ຊິກມຸນ ຟຣອຍ (Sigmund Freud, ອ່ານວ່າ “ຟຣອຍດ໌”) ເກີດວັນທີ 6 ພຶດສະພາ 1856 ແລະ ເສຍຊີວິດວັນທີ 23 ກັນຍາ 1939. ຊື່ເດີມຂອງລາວແມ່ນ ຊິກິສມຸນ ຊໍໂລໂມ ຟຣອຍ. ລາວເປັນແພດຊາວອອສເຕຣຍ ທີ່ຊ່ຽວຊານດ້ານປະສາດວິທະຍາ (neurologist) ແລະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກດີໃນຖານະຜູ້ກໍ່ຕັ້ງຈິດວິເຄາະ (psychoanalysis). ວິທີນີ້ແມ່ນການປິ່ນປົວບັນຫາສຸຂະພາບຈິດ ໂດຍໃຫ້ຄົນເຈັບນັ່ງລົມກັບນັກຈິດວິເຄາະ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈບັນຫາທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງຕົນເອງຫຼາຍຂຶ້ນ. ນອກຈາກນີ້, ຟຣອຍຍັງໄດ້ສ້າງທິດສະດີຂອງຕົນເອງ ເພື່ອອະທິບາຍວ່າຈິດໃຈຂອງມະນຸດເຮັດວຽກແນວໃດ.

ຊິກມຸນ ຟຣອຍ: Photographic portrait of Sigmund Freud, signed by the sitter (“Prof. Sigmund Freud”)

• ພາບ: ຟຣອຍ ປະມານປີ 1921
• ຊື່ເດີມ: ຊິກິສມຸນ ຊໍໂລໂມ ຟຣອຍ
• ເກີດ: 6 ພຶດສະພາ 1856 ທີ່ເມືອງຟຣາຍເບີກ ໃນແຂວງໂມຣາເວຍ ຈັກກະພັດອອສເຕຣຍ (ປັດຈຸບັນຢູ່ໃນສາທາລະນະລັດເຊັກ)
• ເສຍຊີວິດ: 23 ກັນຍາ 1939 ຢູ່ແຮມສເຕດ ນະຄອນລອນດອນ ປະເທດອັງກິດ (ອາຍຸ 83 ປີ)
• ຈົບການສຶກສາ: ມະຫາວິທະຍາໄລວຽນນາ (ປະລິນຍາແພດສາດ, ປີ 1881)
• ມີຊື່ສຽງຈາກ: ຈິດວິເຄາະ ລວມທັງທິດສະດີເລື່ອງອິດ, ອີໂກ ແລະ ຊູເປີອີໂກ, ການກົດຂ່ຽມຄວາມຮູ້ສຶກ ແລະ ກົນໄກປ້ອງກັນຕົວທາງຈິດ
• ພັນລະຍາ: ມາທາ ເບີນາຍສ໌ (ແຕ່ງງານປີ 1886)
• ລູກ: ມາທິວເດ, ຊອງ-ມາຕິນ, ໂອລິເວີ, ເອີນສ໌, ໂຊຟີ ແລະ ແອນນາ
• ພໍ່ແມ່: ພໍ່ຊື່ ຢາໂຄບ ຟຣອຍ, ແມ່ຊື່ ອາມາເລຍ ນາທານສັນ
• ລາງວັນ: ລາງວັນເກີເທ (ປີ 1930)

ເສັ້ນທາງດ້ານວິຊາການ

• ສາຂາທີ່ເຮັດວຽກ: ປະສາດວິທະຍາ, ຈິດຕະບຳບັດ, ຈິດວິເຄາະ
• ສະຖາບັນ: ມະຫາວິທະຍາໄລວຽນນາ ແລະ ສະມາຄົມຈິດວິເຄາະສາກົນ
• ອາຈານທີ່ປຶກສາ: ຟຣັນຊ໌ ເບຣນຕາໂນ, ເອີນສ໌ ບຣູກເກ, ກາລ ເຄລົສ
• ຜູ້ທີ່ມີອິດທິພົນຕໍ່ຟຣອຍ: ເບຣນຕາໂນ, ບຣອຍເອີ, ຊາກໂກ, ດາວິນ, ດອສໂຕເອັບສກີ, ເອັມເພໂດເຄລສ, ເຟັກເນີ, ຝອຍເອີບາກ, ຟລີສ, ເກີເທ, ຮາຣ໌ທມານ, ເຮີບາຣ໌ດ, ເຄຍເຄກໍ, ເລ ບົງ, ນີທເຊ, ເພລໂຕ, ຊາດ, ຊໍເປນເຮົາເອີ, ເຊັກສເປຍ, ໂຊໂຟເຄລສ
• ຜູ້ທີ່ຟຣອຍມີອິດທິພົນຕໍ່: ລາຍຊື່ນັກຈິດວິເຄາະ ແລະ ນັກທິດສະດີຈິດວິເຄາະ
• ລາຍເຊັນ: (ຮູບລາຍເຊັນ)

ຊິກມຸນ ຟຣອຍ: ຜູ້ບຸກເບີກດ້ານຈິດໃຈ (Sigmund Freud: A Pioneer of the Mind)

ຊີວິດໄວເດັກ ແລະ ການສຶກສາ (Early Life and Education)

ຮູບ: ບ້ານເກີດຂອງຟຣອຍທີ່ເມືອງຟຣາຍເບີກ ໃນຈັກກະພັດອອສເຕຣຍ (ປັດຈຸບັນແມ່ນເມືອງປຣີບໍ ສາທາລະນະລັດເຊັກ) (Pribor – Birthplace of Sigmund Freud, Czech republic).

ຮູບ: ຟຣອຍ (ອາຍຸ 16 ປີ) ກັບແມ່ ອາມາເລຍ ໃນປີ 1872. (AmaliaFreud) 16 летний Зигмунд незадолго до окончания гимназии и его мать Амалия Фрейд. 1872 год

ຊິກມຸນ ຟຣອຍ ເກີດໃນປີ 1856 ທີ່ເມືອງຟຣາຍເບີກ ເຊິ່ງເປັນເມືອງນ້ອຍໃນຈັກກະພັດອອສເຕຣຍ (Austrian Empire). ລາວເປັນລູກຄົນກົກໃນຈຳນວນລູກແປດຄົນ. ພໍ່ແມ່ເປັນຊາວຢິວສາຍອາຊເກນາຊີ (Ashkenazi Jews). ພໍ່ຊື່ ຢາໂຄບ ເປັນພໍ່ຄ້າຂາຍຜ້າຂົນແກະ, ສ່ວນແມ່ຊື່ ອາມາເລຍ ນາທານໂຊນ ອາຍຸນ້ອຍກວ່າພໍ່ເຖິງ 20 ປີ. ຕອນຟຣອຍເກີດ ຄອບຄົວຍັງລຳບາກທາງດ້ານການເງິນ.

ໃນປີ 1859 ຄອບຄົວຍ້າຍອອກຈາກເມືອງຟຣາຍເບີກ ໄປຢູ່ໄລບ໌ຊິກ (Leipzig) ກ່ອນ ແລ້ວຍ້າຍໄປຢູ່ວຽນນາ (Vienna) ໃນປີ 1860. ທີ່ວຽນນາ ຟຣອຍມີນ້ອງເພີ່ມອີກສີ່ຄົນທີ່ເປັນເອື້ອຍນ້ອງຍິງ ແລະ ນ້ອງຊາຍອີກໜຶ່ງຄົນ. ເມື່ອອາຍຸ 9 ປີ ລາວເຂົ້າຮຽນມັດທະຍົມ ແລະ ເປັນນັກຮຽນເກັ່ງຫຼາຍ ຈົບດ້ວຍຜົນການຮຽນດີເດັ່ນໃນປີ 1873. ລາວຮັກວັນນະຄະດີ ແລະ ເວົ້າໄດ້ຫຼາຍພາສາ ເຊັ່ນ ເຢຍລະມັນ, ຝຣັ່ງ, ອິຕາລີ, ສະເປນ, ອັງກິດ, ເຮັບເຣີ, ລາຕິນ ແລະ ກຣີກ.

ເມື່ອອາຍຸ 17 ປີ ຟຣອຍເລີ່ມຮຽນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລວຽນນາ (University of Vienna). ຕອນທຳອິດລາວຕັ້ງໃຈຈະຮຽນກົດໝາຍ ແຕ່ສຸດທ້າຍກັບໄປເຂົ້າຄະນະແພດສາດແທນ ແລະ ໄດ້ຮຽນວິຊາປັດຊະຍາ, ສະລີລະວິທະຍາ ແລະ ສັດວະວິທະຍານຳ. ໃນປີ 1877 ລາວເຂົ້າເຮັດວຽກຢູ່ຫ້ອງທົດລອງສະລີລະວິທະຍາ ແລະ ໃຊ້ເວລາຫົກປີສຶກສາປຽບທຽບສະໝອງຂອງມະນຸດກັບສັດ. ການຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບເນື້ອເຍື່ອປະສາດຂອງລາວ ກາຍເປັນພື້ນຖານສຳຄັນໃຫ້ແກ່ການຄົ້ນພົບເຊວປະສາດ (neuron) ໃນພາຍຫຼັງ. ຟຣອຍຈົບການສຶກສາແພດສາດໃນປີ 1881.

ເລີ່ມຕົ້ນອາຊີບແພດ (Starting His Medical Career)

ໃນປີ 1882 ຟຣອຍເລີ່ມເຮັດວຽກຢູ່ໂຮງໝໍທົ່ວໄປວຽນນາ ແລະ ໃຊ້ເວລາສາມປີໝູນວຽນເຮັດວຽກຕາມພະແນກຕ່າງໆ. ໃນໄລຍະນີ້ ລາວເລີ່ມສົນໃຈຢາກຊ່ວຍຄົນເຈັບທີ່ມີບັນຫາສຸຂະພາບຈິດຫຼາຍຂຶ້ນ. ປີ 1885 ລາວໄດ້ເປັນອາຈານພິເສດດ້ານພະຍາດວິທະຍາຂອງລະບົບປະສາດ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວມີສິດບັນຍາຍຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລວຽນນາ.

ປີ 1886 ຟຣອຍເປີດຄລີນິກສ່ວນຕົວ ໂດຍເນັ້ນຮັກສາ “ໂລກປະສາດ”. ໃນປີດຽວກັນ ລາວແຕ່ງງານກັບມາທາ ເບີນາຍສ໌ (Martha Bernays) ແລະ ມີລູກນຳກັນຫົກຄົນ ຄື ມາທິວເດ, ຊອງ-ມາຕິນ, ໂອລິເວີ, ເອີນສ໌, ໂຊຟີ ແລະ ແອນນາ. ຕັ້ງແຕ່ປີ 1891 ຈົນເຖິງປີ 1938 ຄອບຄົວຟຣອຍອາໄສຢູ່ອາພາດເມັນທີ່ເລກທີ 19 ຖະໜົນເບີກກາສເຊ ໃນນະຄອນວຽນນາ.

ຮູບ: ເຮືອນຂອງຟຣອຍທີ່ເບີກກາສເຊ 19 ນະຄອນວຽນນາ (Sigmund Freud’s house in Vienna).

ຟຣອຍອ່ານໜັງສືສຳຄັນຫຼາຍເຫຼັ້ມ ລວມທັງຜົນງານຂອງຊາລສ໌ ດາວິນ (Charles Darwin) ແລະ ເອດູອາດ ຟອນ ຮາຣ໌ທມານ (Eduard von Hartmann). ລາວຍັງໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກນັກຄິດຢ່າງກຸສຕາຟ ເຟັກເນີ (Gustav Fechner) ແລະ ໂຢຮັນ ຟຣີດຣິກ ເຮີບາຣ໌ດ (Johann Friedrich Herbart). ຟຣອຍເຫັນວ່າແນວຄິດຂອງຕົນມີຈຸດຄ້າຍຄືກັບອາເທີ ຊໍເປນເຮົາເອີ (Arthur Schopenhauer) ແລະ ຟຣີດຣິກ ນີທເຊ (Friedrich Nietzsche). ນອກຈາກນີ້ ລາວອ່ານວິລລຽມ ເຊັກສເປຍ (William Shakespeare) ຕະຫຼອດຊີວິດ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນຈິດໃຈຄົນຂອງລາວ ອາດມາຈາກບົດລະຄອນຂອງເຊັກສເປຍສ່ວນໜຶ່ງ. ພື້ນຖານຄອບຄົວຊາວຢິວກໍມີສ່ວນຫຼໍ່ຫຼອມແນວຄິດຂອງລາວຄືກັນ.

ການພັດທະນາຈິດວິເຄາະ (Developing Psychoanalysis)

ຮູບແຕ້ມ “ບົດຮຽນທາງຄລີນິກທີ່ຊາລເປຕຣີແອຣ໌” (1887) ຂອງອັງເດຣ ບຣູເຢ ສະແດງພາບຊອງ-ມາຕິນ ຊາກໂກ (Jean-Martin Charcot) ກຳລັງສອນ. ຟຣອຍມີສຳເນົາຮູບນີ້ແຂວນໄວ້ໃນຫ້ອງເຮັດວຽກ. (Une leçon clinique à la Salpêtrière)

ໃນປີ 1885 ຟຣອຍເດີນທາງໄປປາຣີສາມເດືອນ ເພື່ອຮ່ຳຮຽນກັບຊອງ-ມາຕິນ ຊາກໂກ (Jean-Martin Charcot) ແພດປະສາດວິທະຍາຜູ້ມີຊື່ສຽງ. ຊາກໂກສຶກສາການສະກົດຈິດ (hypnosis) ແລະໂລກຮິສເຕເຣຍ (hysteria). ປະສົບການຄັ້ງນີ້ເຮັດໃຫ້ຟຣອຍຕັດສິນໃຈທຸ່ມເທໃຫ້ກັບການຮັກສາສຸຂະພາບຈິດ.

ເມື່ອກັບມາວຽນນາໃນປີ 1886 ຟຣອຍເລີ່ມໃຊ້ການສະກົດຈິດໃນການຮັກສາຄົນເຈັບ ແລະ ເຮັດວຽກຮ່ວມກັບໝູ່ຂອງລາວຄືໂຈເຊັບ ບຣອຍເອີ (Josef Breuer). ທັງສອງຮັກສາຄົນເຈັບຜູ້ໜຶ່ງທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມແອນນາ ໂອ. (Anna O.) ເມື່ອຢູ່ໃນພາວະສະກົດຈິດ ນາງຈະເລົ່າອາການຂອງຕົນອອກມາ, ແລະ ນາງເອີ້ນວິທີຮັກສານີ້ວ່າ “ການຮັກສາດ້ວຍການເວົ້າ”. ອາການຂອງນາງດີຂຶ້ນເມື່ອນາງລະນຶກເຖິງເຫດການທີ່ເຈັບປວດໃນອະດີດໄດ້.

ຕໍ່ມາ ຟຣອຍເຊົາໃຊ້ການສະກົດຈິດ ເພາະລາວພົບວ່າ ການໃຫ້ຄົນເຈັບເວົ້າຕາມຄວາມຄິດຂອງຕົນຢ່າງອິດສະຫຼະໃຫ້ຜົນດີກວ່າ ແລະ ລາວເອີ້ນວິທີນີ້ວ່າ “ການເວົ້າຕາມຄວາມຄິດຢ່າງອິດສະຫຼະ”. ລາວຍັງພົບວ່າ ການວິເຄາະຄວາມຝັນສາມາດເປີດເຜີຍຄວາມຄິດທີ່ເຊື່ອງຢູ່ໃນໃຈໄດ້. ມາຮອດປີ 1896 ລາວເລີ່ມໃຊ້ຄຳວ່າ “ຈິດວິເຄາະ (psychoanalysis)” ເອີ້ນວິທີການໃໝ່ຂອງລາວ.

ຮູບ: ທາງເຂົ້າຫ້ອງກວດຮັກສາຂອງຟຣອຍທີ່ເບີກກາສເຊ 19 (Entrance to Freuds consulting room, Berggasse, Vienna, Austria).

ຟຣອຍພັດທະນາທິດສະດີຂອງລາວໃນຊ່ວງເວລາທີ່ຍາກລຳບາກ. ພໍ່ຂອງລາວເສຍຊີວິດໃນປີ 1896 ເຫດການນີ້ເຮັດໃຫ້ລາວຫັນມາວິເຄາະຄວາມຝັນ ແລະ ຄວາມຊົງຈຳໄວເດັກຂອງຕົນເອງ, ຄົ້ນຫາຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ມີຕໍ່ພໍ່ແມ່. ສິ່ງນີ້ຊ່ວຍໃຫ້ລາວປ່ຽນແນວຄິດກ່ຽວກັບຕົ້ນເຫດຂອງບັນຫາທາງຈິດ.

ປີ 1895 ຟຣອຍຮ່ວມກັບບຣອຍເອີຕີພິມໜັງສື “ການສຶກສາກ່ຽວກັບໂລກຮິສເຕເຣຍ”. ປີ 1899 ລາວຕີພິມ “ການຕີຄວາມໝາຍຂອງຄວາມຝັນ” ເຊິ່ງອະທິບາຍວ່າຄວາມຝັນສະທ້ອນຄວາມປາຖະໜາທີ່ເຊື່ອງຢູ່ໃນໃຈເຮົາ ແລະ ນຳສະເໜີແບບຈຳລອງຂອງຈິດໃຈ. ລາວຍັງຂຽນໜັງສືທີ່ຄົນນິຍົມອີກ ເຊັ່ນ “ຈິດຕະວິທະຍາຂອງຊີວິດປະຈຳວັນ” (1901) ແລະ ຂຽນກໍລະນີສຶກສາ (case studies) ທີ່ມີຊື່ສຽງ ເຊັ່ນກໍລະນີ “ໂດຣາ”. ໃນກໍລະນີອື່ນໆ ລາວຍັງສຶກສາໂລກຄິດຊ້ຳທຳ ແລະໂລກຢ້ານ (phobia) ອີກດ້ວຍ.

ຟຣອຍຄົ້ນພົບກະບວນການທີ່ເອີ້ນວ່າ “ການໂອນຄວາມຮູ້ສຶກ” ຄືເມື່ອຄົນເຈັບເອົາຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ມີຕໍ່ຄົນໃນອະດີດ ມາຖ່າຍທອດໃສ່ນັກຈິດວິເຄາະ. ຕອນທຳອິດລາວເຫັນວ່າມັນເປັນອຸປະສັກ, ແຕ່ມາຮອດປີ 1912 ລາວຈຶ່ງເຂົ້າໃຈວ່າມັນເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງການບຳບັດ.

ການເຜີຍແຜ່ແນວຄິດຂອງຟຣອຍ (Spreading His Ideas)

ຮູບ: ທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລຄລາກ ປີ 1909. ແຖວໜ້າ: ຟຣອຍ, ຈີ. ສະແຕນລີ ຮອນ (G. Stanley Hall), ກາລ ຢຸງ (Carl Jung); ແຖວຫຼັງ: ອັບບຣາຮາມ ບຣິລ (Abraham Brill), ເອີນເນສ ໂຈນສ໌ (Ernest Jones), ຊານດໍ ເຟເຣັນຊີ (Sándor Ferenczi)

ໃນປີ 1902 ຟຣອຍໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງສາດສະດາຈານຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ລາວເປັນທີ່ຍອມຮັບຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ລາວກໍຍັງບັນຍາຍກ່ຽວກັບຜົນງານຂອງຕົນຕໍ່ໄປ. ໃນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງປີ 1902 ກຸ່ມແພດທີ່ສົນໃຈແນວຄິດຂອງລາວເລີ່ມມາພົບປະກັນຢູ່ອາພາດເມັນຂອງລາວ. ກຸ່ມນີ້ມີຊື່ວ່າ “ສະມາຄົມຈິດຕະວິທະຍາວັນພຸດ” ແລະ ເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຂະບວນການຈິດວິເຄາະທົ່ວໂລກ.

ຮູບ: ກາລ ຢຸງ (Carl Jung) ໃນປີ 1910.

ມາຮອດປີ 1906 ກຸ່ມນີ້ໃຫຍ່ຂຶ້ນ ແລະ ຟຣອຍເລີ່ມຕິດຈົດໝາຍກັບກາລ ຢຸງ (Carl Jung) ຈິດຕະແພດຊາວສະວິດ. ຢຸງ ແລະ ແພດຊາວສະວິດຄົນອື່ນໆ ໄດ້ເດີນທາງມາຢ້ຽມຢາມຟຣອຍທີ່ວຽນນາ ແລ້ວກັບໄປຕັ້ງກຸ່ມຈິດວິເຄາະຂອງຕົນເອງທີ່ເມືອງຊູຣິກ. ໃນປີ 1908 ກຸ່ມວັນພຸດໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ “ສະມາຄົມຈິດວິເຄາະວຽນນາ”.

ໃນປີ 1908 ຜູ້ຕິດຕາມລຸ້ນທຳອິດຂອງຟຣອຍໄດ້ມາພົບກັນຢ່າງເປັນທາງການເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ເມືອງຊາລສເບີກ ເຊິ່ງເປັນການປະຊຸມຈິດວິເຄາະສາກົນຄັ້ງທີ 1. ມີບຸກຄົນສຳຄັນຫຼາຍຄົນເຂົ້າຮ່ວມ ລວມທັງເອີນເນສ ໂຈນສ໌ (Ernest Jones) ຈາກລອນດອນ. ທີ່ປະຊຸມຕົກລົງຈະອອກວາລະສານດ້ານຈິດວິເຄາະ. ປີ 1910 ພວກເຂົາຕັ້ງ “ສະມາຄົມຈິດວິເຄາະສາກົນ” ຂຶ້ນ ໂດຍມີຢຸງເປັນປະທານຄົນທຳອິດ.

ຟຣອຍຢາກໃຫ້ຈິດວິເຄາະແຜ່ຂະຫຍາຍໄປໃນບັນດາປະເທດທີ່ເວົ້າພາສາອັງກິດ ຈຶ່ງຮ່ວມມືກັບອັບບຣາຮາມ ບຣິລ (Abraham Brill) ແລະ ໂຈນສ໌. ບຣິລແປຜົນງານຂອງຟຣອຍເປັນພາສາອັງກິດ ສ່ວນໂຈນສ໌ຊ່ວຍວາງຮາກຖານແນວຄິດຂອງຟຣອຍໃນອາເມລິກາເໜືອ. ປີ 1909 ຟຣອຍເດີນທາງໄປສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ບັນຍາຍກ່ຽວກັບຈິດວິເຄາະຫ້າຄັ້ງທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລຄລາກ ແລະ ໄດ້ຮັບປະລິນຍາກິດຕິມະສັກ. ນີ້ເປັນການຍອມຮັບຜົນງານຂອງລາວຕໍ່ສາທາລະນະຊົນເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແລະ ຊ່ວຍໃຫ້ຈິດວິເຄາະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນສະຫະລັດ.

ການປ່ຽນແປງພາຍໃນຂະບວນການຈິດວິເຄາະ (Changes in the Movement)

ຜູ້ຕິດຕາມລຸ້ນທຳອິດຂອງຟຣອຍບາງຄົນ ຕໍ່ມາໄດ້ອອກຈາກສະມາຄົມຈິດວິເຄາະສາກົນ ແລ້ວໄປສ້າງສຳນັກຄິດຂອງຕົນເອງ.

ອາວຟຣັດ ແອດເລີ (Alfred Adler) ເລີ່ມຂັດແຍ້ງກັບແນວຄິດຂອງຟຣອຍປະມານປີ 1909. ໃນປີ 1911 ແອດເລີລາອອກຈາກສະມາຄົມຈິດວິເຄາະວຽນນາ ແລ້ວຕັ້ງກຸ່ມຂອງຕົນເອງຊື່ວ່າ “ສະມາຄົມຈິດຕະວິທະຍາບຸກຄົນ”.

ຮູບ: “ຄະນະກຳມະການ” ໃນປີ 1922 (ຈາກຊ້າຍໄປຂວາ): ໂອຕໂຕ ຣັງກ໌ (Otto Rank), ຊິກມຸນ ຟຣອຍ, ກາລ ອັບບຣາຮາມ (Karl Abraham), ມັກ ໄອຕິງກອນ, ຊານດໍ ເຟເຣັນຊີ (Sándor Ferenczi), ເອີນເນສ ໂຈນສ໌ (Ernest Jones) ແລະ ຮັນສ໌ ຊັກສ໌

ໃນປີ 1912 ກາລ ຢຸງ (Carl Jung) ຕີພິມໜັງສືເຫຼັ້ມໜຶ່ງ ທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າທັດສະນະຂອງລາວແຕກຕ່າງຈາກຟຣອຍ. ຢຸງເອີ້ນລະບົບຄວາມຄິດຂອງຕົນວ່າຈິດຕະວິທະຍາວິເຄາະ (analytical psychology). ເພື່ອປົກປ້ອງຈິດວິເຄາະ ຟຣອຍຈຶ່ງຕັ້ງ “ຄະນະກຳມະການລັບ” ຈາກຜູ້ຕິດຕາມທີ່ສັດຊື່. ຢຸງລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງປະທານສະມາຄົມຈິດວິເຄາະສາກົນໃນປີ 1914.

ຜູ້ຕິດຕາມອີກຄົນໜຶ່ງຄືໂອຕໂຕ ຣັງກ໌ (Otto Rank) ກໍອອກຈາກກຸ່ມໃນພາຍຫຼັງ ຫຼັງຈາກລາວຕີພິມໜັງສື “ບາດແຜທາງໃຈຈາກການເກີດ” ໃນປີ 1924. ໃນທີ່ສຸດຣັງກ໌ຍ້າຍໄປຢູ່ສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ແນວຄິດຂອງລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ນັກບຳບັດລຸ້ນໃໝ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ຫຼັງຈາກຣັງກ໌ອອກໄປ ແອນນາ ຟຣອຍ (Anna Freud) ລູກສາວຂອງຟຣອຍ ໄດ້ເຂົ້າມາເປັນສະມາຊິກຄະນະກຳມະການ.

ຈິດວິເຄາະແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວໂລກ (Psychoanalysis Grows Worldwide)

ຫຼັງຈາກສະມາຄົມຈິດວິເຄາະສາກົນຖືກຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1910 ຈິດວິເຄາະກໍເຕີບໂຕຢ່າງວ່ອງໄວ. ມີການຕັ້ງສະມາຄົມ, ສູນຝຶກອົບຮົມ ແລະ ຄລີນິກຢູ່ຫຼາຍປະເທດທົ່ວໂລກ, ແລະ ຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 1 ກໍມີການຈັດປະຊຸມສາກົນເປັນປະຈຳ.

ສະມາຄົມຈິດວິເຄາະເບີລິນຖືກຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1910 ແລະ ໃນປີ 1920 ໄດ້ເປີດສະຖາບັນຈິດວິເຄາະເບີລິນ ພ້ອມທັງຄລີນິກ. ສະຖານທີ່ເຫຼົ່ານີ້ໃຫ້ການປິ່ນປົວຟຣີ ແລະ ມີການວິເຄາະສຳລັບເດັກ, ທັງຍັງວາງມາດຕະຖານການຝຶກອົບຮົມນັກຈິດວິເຄາະອີກດ້ວຍ.

ໃນຣັດເຊຍ ຜົນງານຂອງຟຣອຍຖືກແປຕັ້ງແຕ່ໄລຍະຕົ້ນ ແລະ ສະມາຄົມຈິດວິເຄາະຣັດເຊຍເຄີຍໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກລັດຖະບານຢູ່ໄລຍະໜຶ່ງ. ແຕ່ການສະໜັບສະໜູນນີ້ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1924 ເມື່ອໂຢຊິຟ ສະຕາລິນ (Joseph Stalin) ຂຶ້ນກຳອຳນາດ ເພາະຈິດວິເຄາະຖືກເບິ່ງວ່າຂັດກັບອຸດົມການຂອງພວກເຂົາ.

ໃນອັງກິດ ເອີນເນສ ໂຈນສ໌ ຕັ້ງສະມາຄົມຈິດວິເຄາະລອນດອນໃນປີ 1913 ແລ້ວຕໍ່ມາຕັ້ງສະມາຄົມຈິດວິເຄາະອັງກິດໃນປີ 1919. ລາວຍັງຊ່ວຍກໍ່ຕັ້ງສະຖາບັນຈິດວິເຄາະ ແລະ ຄລີນິກຈິດວິເຄາະລອນດອນອີກດ້ວຍ.

ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີກຸ່ມ ແລະ ສະຖາບັນຈິດວິເຄາະຖືກຕັ້ງຂຶ້ນທີ່ວຽນນາ, ບູດາເປສ, ສະວິດເຊີແລນ, ຝຣັ່ງ, ອິຕາລີ, ເນເທີແລນ, ນໍເວ ແລະ ປາແລດສະໄຕນ.

ຟຣອຍເຂົ້າຮ່ວມການປະຊຸມຄັ້ງສຸດທ້າຍຂອງລາວທີ່ເບີລິນໃນປີ 1922. ໃນເວລານັ້ນ ມະເຮັງຂາກັນໄກເຮັດໃຫ້ລາວເວົ້າຫຍາກ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ລາວຍັງຕິດຕາມຂະບວນການຈິດວິເຄາະຜ່ານທາງຈົດໝາຍ ແລະ ການພົບປະຂອງຄະນະກຳມະການລັບ.

ໜີຈາກລັດທິນາຊີ (Escaping from Nazism)

ໃນປີ 1933 ພັກນາຊີ (Nazi Party) ຂຶ້ນກຳອຳນາດໃນເຢຍລະມັນ ແລະ ເຜົາໜັງສືຈຳນວນຫຼາຍ ລວມທັງໜັງສືຂອງຟຣອຍ. ຟຣອຍເຄີຍເວົ້າຢ່າງມີຊື່ສຽງວ່າ “ເຮົາກ້າວໜ້າຫຼາຍແທ້ໆ. ຖ້າເປັນຍຸກກາງ (Middle Ages) ເຂົາຄົງເຜົາເຮົາທັງເປັນ, ແຕ່ດຽວນີ້ເຂົາພໍໃຈພຽງແຕ່ເຜົາໜັງສືຂອງເຮົາ.”

ຟຣອຍບໍ່ຢາກອອກຈາກວຽນນາ ເຖິງແມ່ນວ່າເຢຍລະມັນນາຊີ (Nazi Germany) ຈະເຂົ້າຍຶດຄອງອອສເຕຣຍໃນປີ 1938 ແລ້ວກໍຕາມ. ແຕ່ເມື່ອແອນນາ ລູກສາວຂອງລາວ ຖືກຈັບໄປສອບສວນໂດຍເກສຕາໂປ (Gestapo) ລາວຈຶ່ງຍອມອອກໄປ. ເອີນເນສ ໂຈນສ໌ ຊ່ວຍຂໍອະນຸຍາດໃຫ້ລາວຍ້າຍໄປຢູ່ອັງກິດ ແລະ ຍັງມີຄົນອື່ນໆຫຼາຍຄົນ ລວມທັງນັກການທູດອາເມລິກາ ທີ່ຊ່ວຍຟຣອຍໃນຄັ້ງນີ້.

ສະມາຊິກຄອບຄົວຂອງຟຣອຍທະຍອຍກັນອອກຈາກວຽນນາ. ຟຣອຍ, ມາທາ ພັນລະຍາ ແລະ ແອນນາ ລູກສາວ ອອກຈາກວຽນນາໃນວັນທີ 4 ມິຖຸນາ 1938 ໂດຍນັ່ງລົດໄຟໄປປາຣີ ແລ້ວຕໍ່ໄປລອນດອນ ແລະ ໄປຮອດລອນດອນໃນວັນທີ 6 ມິຖຸນາ.

ມີຄົນດັງຫຼາຍຄົນມາຢ້ຽມຢາມຟຣອຍທີ່ລອນດອນ ເຊັ່ນຊັລວາດໍ ດາລີ (Salvador Dalí) ແລະ ເວີຈີເນຍ ວູລຟ (Virginia Woolf). ຟຣອຍຍັງໄດ້ຮັບເລືອກເປັນສະມາຊິກຕ່າງປະເທດຂອງຣາຊະສະມາຄົມ (Royal Society). ໜ້າເສົ້າໃຈທີ່ເອື້ອຍນ້ອງຍິງສູງອາຍຸສີ່ຄົນຂອງຟຣອຍ ທີ່ຢູ່ຕໍ່ໃນວຽນນາ ຖືກຂ້າຕາຍໃນຄ້າຍກັກກັນນາຊີ (Nazi concentration camps) ໃນພາຍຫຼັງ.

ຮູບ: ບ້ານຫຼັງສຸດທ້າຍຂອງຟຣອຍ ປັດຈຸບັນເປັນພິພິດທະພັນຟຣອຍ (Freud Museum) ຕັ້ງຢູ່ແຮມສເຕດ ນະຄອນລອນດອນ (Sigmund Freud Museum London (view from the street)).

ບ້ານໃໝ່ຂອງຟຣອຍໃນລອນດອນຕັ້ງຢູ່ເລກທີ 20 ແມຣສ໌ຟີລດ໌ ການເດັນສ໌. ເອີນສ໌ ລູກຊາຍຂອງລາວ ເປັນຜູ້ອອກແບບປັບປຸງເຮືອນ ແລະ ຫ້ອງເຮັດວຽກຖືກຈັດໃຫ້ຄ້າຍຄືຫ້ອງເກົ່າຂອງລາວໃນວຽນນາ. ຟຣອຍຍັງຮັບຮັກສາຄົນເຈັບຢູ່ທີ່ນັ້ນຕໍ່ໄປ ແລະ ຂຽນໜັງສືເຫຼັ້ມສຸດທ້າຍຂອງລາວ ຄື “ໂມເຊ ແລະ ລັດທິເອກະເທວະນິຍົມ” ແລະ “ເຄົ້າໂຄງຂອງຈິດວິເຄາະ”.

ວັນເວລາສຸດທ້າຍ (His Final Days)

ມາຮອດເດືອນກັນຍາ 1939 ມະເຮັງຂາກັນໄກເຮັດໃຫ້ຟຣອຍເຈັບປວດຫຼາຍ ແລະ ບໍ່ສາມາດຜ່າຕັດໄດ້. ໃນວັນທີ 21 ແລະ 22 ກັນຍາ ໝໍຂອງລາວໃຫ້ຢາເພື່ອບັນເທົາຄວາມທຸກທໍລະມານ. ຊິກມຸນ ຟຣອຍ ເສຍຊີວິດໃນວັນທີ 23 ກັນຍາ 1939 ຕອນອາຍຸ 83 ປີ.

ສາມມື້ຕໍ່ມາ ສົບຂອງຟຣອຍຖືກເຜົາທີ່ລອນດອນ ແລະ ເຖົ້າກະດູກຖືກເກັບໄວ້ໃນໂຖພິເສດທີ່ເຕົາເຜົາສົບໂກນເດີສ໌ກຣີນ. ໂຖນີ້ແມ່ນໝໍ້ກຣີກໂບຮານ ທີ່ຟຣອຍເຄີຍໄດ້ຮັບເປັນຂອງຂວັນ. ເມື່ອມາທາ ພັນລະຍາເສຍຊີວິດໃນປີ 1951 ເຖົ້າກະດູກຂອງນາງກໍຖືກໃສ່ໄວ້ໃນໂຖດຽວກັນ.

ແນວຄິດສຳຄັນຂອງຟຣອຍ (Freud’s Key Ideas)

ຟຣອຍພັດທະນາເຕັກນິກຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການເວົ້າຕາມຄວາມຄິດຢ່າງອິດສະຫຼະ ແລະ ຄົ້ນພົບ “ການໂອນຄວາມຮູ້ສຶກ” ເຊິ່ງກາຍເປັນຫົວໃຈຂອງການບຳບັດ. ລາວເຊື່ອວ່າການວິເຄາະຄວາມຝັນ (dreams) ສາມາດເປີດເຜີຍຄວາມປາຖະໜາທີ່ເຊື່ອງຢູ່ໃນໃຈ. ຈາກຈຸດນີ້ ລາວຈຶ່ງສ້າງທິດສະດີຈິດໃຕ້ສຳນຶກ (unconscious mind) ແລະ ພັດທະນາແບບຈຳລອງຂອງຈິດໃຈທີ່ປະກອບດ້ວຍ ອິດ, ອີໂກ ແລະ ຊູເປີອີໂກ (id, ego, and super-ego).

ທຸກມື້ນີ້ ຈິດວິເຄາະຍັງມີຄວາມສຳຄັນໃນວົງການຈິດຕະວິທະຍາ (psychology) ແລະຈິດຕະບຳບັດ (psychotherapy) ແລະ ຍັງມີອິດທິພົນຕໍ່ວັດທະນະທຳໃນດ້ານອື່ນໆອີກຫຼາຍດ້ານ.

ຈິດໃຕ້ສຳນຶກ (The Unconscious Mind)

ຈິດໃຕ້ສຳນຶກ (Unconscious mind)

ແນວຄິດເລື່ອງຈິດໃຕ້ສຳນຶກສຳຄັນຫຼາຍສຳລັບຟຣອຍ. ລາວເຊື່ອວ່າຄວາມຄິດ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກຫຼາຍຢ່າງຂອງເຮົາຖືກເຊື່ອງໄວ້ ໂດຍທີ່ເຮົາບໍ່ຮູ້ຕົວ ແຕ່ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນກໍຍັງສົ່ງຜົນຕໍ່ວິທີທີ່ເຮົາປະພຶດຕົວ.

ຟຣອຍເຫັນວ່າຄວາມຄິດທີ່ເຮົາບໍ່ຢາກຮັບຮູ້ ຈະຖືກຍູ້ອອກຈາກຈິດສຳນຶກ ແຕ່ມັນບໍ່ໄດ້ຫາຍໄປ, ມັນຍັງຢູ່ໃນຈິດໃຕ້ສຳນຶກ ແລ້ວອາດກັບມາປາກົດໃນຮູບແບບອື່ນ ເຊັ່ນ ໃນຄວາມຝັນ ຫຼື ການເວົ້າພາດລີ້ນ.

ລາວອະທິບາຍຈິດໃຕ້ສຳນຶກໃນສາມມຸມມອງ:

• ມຸມມອງດ້ານພະລະວັດ ເບິ່ງວ່າຄວາມຄິດຖືກຍູ້ອອກຈາກຈິດສຳນຶກແນວໃດ.
• ມຸມມອງດ້ານພະລັງງານ ເນັ້ນວ່າຄວາມຄິດທີ່ຖືກເຊື່ອງໄວ້ເຫຼົ່ານັ້ນປ່ຽນຮູບແລ້ວໄປປາກົດໃນຄວາມຝັນ ຫຼື ຄວາມຜິດພາດໃນຊີວິດປະຈຳວັນແນວໃດ.
• ມຸມມອງດ້ານໂຄງສ້າງ ອະທິບາຍຈິດໃຕ້ສຳນຶກວ່າເປັນລະບົບທີ່ມີກົດເກນຂອງຕົນເອງ.

ແບບຈຳລອງຈິດໃຈແບບທຳອິດຂອງຟຣອຍມີສາມສ່ວນ:

• ລະບົບ Ucs – ຈິດໃຕ້ສຳນຶກ
• ລະບົບ Pcs – ຈິດກ່ອນສຳນຶກ (ຄວາມຄິດທີ່ສາມາດຂຶ້ນມາສູ່ຈິດສຳນຶກໄດ້ງ່າຍ)
• ລະບົບ Cns – ຈິດສຳນຶກ (ຄວາມຄິດທີ່ເຮົາກຳລັງຮູ້ຕົວຢູ່ໃນຕອນນີ້)

ຕໍ່ມາ ລາວນຳສະເໜີແບບຈຳລອງໃໝ່ໃນໜັງສື “ອີໂກ ແລະ ອິດ” (1923) ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍອິດ, ອີໂກ ແລະ ຊູເປີອີໂກ (id, ego, and super-ego). ສາມສ່ວນນີ້ກໍເຊື່ອມໂຍງກັບຈິດໃຕ້ສຳນຶກເຊັ່ນກັນ. ອິດເປັນເໝືອນບໍ່ກຳເນີດຂອງສະຕິປັນຍາ ແລະ ຄວາມຢາກພື້ນຖານຂອງເຮົາ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານທາງຈິດໃຈຫຼັກ. ອິດມັກຈະຂັດແຍ້ງກັບອີໂກ ແລະ ຊູເປີອີໂກ.

ອິດ, ອີໂກ ແລະ ຊູເປີອີໂກ (Id, Ego, and Super-Ego)

ອິດ, ອີໂກ ແລະ ຊູເປີອີໂກ (Id, ego and super-ego)

ຮູບ: ມັກໃຊ້ຮູບປຽບທຽບ ກ້ອນນ້ຳກ້ອນລອຍ (iceberg) ເພື່ອອະທິບາຍວ່າສ່ວນຕ່າງໆຂອງຈິດໃຈກ່ຽວຂ້ອງກັນແນວໃດ

ຟຣອຍເຫັນວ່າຈິດໃຈຂອງມະນຸດມີສາມສ່ວນຫຼັກ ຄື ອິດ, ອີໂກ ແລະ ຊູເປີອີໂກ.

• ອິດ ແມ່ນສ່ວນຂອງຈິດໃຈທີ່ຢາກໄດ້ຄວາມສຸກທັນທີ. ມັນຄືສຽງນ້ອຍໆໃນໃຈທີ່ຮ້ອງວ່າ “ຢາກໄດ້ດຽວນີ້!” ມັນຖືກຂັບເຄື່ອນດ້ວຍຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ຄວາມປາຖະໜາພື້ນຖານ.
• ຊູເປີອີໂກ ເປັນເໝືອນເຂັມທິດສີລະທຳຂອງເຮົາ. ມັນຄືສຽງທີ່ບອກວ່າຫຍັງຖືກ ຫຍັງຜິດ ໂດຍອີງໃສ່ກົດເກນທີ່ເຮົາຮຽນຮູ້ມາຈາກພໍ່ແມ່ ແລະ ສັງຄົມ.
• ອີໂກ ເປັນສ່ວນທີ່ຄອຍຖ່ວງດຸນລະຫວ່າງຄວາມຢາກຂອງອິດ ກັບກົດເກນຂອງຊູເປີອີໂກ. ມັນເປັນສ່ວນທີ່ໃຊ້ເຫດຜົນ ຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາຮັບມືກັບໂລກຄວາມຈິງ ແລະ ຊອກຫາວິທີຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງເຮົາໃນແບບທີ່ເປັນໄປໄດ້ ແລະ ສັງຄົມຍອມຮັບ.

ເມື່ອອີໂກຮູ້ສຶກຮັບບໍ່ໄຫວ ມັນອາດໃຊ້ “ກົນໄກປ້ອງກັນຕົນເອງທາງຈິດ (defense mechanisms)” ເຊິ່ງເປັນວິທີທີ່ຈິດໃຈໃຊ້ປົກປ້ອງຕົນເອງ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ການປະຕິເສດ (denial) ຄືການທຳທ່າວ່າບາງຢ່າງບໍ່ແມ່ນຄວາມຈິງ ຫຼື ການກົດຂ່ຽມ ຄືການຍູ້ຄວາມຄິດອອກຈາກໃຈ. ຟຣອຍປຽບທຽບອີໂກເປັນຄົນຂັບລົດມ້າສຶກ ແລະ ອິດເປັນມ້າທີ່ລາກລົດ: ມ້າເປັນຜູ້ໃຫ້ແຮງ ແຕ່ຄົນຂັບເປັນຜູ້ກຳນົດທິດທາງ.

ແນວຄິດກ່ຽວກັບສາສະໜາ (Thoughts on Religion)

ຟຣອຍເຊື່ອວ່າແນວຄິດເລື່ອງພຣະເຈົ້າຜູ້ມີອຳນາດຍິ່ງໃຫຍ່ ເກີດຈາກຄວາມຕ້ອງການໃນໄວເດັກທີ່ຢາກມີພໍ່ແມ່ທີ່ເຂັ້ມແຂງຄອຍປົກປ້ອງ. ລາວເຫັນວ່າໃນອະດີດ ສາສະໜາມີບົດບາດສຳຄັນໃນການຄວບຄຸມທຳມະຊາດທີ່ຮຸນແຮງຂອງມະນຸດ ແຕ່ໃນຍຸກປັດຈຸບັນເຫດຜົນ (reason) ແລະ ວິທະຍາສາດສາມາດເຂົ້າມາແທນທີ່ໄດ້.

ລາວຍັງເຫັນວ່າສາສະໜາເປັນວິທີຮັບມືກັບພະລັງແຫ່ງຊີວິດ ແລະ ຄວາມຕາຍ. ເມື່ອອາຍຸຫຼາຍຂຶ້ນ ຟຣອຍກໍມີຄວາມຫວັງຕໍ່ອະນາຄົດຂອງອາລະຍະທຳໜ້ອຍລົງ.

ຜົນກະທົບທີ່ຍືນຍົງຂອງຟຣອຍ (Freud’s Lasting Impact)

ຮູບ: ອະນຸສາວະລີຟຣອຍ ປີ 1971 ທີ່ແຮມສເຕດ ທາງເໜືອຂອງລອນດອນ (Sigmund Freud memorial in Hampstead, North London) ຝີມືຂອງ ໂອສກາ ເນມອນ (Oscar Nemon) ຕັ້ງຢູ່ໃກ້ກັບ ພິພິດທະພັນຟຣອຍ (Freud Museum). (Statue of Sigmund Freud in London, with the Tavistock Clinic in the background).

ແນວຄິດຂອງຟຣອຍມີຜົນກະທົບຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງຕໍ່ສະຕະວັດທີ 20 ແລະ ອິດທິພົນຂອງລາວມັກຖືກປຽບທຽບກັບຊາລສ໌ ດາວິນ (Charles Darwin) ແລະ ກາລ ມາກ (Karl Marx). ຜົນງານຂອງລາວໄດ້ປ່ຽນວິທີທີ່ເຮົາຄິດກ່ຽວກັບຕົວເຮົາເອງ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງມະນຸດ.

ອິດທິພົນຕໍ່ການບຳບັດ (Influence on Therapy)

ລະບົບຈິດວິເຄາະຂອງຟຣອຍກາຍເປັນຮາກຖານສຳຄັນຂອງການບຳບັດ ແລະ ການບຳບັດຫຼາຍຮູບແບບທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນພາຍຫຼັງກໍອີງໃສ່ແນວຄິດຂອງລາວ. ເຖິງວ່າຈະໃຊ້ວິທີທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ແຕ່ທັງໝົດກໍເດີນຕາມຫຼັກຄິດດຽວກັນຂອງຟຣອຍ ຄືໃຫ້ຄົນເຈັບເວົ້າເຖິງບັນຫາຂອງຕົນ ເພື່ອເຂົ້າໃຈ ແລະ ປ່ຽນແປງຄວາມຄິດ ແລະ ພຶດຕິກຳຂອງຕົນເອງ.

ຜົນກະທົບຕໍ່ປັດຊະຍາ (Impact on Philosophy)

ຮູບ: ເຮີເບີດ ມາຣ໌ກູເຊ (Herbert Marcuse) ເຫັນຈຸດຄ້າຍຄືກັນລະຫວ່າງຈິດວິເຄາະກັບ ລັດທິມາກ (Marxism)

ນັກຄິດບາງຄົນປຽບທຽບຟຣອຍກັບມາກ ໂດຍເຫັນວ່າຟຣອຍເປັນນັກປະຕິວັດ ທີ່ແນວຄິດຂອງລາວປ່ຽນວິທີທີ່ເຮົາເຂົ້າໃຈຈິດໃຈ. ຜົນງານຂອງລາວຕໍ່ແນວຄິດໃນສະຕະວັດທີ 20 ຖືວ່າສຳຄັນບໍ່ແພ້ຜົນງານຂອງມາກທີ່ມີຕໍ່ແນວຄິດໃນສະຕະວັດທີ 19.

ຜົນງານສຳຄັນຂອງຟຣອຍ (Major Works by Freud)

ປຶ້ມ (Books)

• 1891 ວ່າດ້ວຍພາວະອາເຟເຊຍ (On Aphasia)
• 1895 ການສຶກສາກ່ຽວກັບໂລກຮິສເຕເຣຍ (ຮ່ວມກັບໂຈເຊັບ ບຣອຍເອີ (Josef Breuer)) Studies on Hysteria (with Josef Breuer)
• 1899 ການຕີຄວາມໝາຍຂອງຄວາມຝັນ (The Interpretation of Dreams)
• 1901 ວ່າດ້ວຍຄວາມຝັນ (ສະບັບຫຍໍ້ຂອງ “ການຕີຄວາມໝາຍຂອງຄວາມຝັນ”) (On Dreams (a shorter version of The Interpretation of Dreams))
• 1904 ຈິດຕະວິທະຍາຂອງຊີວິດປະຈຳວັນ (The Psychopathology of Everyday Life)
• 1905 ເລື່ອງຕະຫຼົກ ແລະ ຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບຈິດໃຕ້ສຳນຶກ (Jokes and Their Relation to the Unconscious)
• 1910 ການບັນຍາຍຫ້າຄັ້ງກ່ຽວກັບຈິດວິເຄາະ (Five Lectures on Psycho-Analysis)
• 1910 ເລໂອນາໂດ ດາ ວິນຊີ: ຄວາມຊົງຈຳໄວເດັກ (Leonardo da Vinci, A Memory of His Childhood)
• 1915–17 ການບັນຍາຍເບື້ອງຕົ້ນກ່ຽວກັບຈິດວິເຄາະ (Introductory Lectures on Psycho-Analysis)
• 1921 ຈິດຕະວິທະຍາກຸ່ມ ແລະ ການວິເຄາະອີໂກ (Group Psychology and the Analysis of the Ego)
• 1923 ອີໂກ ແລະ ອິດ (The Ego and the Id)
• 1926 ການຍັບຍັ້ງ, ອາການ ແລະ ຄວາມກັງວົນ (Inhibitions, Symptoms and Anxiety)
• 1926 ຄຳຖາມເລື່ອງການວິເຄາະໂດຍຜູ້ທີ່ບໍ່ແມ່ນແພດ (The Question of Lay Analysis)
• 1927 ອະນາຄົດຂອງພາບລວງຕາ (The Future of an Illusion)
• 1930 ອາລະຍະທຳ ແລະ ຄວາມບໍ່ພໍໃຈທີ່ມາພ້ອມກັບມັນ (Civilization and Its Discontents)
• 1933 ການບັນຍາຍເບື້ອງຕົ້ນກ່ຽວກັບຈິດວິເຄາະ ຊຸດໃໝ່ (New Introductory Lectures on Psycho-Analysis)
• 1939 ໂມເຊ ແລະ ລັດທິເອກະເທວະນິຍົມ (Moses and Monotheism)
• 1940 ເຄົ້າໂຄງຂອງຈິດວິເຄາະ (An Outline of Psychoanalysis)

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ແປ ແລະ ຮຽບຮຽງມາຈາກ https://kids.kiddle.co/Sigmund_Freud