ສຳຫຼວດ Laopedia
Category: ປັດຊະຍາ ແລະ ຈິດຕະວິທະຍາ
Book Review: ຖອດລະຫັດສະໝອງອັດສະລິຍະ: ປ່ຽນວິທີຄິດ… ເພື່ອຊີວິດທີ່ດີກວ່າແບບສໄຕລ໌ຍີ່ປຸ່ນ
ທ່ານເຄີຍຮູ້ສຶກໝົດຫວັງເວລາພົບພໍ້ກັບບັນຫາທີ່ສະຫຼັບສັບຊ້ອນໃນວຽກງານ ຫຼື ຊີວິດປະຈຳວັນບໍ? ບາງຄົນເບິ່ງຄືວ່າສາມາດແກ້ໄຂທຸກຢ່າງໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ, ມີໄອເດຍໃໝ່ໆມາແກ້ວິກິດຢູ່ສະເໝີ. ຫຼາຍຄົນມັກຄິດວ່າ “ຄວາມສະຫຼາດ” ເປັນພອນສະຫວັນທີ່ຕິດຕົວມາແຕ່ເກີດ, ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ… ຄວາມສະຫຼາດແມ່ນທັກສະທີ່ຝຶກຝົນກັນໄດ້! ມື້ນີ້ເຮົາຈະພາທ່ານໄປຖອດລະຫັດຈາກປຶ້ມ: “ຖອດລະຫັດສະໝອງອັດສະລິຍະສໄຕລ໌ຍີ່ປຸ່ນ” — ປຶ້ມທີ່ບໍ່ໄດ້ສອນພຽງແຕ່ວິທີການຮຽນ, ແຕ່ສອນວິທີ “ການຄິດ” ທີ່ເປັນລະບົບ ແລະ ໃຊ້ງານໄດ້ຈິງ. ສິລະປະຂອງ “ການເບິ່ງ” ທີ່ແຕກຕ່າງ…
ຄວາມຄຽດສົ່ງຜົນຕໍ່ການຕັດສິນໃຈຂອງພວກເຮົາແນວໃດ?
ເມື່ອ “ຄວາມຄຽດ” ຫຼອກສະໝອງເຮົາ: ເປັນຫຍັງເຮົາຈຶ່ງມັກຕັດສິນໃຈຜິດພາດ? ທ່ານເຄີຍສັງເກດບໍ່ວ່າ ເວລາທີ່ເຮົາ “ຄຽດ” ຫຼື “ກັງວົນ” ເຮົາມັກຈະເບິ່ງໂລກໃນແງ່ລົບຫຼາຍຂຶ້ນ? ມັນບໍ່ແມ່ນເພາະເຮົາຄິດໄປເອງ ແຕ່ມັນເປັນ “ກົນໄກສະໝອງ” ທີ່ເຮັດວຽກຜິດປົກກະຕິເວລາເຮົາຢູ່ພາຍໃຕ້ຄວາມກົດດັນ. 1. ສະໝອງໃນໂໝດ “ລະວັງໄພ” (The Survival Switch) ນັກວິທະຍາສາດພົບວ່າ ເວລາເຮົາຄຽດ,…
ການຄິດ (Thinking) ແມ່ນຫຍັງ?
ການຄິດ ແມ່ນສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນເມື່ອສະໝອງຂອງເຮົາກຳລັງຫຍຸ້ງຢູ່ກັບກິດຈະກຳທີ່ຮູ້ຕົວ. ມັນປຽບຄືກັນກັບການທີ່ສະໝອງກຳລັງເຮັດວຽກບາງຢ່າງທີ່ເຮົາຮັບຮູ້ໄດ້. ບາງຄັ້ງ ເຮົາຄິດເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາ ເຊັ່ນ: ການຊອກຫາຄຳຕອບຂອງເກມຖອດປິດສະໜາ. ໃນບາງຄັ້ງ, ສະໝອງຂອງເຮົາກໍອາດຈະຄິດໄປເລື້ອຍໆ ໂດຍບໍ່ມີເປົ້າໝາຍທີ່ສະເພາະເຈາະຈົງ. ແຕ່ການຄິດບໍ່ແມ່ນວິທີດຽວທີ່ສະໝອງຂອງພວກເຮົາເຮັດວຽກ! ບາງຄັ້ງພວກເຮົາເຮັດບາງຢ່າງໄປຕາມ ສັນຊາດຕະຍານ (instinct) ເຊິ່ງແມ່ນພຶດຕິກຳຕາມທຳມະຊາດ. ນອກຈາກນີ້, ສະໝອງຂອງພວກເຮົາຍັງສາມາດແກ້ໄຂບັນຫາໄດ້ໂດຍທີ່ພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ຕົວນຳອີກ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ: “ຈິດໃຕ້ສຳນຶກທີ່ປັບຕົວໄດ້” (adaptive unconscious). ສັດກໍໃຊ້ສະໝອງຂອງພວກມັນເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາເຊັ່ນກັນ.…
ປັດຊະຍາ (Philosophy) ແມ່ນຫຍັງ?
ປັດຊະຍາ (Philosophy) ແມ່ນວິທີການຄິດຢ່າງເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບ ໂລກ, ຈັກກະວານ, ແລະ ແມ່ນແຕ່ ສັງຄົມ. ມັນກ່ຽວຂ້ອງກັບການຕັ້ງຄຳຖາມພື້ນຖານທີ່ສຸດກ່ຽວກັບວິທີທີ່ພວກເຮົາຄິດ, ຈັກກະວານເປັນແນວໃດ, ແລະ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງເຊື່ອມຕໍ່ກັນແນວໃດ. ແນວຄວາມຄິດທາງປັດຊະຍາອາດຈະເບິ່ງຄືວ່າເປັນເລື່ອງໃຫຍ່ ແລະ ນາມມະທຳ (abstract), ແຕ່ມັນຍັງຄົງເປັນເລື່ອງກ່ຽວກັບຊີວິດຈິງ. ຕົວຢ່າງ: ຈັນຍາທຳ (Ethics) ຈະຕັ້ງຄຳຖາມວ່າພວກເຮົາຈະເປັນ ຄົນດີ…