ຄວາມຮູ້ ແມ່ນຫຍັງ?

ຄວາມຮູ້ ແມ່ນເລື່ອງຂອງການເຂົ້າໃຈສິ່ງຕ່າງໆ. ມັນແມ່ນສິ່ງທີ່ເຈົ້າຮຽນຮູ້ຜ່ານປະສົບການ, ການສຶກສາ, ຫຼື ໂດຍການສັງເກດເຫດການອ້ອມຂ້າງເຈົ້າ. ມັນສາມາດເປັນຂໍ້ເທັດຈິງ, ຂໍ້ມູນ, ຫຼື ແມ່ນແຕ່ທັກສະຕ່າງໆ.

Plato ເປັນນັກຄິດທີ່ມີຊື່ສຽງຈາກປະເທດເກຣັກບູຮານ. ລາວໄດ້ສ້າງຕັ້ງໂຮງຮຽນທີ່ມີຊື່ວ່າ Academy.

ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ການຮູ້ວ່າທ້ອງຟ້າເປັນສີຟ້າ ແມ່ນຂໍ້ເທັດຈິງ. ການຮູ້ວິທີຂີ່ລົດຖີບ ແມ່ນທັກສະ. ທັງສອງຢ່າງແມ່ນຮູບແບບຂອງຄວາມຮູ້.

ໃນທາງປັດຊະຍາ, ເຊິ່ງເປັນການສຶກສາແນວຄິດໃຫຍ່ໆ, ການສຶກສາເລື່ອງຄວາມຮູ້ເອີ້ນວ່າ ຍານວິທະຍາ (Epistemology). ນັກປັດຊະຍາທີ່ມີຊື່ສຽງຊື່ Plato ເຄີຍກ່າວວ່າ ຄວາມຮູ້ແມ່ນ “ຄວາມເຊື່ອທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ມີເຫດຜົນຮອງຮັບ” (Justified true belief). ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າເຈົ້າເຊື່ອໃນສິ່ງໃດໜຶ່ງ, ສິ່ງນັ້ນເປັນຄວາມຈິງ, ແລະ ເຈົ້າມີເຫດຜົນທີ່ດີພຽງພໍທີ່ຈະເຊື່ອໃນສິ່ງນັ້ນ.

ບາງຄັ້ງ, ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາຄິດວ່າເປັນຄວາມຮູ້ທີ່ຖືກຕ້ອງອາດຈະຜິດກໍໄດ້. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ຖ້າເຈົ້າເຄີຍຄິດວ່າຫົງທຸກໂຕມີສີຂາວ, ແລ້ວເຈົ້າມາເຫັນຫົງສີດຳ, ຄວາມຄິດເກົ່າຂອງເຈົ້າກໍຈະປ່ຽນແປງໄປ. ວິທີທີ່ດີທີ່ສຸດໃນການຊອກຫາຄວາມຮູ້ທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ມັກຈະມາຈາກ ວິທີການທາງວິທະຍາສາດ (Scientific method). ວິທີນີ້ໃຊ້ການສັງເກດຢ່າງລະອຽດ ແລະ ການທົດລອງເພື່ອທົດສອບແນວຄິດຕ່າງໆ.

ໃນປັດຈຸບັນ, ພວກເຮົາສາມາດພົບເຫັນຄວາມຮູ້ໄດ້ໃນຫຼາຍບ່ອນ. ຫໍສະໝຸດມີປຶ້ມຫຼາຍລ້ານຫົວ. ພວກເຮົາຍັງໃຊ້ສຽງ ແລະ ວິດີໂອໃນການບັນທຶກຂໍ້ມູນ. ແຕ່ການຂຽນກໍຍັງເປັນໜຶ່ງໃນວິທີທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການແບ່ງປັນຄວາມຮູ້. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຮົາສົ່ງຕໍ່ແນວຄິດຜ່ານທາງປະຫວັດສາດ ແລະ ຂ້າມຜ່ານວັດທະນະທຳທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.

ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມເຊື່ອ

ບາງຄັ້ງ, ຄວາມຮູ້ກໍເຊື່ອມໂຍງກັບສິ່ງທີ່ຜູ້ຄົນເຊື່ອຖື. ໃນທາງສາສະໜາ, ຄວາມຮູ້ສາມາດມາຈາກສັດທາ ຫຼື ຄຳສອນຂອງຜູ້ນຳທາງສາສະໜາ. ສິ່ງນີ້ແຕກຕ່າງຈາກຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດ ເຊິ່ງເນັ້ນໃສ່ຫຼັກຖານ.

ໃນສາສະໜາຄຣິດບາງນິກາຍ, ເຊັ່ນ: ກາໂຕລິກ, ຄວາມຮູ້ຖືກເບິ່ງວ່າເປັນໜຶ່ງໃນເຈັດຂອງຂວັນພິເສດຈາກພຣະວິນຍານບໍລິສຸດ. ຄຳພີໄບເບິນກໍໄດ້ກ່າວເຖິງຄວາມຮູ້ເຊັ່ນກັນ. ຕົວຢ່າງ: ໃນໜັງສືສຸພາສິດ (Book of Proverbs) ໄດ້ກ່າວວ່າ ການມີສະຕິປັນຍາເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການເຄົາລົບນັບຖືພຣະເຈົ້າ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/