະລາຈອນ ເພື່ອຮັກສາຄວາມປອດໄພຂອງຜູ້ຄົນ.

ຕາຕະລາງຄວາມສ່ຽງຫິມະຖະລົ່ມຂອງເອີຣົບ (European Avalanche Risk Table)

ໃນເອີຣົບ (Europe) ຄວາມສ່ຽງຂອງຫິມະຖະລົ່ມຖືກຈັດລະດັບດ້ວຍມາດຕາສ່ວນພິເສດ. ມາດຕາສ່ວນນີ້ຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຄົນເຂົ້າໃຈວ່າສະພາບການອັນຕະລາຍປານໃດ.

ລະດັບຄວາມສ່ຽງ	ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງຫິມະ	ຄວາມສ່ຽງຂອງຫິມະຖະລົ່ມ
1 – ຕ່ຳ (Low)	ຫິມະສ່ວນໃຫຍ່ໝັ້ນຄົງຫຼາຍ.	ຫິມະຖະລົ່ມບໍ່ໜ້າຈະເກີດ. ອາດເກີດໄດ້ສະເພາະເມື່ອມີນ້ຳໜັກຫຼາຍກົດລົງເທິງເນີນທີ່ຊັນຫຼາຍ. ຫິມະຖະລົ່ມຕາມທຳມະຊາດຈະມີຂະໜາດນ້ອຍ. ໂດຍທົ່ວໄປສະພາບການປອດໄພ.
2 – ຈຳກັດ (Limited)	ເທິງເນີນຊັນບາງແຫ່ງ ຫິມະມີຄວາມໝັ້ນຄົງພຽງປານກາງ. ບ່ອນອື່ນໝັ້ນຄົງຫຼາຍ.	ຫິມະຖະລົ່ມອາດຖືກກະຕຸ້ນໄດ້ ຖ້າມີນ້ຳໜັກເພີ່ມຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະເທິງເນີນຊັນບາງແຫ່ງ. ບໍ່ຄາດວ່າຈະມີຫິມະຖະລົ່ມຂະໜາດໃຫຍ່ຕາມທຳມະຊາດ.
3 – ປານກາງ (Medium)	ເທິງເນີນຊັນຫຼາຍແຫ່ງ ຫິມະມີຄວາມໝັ້ນຄົງພຽງປານກາງ ຫຼື ອ່ອນ.	ຫິມະຖະລົ່ມສາມາດຖືກກະຕຸ້ນໄດ້ໃນຫຼາຍເນີນ ເຖິງແມ່ນມີນ້ຳໜັກເພີ່ມພຽງໜ້ອຍດຽວ. ອາດເກີດຫິມະຖະລົ່ມຕາມທຳມະຊາດຂະໜາດກາງ ຫຼື ຂ້ອນຂ້າງໃຫຍ່ບາງຄັ້ງ.
4 – ສູງ (High)	ເທິງເນີນຊັນສ່ວນໃຫຍ່ ຫິມະບໍ່ຄ່ອຍໝັ້ນຄົງ.	ມີແນວໂນ້ມທີ່ຫິມະຖະລົ່ມຈະຖືກກະຕຸ້ນໃນຫຼາຍເນີນ ເຖິງແມ່ນມີນ້ຳໜັກເພີ່ມພຽງໜ້ອຍດຽວ. ໃນບາງບ່ອນ ມີແນວໂນ້ມເກີດຫິມະຖະລົ່ມຕາມທຳມະຊາດຂະໜາດກາງ ຫຼື ໃຫຍ່ຫຼາຍຄັ້ງ.
5 – ສູງຫຼາຍ (Very High)	ຫິມະໂດຍທົ່ວໄປບໍ່ໝັ້ນຄົງທຸກບ່ອນ.	ເຖິງແມ່ນເທິງເນີນທີ່ບໍ່ຊັນ ກໍມີແນວໂນ້ມເກີດຫິມະຖະລົ່ມຕາມທຳມະຊາດຂະໜາດໃຫຍ່ຫຼາຍຄັ້ງ.

ຄຳສັບເຫຼົ່ານີ້ໝາຍຄວາມວ່າແນວໃດ:

• ຄວາມໝັ້ນຄົງ (Stability): ອະທິບາຍວ່າຫິມະແໜ້ນແຂງປານໃດ. ລາຍລະອຽດເພີ່ມເຕີມມັກມີໃນການພະຍາກອນຫິມະຖະລົ່ມ.
• ນ້ຳໜັກເພີ່ມ (Additional load): ໝາຍເຖິງນ້ຳໜັກສ່ວນເກີນທີ່ກົດລົງເທິງຫິມະ.
  • ນ້ຳໜັກຫຼາຍ (Heavy load): ນັກສະກີສອງຄົນຂຶ້ນໄປທີ່ຢູ່ໃກ້ກັນ, ນັກປີນພູ (hiker) ຫຼື ນັກຍ່າງປ່າຄົນດຽວ (climber), ເຄື່ອງຈັກປັບໜ້າຫິມະ ຫຼື ການລະເບີດເພື່ອກະຕຸ້ນຫິມະຖະລົ່ມ.
  • ນ້ຳໜັກນ້ອຍ (Light load): ນັກສະກີ ຫຼື ນັກສະໂນບອດຄົນດຽວທີ່ເລ້ຍໂຄ້ງຢ່າງນຸ້ມນວນ, ກຸ່ມນັກສະກີທີ່ຢູ່ຫ່າງກັນຢ່າງໜ້ອຍ 10 ແມັດ, ຫຼື ຄົນດຽວທີ່ໃສ່ເກີບຍ່າງຫິມະ (snowshoes).
• ຄວາມຊັນ (Gradient): ໝາຍເຖິງຄວາມຊັນຂອງເນີນພູ.
  • ເນີນບໍ່ຊັນ (Gentle slopes): ໜ້ອຍກວ່າປະມານ 30 ອົງສາ.
  • ເນີນຊັນ (Steep slopes): ຫຼາຍກວ່າ 30 ອົງສາ.
  • ເນີນຊັນຫຼາຍ (Very steep slopes): ຫຼາຍກວ່າ 35 ອົງສາ.
  • ເນີນຊັນສຸດຂີດ (Extreme steep slopes): ຫຼາຍກວ່າ 40 ອົງສາ ຫຼື ມີພູມປະເທດທີ່ຍາກລຳບາກ.

ຂະໜາດຂອງຫິມະຖະລົ່ມ (Avalanche Size)

ຂະໜາດ	ໄລຍະເຄື່ອນທີ່ (ໄປໄກປານໃດ)	ຄວາມເສຍຫາຍທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ	ຂະໜາດທາງກາຍະພາບ
1 – ຫິມະໄຫຼ (Sluff)	ຫິມະເລື່ອນຂະໜາດນ້ອຍ ທີ່ບໍ່ສາມາດຝັງຄົນໄດ້ ແຕ່ເຈົ້າອາດລົ້ມໄດ້.	ບໍ່ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ຄົນຫຼາຍ.	ຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 50 ແມັດ ປະລິມານນ້ອຍກວ່າ 100 ມ³
2 – ນ້ອຍ (Small)	ຢຸດຢູ່ພາຍໃນເນີນພູ.	ອາດຝັງ, ເຮັດໃຫ້ບາດເຈັບ ຫຼື ເສຍຊີວິດໄດ້.	ຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 100 ແມັດ ປະລິມານນ້ອຍກວ່າ 1,000 ມ³
3 – ກາງ (Medium)	ໄຫຼລົງຮອດຕີນເນີນພູ.	ອາດຝັງ ແລະ ທຳລາຍລົດຍົນ, ເຮັດໃຫ້ລົດບັນທຸກເສຍຫາຍ, ທຳລາຍອາຄານນ້ອຍ ຫຼື ເຮັດໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ຫັກ.	ຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 1,000 ແມັດ ປະລິມານນ້ອຍກວ່າ 10,000 ມ³
4 – ໃຫຍ່ (Large)	ໄຫຼຜ່ານພື້ນທີ່ຮາບ (ຊັນໜ້ອຍກວ່າ 30 ອົງສາ) ຢ່າງໜ້ອຍ 50 ແມັດ ແລະ ອາດຮອດກ້ນຫຸບເຂົາ.	ອາດຝັງ ແລະ ທຳລາຍລົດບັນທຸກໃຫຍ່, ລົດໄຟ, ອາຄານໃຫຍ່ ແລະ ປ່າໄມ້.	ຄວາມຍາວຫຼາຍກວ່າ 1,000 ແມັດ ປະລິມານຫຼາຍກວ່າ 10,000 ມ³

ຫິມະຖະລົ່ມທີ່ມີຊື່ສຽງ (Famous Avalanches)

• ໃນເດືອນມີນາ 1910 ມີຫິມະຖະລົ່ມສອງຄັ້ງເກີດຂຶ້ນໃນເທືອກເຂົາຄາສເຄດ ແລະ ເຊວເຄີກ (Cascade and Selkirk Mountain ranges). ຫິມະຖະລົ່ມເວລລິງຕັນ  (Wellington avalanche) ໃນ ລັດວໍຊິງຕັນ (Washington state), ສະຫະລັດອາເມຣິກາ ເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 96 ຄົນ. ສອງສາມມື້ຕໍ່ມາ ຫິມະຖະລົ່ມທີ່ຊ່ອງແຄບໂຣເຈີສ໌ (Rogers Pass) ໃນ ບຣິຕິດໂຄລຳເບຍ (British Columbia) ປະເທດການາດາ ເຮັດໃຫ້ຄົນງານທາງລົດໄຟເສຍຊີວິດ 62 ຄົນ.
• ໃນລະຫວ່າງ ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 1 (World War I), ທະຫານຈຳນວນຫຼາຍເສຍຊີວິດຍ້ອນຫິມະຖະລົ່ມໃນເທືອກເຂົາ ແອລປ໌ (Alps). ເຊື່ອກັນວ່າມີທະຫານ 40,000 ເຖິງ 80,000 ຄົນເສຍຊີວິດຈາກຫິມະຖະລົ່ມຢູ່ແນວຮົບ ອອສເຕຣຍ-ອິຕາລີ (Austrian-Italian). ຫຼາຍຄັ້ງເກີດຈາກການຍິງ ປືນໃຫຍ່ (artillery). ມີທະຫານປະມານ 10,000 ຄົນເສຍຊີວິດໃນເດືອນທັນວາ 1916 ເດືອນດຽວ.
• ໃນລະດູໜາວປີ 1950–1951 ມີຫິມະຖະລົ່ມປະມານ 649 ຄັ້ງທົ່ວເທືອກເຂົາ ແອລປ໌ (Alps) ໃນອອສເຕຣຍ, ຝຣັ່ງ, ສະວິດເຊີແລນ, ອິຕາລີ ແລະ ເຢຍລະມັນ. ຊ່ວງເວລານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ “ລະດູໜາວແຫ່ງຄວາມຢ້ານກົວ” (Winter of Terror) ເພາະມີຜູ້ເສຍຊີວິດປະມານ 265 ຄົນ.
• ໃນປີ 1990 ຄ້າຍນັກປີນພູຢູ່ຍອດເຂົາເລນິນ (Lenin Peak) (ປັດຈຸບັນຢູ່ໃນຄີກິສຖານ) ຖືກທຳລາຍດ້ວຍຫິມະຖະລົ່ມຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ເກີດຈາກແຜ່ນດິນໄຫວ. ນັກປີນພູ 43 ຄົນເສຍຊີວິດ.
• ໃນປີ 1993 ຫິມະຖະລົ່ມທີ່ບາຍບູດ ອູເຊັງກີລີ (Bayburt Üzengili) ເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 60 ຄົນໃນເມືອງອູເຊັງກີລີ ປະເທດ ຕຸລະກີ (Turkey).
• ໃນປີ 1999 ຫິມະຖະລົ່ມຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມົງຕຣອກ (Montroc) ປະເທດຝຣັ່ງ ໄຫຼລົງເນີນຊັນ 30 ອົງສາດ້ວຍຄວາມໄວປະມານ 100 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (62 ໄມລ໌ຕໍ່ຊົ່ວໂມງ). ມັນຝັງຄົນ 12 ຄົນໄວ້ໃນເຮືອນຂອງເຂົາເຈົ້າ ພາຍໃຕ້ຫິມະໜາ 5 ແມັດ (16 ຟຸດ).
• ໃນປີ 1999 ມີໝູ່ບ້ານນ້ອຍຂອງອອສເຕຣຍ ກາລທູ໌ຣ໌ (Galtür) ຖືກຫິມະຖະລົ່ມກາລທູ໌ຣ໌ໂຈມຕີ. ໝູ່ບ້ານນີ້ເຄີຍຖືກຄິດວ່າປອດໄພ ແຕ່ຫິມະຖະລົ່ມຄັ້ງນີ້ໃຫຍ່ຜິດປົກກະຕິ ແລະ ໄຫຼເຂົ້າໄປໃນໝູ່ບ້ານ. ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 31 ຄົນ.
• ວັນທີ 1 ທັນວາ 2000 ຫິມະຖະລົ່ມ Glory Bowl ເກີດຂຶ້ນທີ່ພູ Mt. Glory ໃນ ເທືອກເຂົາຕີຕອນ (Teton Mountain Range) ລັດໄວໂອມິງ ສະຫະລັດອາເມຣິກາ. ນັກສະໂນບອດຊື່ ໂຈເອລ ຣູຟ (Joel Roof) ເປັນຜູ້ກະຕຸ້ນມັນໂດຍບໍ່ຕັ້ງໃຈ. ລາວຖືກພັດພາລົງຈາກພູເກືອບ 2,000 ຟຸດ ແລະ ບໍ່ສາມາດກູ້ໄພໄດ້.

ຫິມະຖະລົ່ມໃນດາວອັງຄານ (Avalanches on the Planet Mars)

ຫິມະຖະລົ່ມໃນ ດາວອັງຄານ (Mars)

ຮູບ: ຫິມະຖະລົ່ມທີ່ໜ້າຜາເຂດຂົ້ວໂລກເໜືອຂອງດາວອັງຄານ. (Avalanche on North pole scarp on Mars), ຄັ້ງວັນທີ 27 ພະຈິກ 2011.

ຮູບ: PIA24035: HiRISE ຈັບພາບຫິມະຖະລົ່ມໃນດາວອັງຄານ https://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA24035

ກ້ອງຖ່າຍຮູບ High-Resolution Imaging Science Experiment (HiRISE) ທີ່ຕິດຢູ່ກັບຍານ Mars Reconnaissance Orbiter ຂອງອົງການ NASA ໄດ້ຖ່າຍພາບຫິມະຖະລົ່ມນີ້ ທີ່ກຳລັງພຸ່ງລົງມາຈາກໜ້າຜາສູງ 1,640 ຟຸດ (500 ແມັດ) ໃນວັນທີ 29 ພຶດສະພາ 2019. ພາບນີ້ຍັງເປີດເຜີຍຊັ້ນຕ່າງໆ ທີ່ຂົ້ວໂລກເໜືອຂອງດາວອັງຄານໃນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ. ເມື່ອອຸນຫະພູມສູງຂຶ້ນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ນ້ຳກ້ອນລະເຫີຍເປັນໄອ ກ້ອນນ້ຳກ້ອນທີ່ບໍ່ໝັ້ນຄົງກໍຫຼຸດອອກ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຝຸ່ນຟຸ້ງຂຶ້ນ.

ຫ້ອງທົດລອງ Jet Propulsion Laboratory ຂອງ NASA ເຊິ່ງເປັນໜ່ວຍງານໜຶ່ງຂອງ Caltech ໃນເມືອງພາຊາເດນາ ລັດຄາລິຟໍເນຍ ເປັນຜູ້ບໍລິຫານໂຄງການ Mars Reconnaissance Orbiter ໃຫ້ NASA ພາຍໃຕ້ຄະນະບໍລິຫານພາລະກິດວິທະຍາສາດ (Science Mission Directorate) ໃນນະຄອນວໍຊິງຕັນ. ບໍລິສັດ Lockheed Martin Space ໃນເມືອງເດັນເວີ ເປັນຜູ້ຮັບເໝົາຫຼັກຂອງໂຄງການ ແລະ ເປັນຜູ້ສ້າງຍານອະວະກາດ. ມະຫາວິທະຍາໄລແອຣິໂຊນາ ໃນເມືອງທັກສັນ ເປັນຜູ້ດຳເນີນງານ HiRISE ເຊິ່ງສ້າງໂດຍບໍລິສັດ Ball Aerospace & Technologies Corp. ໃນເມືອງໂບລເດີ ລັດໂຄໂລຣາໂດ. (PIA24035: HiRISE Catches an Avalanche on Mars https://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA24035 The High-Resolution Imaging Science Experiment (Hi-RISE) camera aboard NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter captured this avalanche plunging down a 1,640-foot-tall (500-meter-tall) cliff on May 29, 2019. The image also reveals layers at Mars’ north pole during spring. As temperatures increase and vaporize ice, the destabilized ice blocks break loose and kick up dust.

NASA’s Jet Propulsion Laboratory, a division of Caltech in Pasadena, California, manages the Mars Reconnaissance Orbiter Project for NASA’s Science Mission Directorate in Washington. Lockheed Martin Space in Denver is the prime contractor for the project and built the spacecraft. The University of Arizona, in Tucson, operates HiRISE, which was built by Ball Aerospace & Technologies Corp., in Boulder, Colorado). ວັນທີ 29 ພຶດສະພາ 2019

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/