ກາເຟເຮັດວຽກແນວໃດ? ເປັນຫຍັງບາງຄົນກິນແລ້ວຕື່ນ ແຕ່ບາງຄົນກິນແລ້ວງ້ວງນອນ

ສຳລັບຄົນໄວເຮັດວຽກ ແລະ ນັກສຶກສາ, “ກາເຟ” ປຽບທຽບເໝືອນເຄື່ອງດື່ມກູ້ຊີບທີ່ຕ້ອງດື່ມທຸກເຊົ້າ ເພື່ອປຸກຮ່າງກາຍໃຫ້ຕື່ນຕົວ ແລະ ພ້ອມຮັບມືກັບວຽກງານ. ແຕ່ເຄີຍສັງເກດບໍ່ວ່າ ປະຕິກິລິຍາຂອງກາເຟທີ່ມີຕໍ່ແຕ່ລະຄົນນັ້ນບໍ່ຄືກັນເລີຍ? ບາງຄົນກິນພຽງຈອກດຽວຕື່ນຕະຫຼອດທັງວັນ, ໃນຂະນະທີ່ບາງຄົນກິນກາເຟແລ້ວ ກໍຍັງສາມາດນອນຫຼັບໄດ້ສະບາຍ, ຫຼື ຊ້ຳຮ້າຍກວ່ານັ້ນຄື “ຍິ່ງກິນຍິ່ງງ້ວງນອນ”.

ວິທະຍາສາດມີຄຳຕອບໃນເລື່ອງນີ້! ແທ້ຈິງແລ້ວ ກາເຟບໍ່ໄດ້ “ເພີ່ມພະລັງງານ” ໃຫ້ເຮົາ, ແຕ່ມັນມີກົນໄກບາງຢ່າງທີ່ໄປຫຼອກສະໝອງ. ມັນເຮັດວຽກແນວໃດ ແລະ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງໃຫ້ຜົນລັບທີ່ຕ່າງກັນ? ເຮົາມາຫາຄຳຕອບນຳກັນ.

☕ ກາເຟເຮັດວຽກແນວໃດ: ກົນໄກ “ຫຼອກສະໝອງ” ວ່າບໍ່ເມື່ອຍ

ໃນລະຫວ່າງທີ່ເຮົາໃຊ້ຊີວິດ ແລະ ເຮັດວຽກຕັ້ງແຕ່ເຊົ້າ, ສະໝອງຂອງເຮົາຈະຫຼັ່ງສານເຄມີຊະນິດໜຶ່ງທີ່ຊື່ວ່າ “ອະເດໂນຊີນ” (Adenosine) ອອກມາເລື້ອຍໆ.

• ສານອະເດໂນຊີນນີ້ ຈະຍ່າງໄປເກາະກັບ “ຕົວຮັບ” (Receptors) ໃນສະໝອງ. ຍິ່ງເຮົາເຮັດວຽກດົນ ເຂົາກໍຍິ່ງເກາະຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ສົ່ງສັນຍານເຕືອນຮ່າງກາຍວ່າ “ຕອນນີ້ເມື່ອຍແລ້ວໃດ, ໄປນອນພັກຜ່ອນໄດ້ແລ້ວ”. ສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ເຮົາຮູ້ສຶກງ້ວງນອນ.
• ແຕ່ເມື່ອເຮົາດື່ມກາເຟ, ສານ “ຄາເຟອີນ” (Caffeine) ຈະໄຫຼເຂົ້າສູ່ສະໝອງ. ຄວາມມະຫັດສະຈັນຄື ໂຄງສ້າງຂອງຄາເຟອີນພັດມີຮູບຮ່າງຄ້າຍຄືກັບສານອະເດໂນຊີນຫຼາຍ!
• ຄາເຟອີນຈຶ່ງເຂົ້າໄປ “ແຍກບ່ອນນັ່ງ” ຫຼື ບລັອກຕົວຮັບໃນສະໝອງຕັດໜ້າອະເດໂນຊີນ. ເມື່ອສານແຫ່ງຄວາມງ້ວງນອນເຂົ້າເກາະສະໝອງບໍ່ໄດ້, ສະໝອງຈຶ່ງຖືກຫຼອກ ແລະ ເຂົ້າໃຈວ່າຮ່າງກາຍຍັງຟິດຢູ່ ເຮັດໃຫ້ເຮົາຮູ້ສຶກຕື່ນຕົວ ແລະ ກະຕືລືລົ້ນຂຶ້ນມາທັນທີ.

❓ ເປັນຫຍັງບາງຄົນກິນກາເຟແລ້ວຈຶ່ງ “ງ້ວງນອນ”?

ຫາກກາເຟຊ່ວຍບລັອກຄວາມງ້ວງນອນໄດ້, ແລ້ວເປັນຫຍັງບາງຄົນຍິ່ງກິນຍິ່ງງ້ວງນອນ? ເຫດຜົນຫຼັກໆ ເກີດຈາກ 3 ປັດໄຈນີ້:

1. ປະກົດການ “ຄາເຟອີນຕົກ” (Caffeine Crash)

ການກິນກາເຟບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ສານອະເດໂນຊີນ (ສານແຫ່ງຄວາມງ້ວງນອນ) ຫາຍໄປ, ມັນພຽງແຕ່ກັ້ນໄວ້ບໍ່ໃຫ້ເກາະສະໝອງ. ໃນລະຫວ່າງທີ່ຄາເຟອີນເຮັດວຽກ, ອະເດໂນຊີນກໍຍັງຜະລິດອອກມາເລື້ອຍໆ ແລະ ຢືນກອງກັນຢູ່ໜ້າປະຕູ. ພໍເວລາຜ່ານໄປປະມານ 4-5 ຊົ່ວໂມງ, ເມື່ອຄາເຟອີນເລີ່ມໝົດລິດ ແລະ ຫຼຸດອອກຈາກຕົວຮັບ, ກອງທັບອະເດໂນຊີນທີ່ສະສົມໄວ້ເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ຈະ “ພຸ່ງເຂົ້າຖົ່ມຖັ່ງເກາະສະໝອງພ້ອມກັນທັນທີ” ເຮັດໃຫ້ເກີດອາການງ້ວງນອນຢ່າງຮຸນແຮງແບບກະທັນຫັນ.

2. “ນ້ຳຕານ ແລະ ນົມ” ໃນກາເຟເປັນຕົວການ

ກາເຟສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ເຮົາມັກດື່ມ (ເຊັ່ນ: ກາເຟເຢັນ, ລາເຕ້, ຄາປູຊິໂນ) ມັກຈະໃສ່ນ້ຳຕານ, ນົມຂົ້ນ ແລະ ຄຣີມທຽມໃນປະລິມານທີ່ສູງ. ເມື່ອເຮົາດື່ມເຂົ້າໄປ, ນ້ຳຕານຈະເຮັດໃຫ້ລະດັບນ້ຳຕານໃນເລືອດພຸ່ງສູງຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ (Sugar Rush) ເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກມີພະລັງງານ, ແຕ່ຫຼັງຈາກນັ້ນບໍ່ດົນ ລະດັບນ້ຳຕານຈະຫຼຸດວູບລົງຢ່າງກ້າວກະໂດດ (Sugar Crash) ສົ່ງຜົນໃຫ້ຮ່າງກາຍອ່ອນເພຍ, ໝົດແຮງ ແລະ ງ້ວງນອນກວ່າເກົ່າ.

3. ພັນທຸກຳ ແລະ “ພາວະດື້ຄາເຟອີນ”

• ດ້ານພັນທຸກຳ: ຕັບຂອງບາງຄົນມີເອນໄຊມ໌ທີ່ສາມາດຍ່ອຍ ແລະ ຂັບຄາເຟອີນອອກຈາກຮ່າງກາຍໄດ້ໄວຫຼາຍ ບາງຄັ້ງດື່ມປຸບຍ່ອຍໝົດປັບ ມັນຈຶ່ງບໍ່ທັນໄດ້ໄປບລັອກຄວາມງ້ວງນອນເລີຍ.
• ການດື້ກາເຟ: ສຳລັບຄົນທີ່ດື່ມກາເຟເປັນປະຈຳທຸກວັນ, ສະໝອງຈະຮູ້ທັນ ແລະ ທຳການ “ສ້າງຕົວຮັບ (Receptors) ເພີ່ມຂຶ້ນ” ເພື່ອໃຫ້ອະເດໂນຊີນມີບ່ອນເກາະ. ເມື່ອຕົວຮັບມີຫຼາຍຂຶ້ນ, ກາເຟຈອກເດີມທີ່ເຄີຍກິນຈຶ່ງບລັອກໄດ້ບໍ່ໝົດ ເຮັດໃຫ້ກິນແລ້ວກໍຍັງງ້ວງນອນຄືເກົ່າ.

💡 ດື່ມກາເຟແນວໃດໃຫ້ຕື່ນຕົວ ແລະ ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ?

• ເລືອກກາເຟດຳ (Black Coffee): ຫຼີກເວັ້ນນ້ຳຕານ ແລະ ນົມຂົ້ນ ເພື່ອປ້ອງກັນພາວະ Sugar Crash.
• ດື່ມນ້ຳສະອາດຕາມຫຼາຍໆ: ຄາເຟອີນມີລິດຂັບປັດສະວະ ເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍຂາດນ້ຳ ເຊິ່ງການຂາດນ້ຳກໍເປັນສາເຫດໜຶ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ອ່ອນເພຍ ແລະ ງ້ວງນອນ.
• ຈັດເວລາຈັດການດື່ມ (Coffee Nap): ຫາກງ້ວງນອນຫຼາຍ, ໃຫ້ລອງດື່ມກາເຟແລ້ວ “ງີບຫຼັບທັນທີ 15-20 ນາທີ”. ເພາະໃນຊ່ວງທີ່ເຮົາຫຼັບ ສະໝອງຈະທຳການລ້າງສານອະເດໂນຊີນອອກໄປບາງສ່ວນ ພໍເຮົາຕື່ນຂຶ້ນມາ ຄາເຟອີນກໍຈະເລີ່ມເຮັດວຽກພໍດີ ເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍສົດຊື່ນຄູນສອງ!

ສະນັ້ນ, ກາເຟບໍ່ແມ່ນຢາວິເສດທີ່ເພີ່ມພະລັງງານ, ແຕ່ມັນຄືເຄື່ອງມືຊ່ວຍ “ເລື່ອນເວລາຄວາມງ້ວງນອນ” ອອກໄປເທົ່ານັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ, ການເຂົ້າໃຈກົນໄກນີ້ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາສາມາດເລືອກຊ່ວງເວລາ ແລະ ຮູບແບບການດື່ມກາເຟໃຫ້ເໝາະສົມກັບຮ່າງກາຍຂອງຕົນເອງ ເພື່ອໃຫ້ການເຮັດວຽກໃນແຕ່ລະວັນມີປະສິດທິພາບສູງສຸດ!