ສົງຄາມຫວຽດນາມ (Vietnam War)

ຜູ້ຂຽນ: Laopedia writer ອັບເດດ: September 11, 2026 4 ນາທີໃນການອ່ານ

ສະຫຼຸບ

🇻🇳 ຍ້ອນຮອຍອະດີດ: ເລື່ອງລາວ “ສົງຄາມຫວຽດນາມ” ຈາກຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ສູ່ມື້ສິ້ນສຸດສົງຄາມ (1955–1975) ຖ້າເວົ້າເຖິງໜຶ່ງໃນສົງຄາມທີ່ຍາວນານ, ສັບສົນ ແລະ ສົ່ງຜົນກະທົບຫຼາຍທີ່ສຸດໃນຍຸກສົງຄາມເຢັນ (Cold War), “ສົງຄາມຫວຽດນາມ” ແມ່ນໜຶ່ງໃນເຫດການປະຫວັດສາດທີ່ຄົນທົ່ວໂລກຈົດຈຳ. ມື້ນີ້ເຮົາມາສະຫຼຸບ ໄຮໄລ້ສຳຄັນຂອງສົງຄາມນີ້ໃນແບບສັ້ນໆນຳກັນ! 👇 🕰️ ໄລຍະເວລາ: 1 ພະຈິກ 1955 – 30 ເມສາ 1975 (ເກືອບ 20 ປີເຕັມ!) ⚔️ ຄູ່ສົງຄາມ: ຝ່າຍເໜືອ: ຫວຽດນາມເໜືອ ພ້ອມພັນທະມິດຄອມມິວນິດຢ່າງ ສະຫະພາບໂຊວຽດ ແລະ ຈີນ (ລວມເຖິງ ກຳລັງກອງໂຈນ ຫວຽດກົງ ທີ່ເຄື່ອນໄຫວໃນພາກໃຕ້).…

🇻🇳 ຍ້ອນຮອຍອະດີດ: ເລື່ອງລາວ “ສົງຄາມຫວຽດນາມ” ຈາກຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ສູ່ມື້ສິ້ນສຸດສົງຄາມ (1955–1975)

ຖ້າເວົ້າເຖິງໜຶ່ງໃນສົງຄາມທີ່ຍາວນານ, ສັບສົນ ແລະ ສົ່ງຜົນກະທົບຫຼາຍທີ່ສຸດໃນຍຸກສົງຄາມເຢັນ (Cold War), “ສົງຄາມຫວຽດນາມ” ແມ່ນໜຶ່ງໃນເຫດການປະຫວັດສາດທີ່ຄົນທົ່ວໂລກຈົດຈຳ. ມື້ນີ້ເຮົາມາສະຫຼຸບ ໄຮໄລ້ສຳຄັນຂອງສົງຄາມນີ້ໃນແບບສັ້ນໆນຳກັນ! 👇

🕰️ ໄລຍະເວລາ: 1 ພະຈິກ 1955 – 30 ເມສາ 1975 (ເກືອບ 20 ປີເຕັມ!)

⚔️ ຄູ່ສົງຄາມ:

ຝ່າຍເໜືອ: ຫວຽດນາມເໜືອ ພ້ອມພັນທະມິດຄອມມິວນິດຢ່າງ ສະຫະພາບໂຊວຽດ ແລະ ຈີນ (ລວມເຖິງ ກຳລັງກອງໂຈນ ຫວຽດກົງ ທີ່ເຄື່ອນໄຫວໃນພາກໃຕ້).
ຝ່າຍໃຕ້: ຫວຽດນາມໃຕ້ ໄດ້ຮັບການໜູນຫຼັງຈາກ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ພ້ອມດ້ວຍພັນທະມິດ ເຊັ່ນ: ເກົາຫຼີໃຕ້, ໄທ, ອົດສະຕຣາລີ ແລະ ນິວຊີແລນ.

📌 ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ແລະ ສາເຫດ:

ຫຼັງຈາກຫວຽດນາມຫຼຸດພົ້ນຈາກການເປັນອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງ (ຜ່ານໄຊຊະນະທີ່ດຽນບຽນຟູໃນປີ 1954), ປະເທດຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງພາກຕາມສັນຍາເຈນີວາ: ພາກເໜືອ (ນຳໂດຍ ໂຮ່ຈີມິນ) ແລະ ພາກໃຕ້ (ນຳໂດຍ ໂງ ດິນ ຢຽມ).
ຄວາມຂັດແຍ້ງທາງອຸດົມການ (ທຶນນິຍົມ vs ຄອມມິວນິດ) ປະກອບກັບ “ທິດສະດີໂດມິໂນ” ເຮັດໃຫ້ສະຫະລັດອາເມລິກາຕັດສິນໃຈເຂົ້າມາພົວພັນ ແລະ ສົ່ງກຳລັງທະຫານເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງເຕັມຕົວ ຫຼັງຈາກເຫດການອ່າວຕັງກີໃນປີ 1964.

🧠 ຍຸດທະວິທະຍາ ແລະ ສິ່ງທີ່ໜ້າຈົດຈຳໃນສົງຄາມ:

ສົງຄາມກອງໂຈນ ແລະ ລະບົບອຸໂມງ: ຫວຽດກົງໃຊ້ກົນລະຍຸດກອງໂຈນ, ຕັ້ງກັບດັກ ແລະ ຂຸດເຄືອຂ່າຍອຸໂມງໃຕ້ດິນອັນຊັບຊ້ອນ (ເຊັ່ນ: ທີ່ “ສາມຫຼ່ຽມເຫຼັກ”) ເພື່ອລີ້ຊ່ອນ ແລະ ໂຈມຕີ.
ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ: ເຄືອຂ່າຍເສັ້ນທາງລີ້ຊ່ອນຜ່ານປ່າ ແລະ ຜ່ານປະເທດເພື່ອນບ້ານ ເຊັ່ນ: ລາວ ເພື່ອລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ທະຫານລົງສູ່ພາກໃຕ້.
ສົງຄາມຜ່ານຈໍໂທລະທັດ: ນີ້ຄືສົງຄາມຄັ້ງທຳອິດທີ່ຖືກສາຍພາບຄວາມໂຫດຮ້າຍ ແລະ ການສູ້ຮົບອອກໂທລະທັດໂດຍກົງ, ເຊິ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດກະແສ ການປະທ້ວງຕໍ່ຕ້ານສົງຄາມຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນສະຫະລັດເອງ.

ບົດສະຫຼຸບ ແລະ ວັນສິ້ນສຸດ (30 ເມສາ 1975):

ຫຼັງຈາກສະຫະລັດເລີ່ມຖອນທະຫານອອກຕາມນະໂຍບາຍ “ຫວຽດນາມມີໄນເຊຊັນ” (Vietnamization) ແລະ ມີການລົງນາມສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີໃນປີ 1973.
ສົງຄາມໄດ້ຢຸດຕິລົງຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 30 ເມສາ 1975 ເມື່ອກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອເຂົ້າຢຶດນະຄອນຫຼວງໄຊ່ງ່ອນໄດ້ສຳເລັດ, ນຳໄປສູ່ການລວມປະເທດເປັນ ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຫວຽດນາມ ແລະ ການປ່ຽນຊື່ໄຊ່ງ່ອນເປັນ “ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ”.

ມາແລກປ່ຽນກັນ: ປະຫວັດສາດສົງຄາມຫວຽດນາມ ຖ້າເບິ່ງໃນມູມມອງບົດຮຽນລະຫວ່າງປະເທດ, ທ່ານຄິດວ່າບົດຮຽນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດທີ່ມະນຸດຊາດຄວນຮຽນຮູ້ຈາກສົງຄາມນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ມາຄອມເມັ້ນບອກກັນແດ່! 💬👇

ສົງຄາມຫວຽດນາມເປັນການສູ້ຮົບທີ່ຍາວນານ ແລະ ຫຍຸ້ງຍາກ. ມັນໄດ້ດຳເນີນຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 1 ພະຈິກ 1955 ຫາວັນທີ 30 ເມສາ 1975. ສົງຄາມນີ້ແມ່ນການສູ້ຮົບລະຫວ່າງ ຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ ຫວຽດນາມໃຕ້.

ຫວຽດນາມເໜືອມີພັນທະມິດທີ່ເຂັ້ມແຂງເຊັ່ນ ສະຫະພາບໂຊວຽດ ແລະ ຈີນ. ຫວຽດນາມໃຕ້ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ປະເທດອື່ນໆ. ນີ້ລວມມີເກົາຫຼີໃຕ້, ໄທ, ອົດສະຕຣາລີ, ແລະ ນິວຊີແລນ.

ສົງຄາມນີ້ເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງ ສົງຄາມເຢັນ. ສົງຄາມເຢັນເປັນຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຕຶງຄຽດລະຫວ່າງປະເທດຄອມມິວນິດ ແລະ ປະເທດທຶນນິຍົມ. ຢູ່ຫວຽດນາມ, ມັນເປັນການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງວິຖີຊີວິດສອງແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.

ກຸ່ມໜຶ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ຫວຽດກົງ ໄດ້ສູ້ຮົບຢູ່ຫວຽດນາມໃຕ້. ພວກເຂົາເປັນກຳລັງຄອມມິວນິດທີ່ໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກຫວຽດນາມເໜືອ. ພວກເຂົາໃຊ້ຮູບແບບການສູ້ຮົບທີ່ເອີ້ນວ່າ ສົງຄາມກອງໂຈນ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າພວກເຂົາໃຊ້ການໂຈມຕີແບບຈູ່ໂຈມ ແລະ ລີ້ຊ່ອນຕົວໄດ້ດີ. ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ (ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ) ກໍ່ໄດ້ສູ້ຮົບໃນການສູ້ຮົບໃຫຍ່ໆເຊັ່ນກັນ.

ສົງຄາມຫວຽດນາມແມ່ນມີການຂັດແຍ້ງທາງຄວາມຄິດເຫັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ໂດຍສະເພາະຢູ່ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ. ມັນເປັນສົງຄາມທຳອິດທີ່ຖືກສາຍໂດຍກົງທາງໂທລະທັດ. ມັນຍັງເປັນສົງຄາມໃຫຍ່ຄັ້ງທຳອິດທີ່ສະຫະລັດອາເມລິກາພ່າຍແພ້. ຊາວອາເມລິກັນຫຼາຍຄົນຕ້ອງການໃຫ້ທະຫານຂອງພວກເຂົາກັບບ້ານ. ໃນທີ່ສຸດ ປະທານາທິບໍດີ ຣິຈາດ ນິກສັນ ໄດ້ຕົກລົງນຳທະຫານກັບຄືນບ້ານໃນປີ 1973.

ສ່ວນໜຶ່ງຂອງສົງຄາມອິນໂດຈີນ ແລະ ສົງຄາມເຢັນ Cold War

ເຮລິຄອບເຕີຂອງອາເມລິກາຢູ່ຫວຽດນາມ, 1966.

ວັນທີ: 1 ພະຈິກ 1955 – 30 ເມສາ 1975
(19 ປີ, 5 ເດືອນ, 4 ອາທິດ ແລະ 1 ວັນ)

ສະຖານທີ່:
ຫວຽດນາມໃຕ້, ຫວຽດນາມເໜືອ, ກຳປູເຈຍ, ລາວ South Vietnam, North Vietnam, Cambodia, Laos

ຜົນໄດ້ຮັບ:
ໄຊຊະນະຂອງຫວຽດນາມເໜືອ North Vietnamese
ການຖອນທະຫານອາເມລິກາ American forces ອອກຈາກອິນໂດຈີນ Indochina
ລັດຖະບານຄອມມິວນິດຂຶ້ນຄອງອຳນາດຢູ່ຫວຽດນາມໃຕ້, ກຳປູເຈຍ ແລະ ລາວ
ຫວຽດນາມໃຕ້ຖືກຜະໜວກເຂົ້າກັບຫວຽດນາມເໜືອ

ການປ່ຽນແປງດິນແດນ:
ການລວມຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ ຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າກັນເປັນສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຫວຽດນາມ Socialist Republic of Vietnam.

ເປັນຫຍັງສົງຄາມຫວຽດນາມຈຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນ?

ຮູບ: ຫວຽດມິນເໝ ໂບກທຸງຂອງພວກເຂົາຢູ່ເທິງ ບັງເກີ ຝຣັ່ງ ທີ່ຖືກຍຶດຢູ່ດຽນບຽນຟູໃນປີ 1954. ຄວາມພ່າຍແພ້ຂອງຝຣັ່ງໃນການສູ້ຮົບທີ່ດຽນບຽນຟູ ນຳໄປສູ່ກອງປະຊຸມເຈນີວາ ແລະ ການແບ່ງແຍກຫວຽດນາມອອກເປັນພາກເໜືອ ແລະ ພາກໃຕ້.

ຮູບ: ແຜນທີ່ຫວຽດນາມທີ່ຖືກແບ່ງແຍກ, 1964. ຫວຽດນາມເໜືອທີ່ຄວບຄຸມໂດຍຄອມມິວນິດແມ່ນສີແດງ; ການສູ້ຮົບພາກພື້ນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເກີດຂຶ້ນຢູ່ພາກໃຕ້.

ຫວຽດນາມເຄີຍເປັນອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງ. ຝຣັ່ງໄດ້ເຂົ້າຄວບຄຸມສ່ວນຕ່າງໆຂອງຫວຽດນາມລະຫວ່າງປີ 1859 ຫາ 1885. ພື້ນທີ່ເຫຼົ່ານີ້ຖືກລວມເຂົ້າກັບກຳປູເຈຍ ແລະ ລາວ ເພື່ອສ້າງເປັນອິນໂດຈີນຝຣັ່ງ.

ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2, ຍີ່ປຸ່ນໄດ້ເຂົ້າຄວບຄຸມອິນໂດຈີນ. ຫຼັງຈາກຍີ່ປຸ່ນພ່າຍແພ້ສົງຄາມໃນປີ 1945, ຝຣັ່ງຕ້ອງການເອົາອານານິຄົມຂອງຕົນຄືນ. ແຕ່ກອງທັບຫວຽດນາມທີ່ເອີ້ນວ່າຫວຽດມິນໄດ້ຕໍ່ຕ້ານ.

ຮູບ: ໂຮ່ຈີມິນ

ຫວຽດມິນຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1941 ໂດຍພັກຄອມມິວນິດ. ມັນຖືກນຳໂດຍໂຮ່ຈີມິນ. ນີ້ນຳໄປສູ່ສົງຄາມອິນໂດຈີນຄັ້ງທຳອິດ ລະຫວ່າງຝຣັ່ງ ແລະ ຫວຽດມິນ. ສົງຄາມສິ້ນສຸດລົງເມື່ອຫວຽດມິນຊະນະການສູ້ຮົບໃຫຍ່ຢູ່ດຽນບຽນຟູ.

ໃນເດືອນກໍລະກົດ 1954, ຝຣັ່ງ ແລະ ຫວຽດມິນໄດ້ລົງນາມໃນສັນຍາສັນຕິພາບເຈນີວາ. ຂໍ້ຕົກລົງນີ້ແບ່ງຫວຽດນາມອອກເປັນສອງພາກ. ຫວຽດນາມເໜືອຖືກຄວບຄຸມໂດຍຄອມມິວນິດທີ່ນຳໂດຍໂຮ່ຈີມິນ. ຫວຽດນາມໃຕ້ຖືກນຳໂດຍໂງ ດິນ ຢຽມ. ແຜນການແມ່ນຈະຈັດການເລືອກຕັ້ງໃນປີ 1956 ເພື່ອລວມປະເທດເຂົ້າກັນ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຢຽມໄດ້ເລີ່ມຈັບກຸມຄົນທີ່ລາວຄິດວ່າເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜູນຄອມມິວນິດ. ການເລືອກຕັ້ງບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນເລີຍ. ໃນປີ 1957, ຫວຽດນາມເໜືອໄດ້ເລີ່ມສູ້ຮົບກັບພາກໃຕ້.

ສະຫະລັດອາເມລິກາໄດ້ສະໜັບສະໜູນລັດຖະບານຫວຽດນາມໃຕ້. ພວກເຂົາໄດ້ສົ່ງທີ່ປຶກສາທະຫານໄປຊ່ວຍຝຶກອົບຮົມກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້. ພາກໃຕ້ກຳລັງສູ້ຮົບກັບຫວຽດກົງ, ກຸ່ມຄອມມິວນິດຢູ່ໃນຫວຽດນາມໃຕ້. ຫວຽດກົງໄດ້ເລີ່ມການໂຈມຕີໃນປີ 1957.

ສະຫະລັດອາເມລິກາເຊື່ອໃນທິດສະດີໂດມິໂນ. ແນວຄິດນີ້ກ່າວວ່າ ຖ້າຫວຽດນາມກາຍເປັນຄອມມິວນິດ, ປະເທດອື່ນໆທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງກໍຈະກາຍເປັນຄອມມິວນິດເຊັ່ນກັນ. ຄວາມຢ້ານກົວນີ້ນຳໄປສູ່ການເຂົ້າຮ່ວມຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາຫຼາຍຂຶ້ນ.

ມະຕິອ່າວຕັງກີ (the Gulf of Tonkin Resolution) ແມ່ນຫຍັງ ?

ຮູບ: ເຮືອພິຄາດ USS Maddox

ໃນວັນທີ 2 ສິງຫາ 1964, ເຮືອອາເມລິກາລຳໜຶ່ງທີ່ຊື່ວ່າ USS Maddox ໄດ້ຢູ່ໃນອ່າວຕັງກີ. ສະຫະລັດອາເມລິກາໄດ້ກ່າວວ່າເຮືອຕໍລິປິໂດຂອງຫວຽດນາມເໜືອໄດ້ໂຈມຕີມັນ. ເຮືອ Maddox ໄດ້ຍິງຕອບໂຕ້ ແລະ ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ເຮືອເຫຼົ່ານັ້ນ.

ສອງມື້ຕໍ່ມາ, ສະຫະລັດອາເມລິກາໄດ້ອ້າງວ່າມີການໂຈມຕີອີກຄັ້ງໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນ. ໃນຄັ້ງນີ້, ເຮືອ USS Maddox ແລະ USS Turner Joy ຖືກກ່າວຫາວ່າຖືກໂຈມຕີ. ເຮືອອາເມລິກາບໍ່ໄດ້ເຫັນເຮືອຕໍລິປິໂດເຫຼົ່ານັ້ນ. ພວກເຂົາໄດ້ກ່າວວ່າເລດາຂອງພວກເຂົາສະແດງໃຫ້ເຫັນການໂຈມຕີ.

ຫຼັງຈາກເຫດການເຫຼົ່ານີ້, ສະຫະລັດອາເມລິກາໄດ້ເປີດການໂຈມຕີທາງອາກາດຕໍ່ຫວຽດນາມເໜືອ. ໃນວັນທີ 7 ສິງຫາ 1964, ສະພາຄອງເກຣດໄດ້ຜ່ານມະຕິຮ່ວມອ່າວຕັງກີ. ອັນນີ້ໄດ້ໃຫ້ອຳນາດແກ່ປະທານາທິບໍດີໃນການໃຊ້ກຳລັງທະຫານຢູ່ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າສະຫະລັດອາເມລິກາສາມາດສູ້ຮົບໃນສົງຄາມໃຫຍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງປະກາດສົງຄາມຢ່າງເປັນທາງການ. ຫຼາຍຄົນເຊື່ອວ່າເຫດການໂຈມຕີເຫຼົ່ານີ້ເປັນຂໍ້ອ້າງໃຫ້ສະຫະລັດອາເມລິກາເຂົ້າຮ່ວມຫຼາຍຂຶ້ນ.

ຫວຽດກົງໄດ້ສູ້ຮົບ (the Viet Cong) ແນວໃດ?

ການສູ້ຮົບສ່ວນໃຫຍ່ໃນຫວຽດນາມແມ່ນສົງຄາມກອງໂຈນ. ອັນນີ້ແຕກຕ່າງຈາກການສູ້ຮົບໃຫຍ່ລະຫວ່າງກອງທັບ. ໃນສົງຄາມກອງໂຈນ, ກຸ່ມນ້ອຍໆຈະສູ້ຮົບ. ພວກເຂົາໃຊ້ການໂຈມຕີແບບຈູ່ໂຈມ, ການລອບໂຈມຕີ, ແລ້ວກໍ່ຫາຍຕົວໄປ. ພວກເຂົາຍັງພະຍາຍາມເຮັດໃຫ້ສັດຕູຍາກທີ່ຈະປະຕິບັດງານ. ນີ້ລວມມີການໃຊ້ກັບດັກ ແລະ ການທຳລາຍລ້າງ.

ທະຫານຄອມມິວນິດມັກໃຊ້ຍຸດທະວິທີກອງໂຈນ. ພວກເຂົາໄດ້ສູ້ຮົບກັບທະຫານຫວຽດນາມໃຕ້ ແລະ ອາເມລິກັນ.

ພວກເຂົາໃຊ້ກັບດັກຫຼາຍຊະນິດ. ບາງກັບດັກໃຊ້ລູກລະເບີດມືທີ່ມີສາຍລໍ້. ຖ້າທະຫານຄົນໜຶ່ງຢຽບໃສ່ສາຍ, ລູກລະເບີດຈະລະເບີດ.

ຮູບ: ແຜນວາດພາກຕັດຂວາງທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຕົວຢ່າງຂອງລະບົບອຸໂມງທີ່ຫວຽດກົງໃຊ້ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມຫວຽດນາມ.

ພື້ນທີ່ທີ່ມີອຸໂມງຫຼາຍທີ່ສຸດຖືກເອີ້ນໂດຍຊາວອາເມລິກັນວ່າ “ສາມຫຼ່ຽມເຫຼັກ”. ຫວຽດມິນ ແລະ ຕໍ່ມາຜູ້ສືບທອດຂອງພວກເຂົາຄືຫວຽດກົງໄດ້ໃຊ້ອຸໂມງເຫຼົ່ານີ້.

ອຸໂມງບາງແຫ່ງທີ່ໃຫຍ່ກວ່າມີຫ້ອງຄົວ, ຫ້ອງຜ່າຕັດ, ຫ້ອງນອນ, ຫ້ອງເກັບເຄື່ອງ ແລະ ຫ້ອງຮຽນ.

ຮູບ: ທະຫານຫວຽດກົງໃສ່ເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະ ເກີບແຕະແບບປົກກະຕິຢູ່ໃນອຸໂມງ.

ພວກເຂົາມັກກິນອາຫານ ແລະ ນອນຢູ່ໃນອຸໂມງເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ຈະຫາຍຕົວເຂົ້າໄປໃນອຸໂມງເມື່ອຊາວອາເມລິກັນເຂົ້າໂຈມຕີບ້ານ.

ຮູບ: ພາບຖ່າຍທີ່ຍຶດໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນທະຫານຫວຽດກົງເດີນທາງດ້ວຍເຮືອທ້ອງແປ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ສຳປັ້ນ.

ກັບດັກອີກຊະນິດໜຶ່ງເອີ້ນວ່າ “Venus Flytrap”. ມັນມີໜາມແຫຼມທີ່ຈະດັກຂາຂອງທະຫານ. ເມື່ອທະຫານດຶງຂາອອກ, ໜາມຈະສີກຮີກຫນັງຂອງພວກເຂົາ.

ກັບດັກປັນຈີ (Punji trap) ແມ່ນພົບເຫັນທົ່ວໄປຫຼາຍ. ມັນມີເສົາແຫຼມທີ່ຖືກລີ້ຊ່ອນຢູ່ໃຕ້ໃບໄມ້. ເມື່ອທະຫານຄົນໜຶ່ງຢຽບໃສ່ມັນ, ເສົາແຫຼມຈະແທງທະລຸຕີນຂອງພວກເຂົາ. ເສົາແຫຼມເຫຼົ່ານີ້ມັກຈະເປື້ອນ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າທະຫານອາດຈະຕິດເຊື້ອຢ່າງຮ້າຍແຮງ.

ກັບດັກເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ທະຫານໄດ້ຮັບບາດເຈັບເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາຢ້ານກົວອີກດ້ວຍ. ອັນນີ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂວັນກຳລັງໃຈຂອງພວກເຂົາຫຼຸດລົງໃນລະຫວ່າງສົງຄາມ.

ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ (Ho Chi Minh Trail) ແມ່ນຫຍັງ?

ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ ຫວຽດກົງໄດ້ຮັບເສບບຽງຂອງພວກເຂົາຜ່ານທາງເຄືອຂ່າຍເສັ້ນທາງລີ້ຊ່ອນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ. ອັນນີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ. ມັນຖືກລີ້ຊ່ອນຢ່າງດີຫຼາຍ.

ເສບຽງ ແລະ ທະຫານຈາກຫວຽດນາມເໜືອໄດ້ເດີນທາງຜ່ານລາວເພື່ອໄປຮອດກອງທັບຄອມມິວນິດຢູ່ຫວຽດນາມໃຕ້. ຍົນອາເມລິກັນໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃສ່ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນຢ່າງໜັກໜ່ວງ. ພວກເຂົາໄດ້ຖິ້ມລະເບີດຫຼາຍລ້ານໂຕນ. ອັນນີ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເສັ້ນທາງຊ້າລົງແຕ່ບໍ່ໄດ້ຢຸດມັນ.

ສົງຄາມສິ້ນສຸດລົງແນວໃດ?

ໃນປີ 1968, ຝ່າຍຄອມມິວນິດໄດ້ຮັບຄວາມສູນເສຍໃຫຍ່ໃນລະຫວ່າງການໂຈມຕີແຕດ (Tet Offensive). ອັນນີ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ສະຫະລັດອາເມລິກາເລີ່ມຖອນທະຫານຫຼາຍໆອອກຈາກຫວຽດນາມ. ນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງແຜນການທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຫວຽດນາມມີໄນເຊຊັນ” (Vietnamization). ທະຫານຫວຽດນາມໃຕ້ໄດ້ຖືກຝຶກອົບຮົມໃຫ້ຮັບຊ່ວງການສູ້ຮົບ. ຮອດປີ 1973, ທະຫານອາເມລິກັນສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ອອກໄປແລ້ວ.

ສັນຍາສັນຕິພາບ (peace treaty) ໄດ້ຖືກລົງນາມຢູ່ປາຣີໃນເດືອນມັງກອນ 1973. ທຸກຝ່າຍໄດ້ຕົກລົງເຫັນດີນຳ. ແຕ່ການສູ້ຮົບຍັງສືບຕໍ່ຈົນຮອດປີ 1975.

ຮູບ: ຜູ້ອົບພະຍົບຫວຽດນາມທີ່ໜີຈາກກອງທັບຄອມມິວນິດ, ຢູ່ເທິງເຮືອບັນທຸກຍົນຂອງອາເມລິການອກຝັ່ງທະເລຫວຽດນາມ ໃນວັນທີ 29 ເມສາ 1975, ມື້ກ່ອນການລົ້ມລົງຢ່າງສົມບູນຂອງໄຊ່ງ່ອນ

ການລົ້ມລົງຂອງໄຊ່ງ່ອນເກີດຂຶ້ນໃນວັນທີ 30 ເມສາ 1975. ໄຊ່ງ່ອນເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງຫວຽດນາມໃຕ້. ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ ແນວຮ່ວມແຫ່ງຊາດເພື່ອການປົດປ່ອຍໄດ້ຍຶດຄອງມັນ. ເຫດການນີ້ໄດ້ຢຸດຕິສົງຄາມຫວຽດນາມ. ມັນຍັງນຳໄປສູ່ການລວມຫວຽດນາມເປັນປະເທດຄອມມິວນິດປະເທດດຽວ.

ກ່ອນເມືອງຈະລົ້ມລົງ, ພົນລະເມືອງ ແລະ ພະນັກງານທະຫານອາເມລິກັນໄດ້ອອກຈາກຫວຽດນາມ. ທະຫານ ແລະ ພົນລະເມືອງຫວຽດນາມໃຕ້ຫຼາຍໝື່ນຄົນກໍ່ໄດ້ໜີເຊັ່ນກັນ.

ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້ເລີ່ມການໂຈມຕີສຸດທ້າຍໃສ່ໄຊ່ງ່ອນໃນວັນທີ 29. ພວກເຂົາໄດ້ຖິ້ມລະເບີດຢ່າງໜັກໜ່ວງໃສ່ສະໜາມບິນເຕິນເຊິນເຍີດ. ທະຫານອາເມລິກັນສອງຄົນໄດ້ເສຍຊີວິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ພວກເຂົາເປັນຊາວອາເມລິກັນຄົນສຸດທ້າຍທີ່ໄດ້ເສຍຊີວິດຢູ່ຫວຽດນາມ.

ຮອດຕອນບ່າຍຂອງມື້ຕໍ່ມາ, ທະຫານຫວຽດນາມເໜືອໄດ້ຍຶດຄອງສະຖານທີ່ສຳຄັນຕ່າງໆໃນເມືອງ. ພວກເຂົາໄດ້ຍົກທຸງຂອງພວກເຂົາຂຶ້ນເໜືອທຳນຽບປະທານາທິບໍດີຂອງຫວຽດນາມໃຕ້. ລັດຖະບານຫວຽດນາມໃຕ້ໄດ້ຍອມແພ້ຢ່າງເປັນທາງການບໍ່ດົນຫຼັງຈາກນັ້ນ.

ໄຊ່ງ່ອນໄດ້ຖືກປ່ຽນຊື່ເປັນນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ, ຕາມຊື່ຂອງຜູ້ນຳຄອມມິວນິດ. ປະທານາທິບໍດີຫວຽດນາມໃຕ້, ນາຍພົນ ຢຽວງ ວັນ ມິນ (Duong Van Minh), ໄດ້ປະກາດການຍອມແພ້. ລາວໄດ້ກ່າວວ່າ “ພວກເຮົາຢູ່ທີ່ນີ້ເພື່ອມອບອຳນາດໃຫ້ພວກທ່ານ ເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການນອງເລືອດ.” ນາຍພົນມິນເປັນປະທານາທິບໍດີໄດ້ພຽງແຕ່ສອງມື້ເທົ່ານັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ປະເທດກຳລັງລົ້ມລົງ.

ການແຖງຂ່າວຂອງປະທານາທິບໍດີ ໃນວັນທີ 23 ມີນາ 1961.

ການປະທ້ວງຕໍ່ຕ້ານສົງຄາມຢູ່ວໍຊິງຕັນ ດີ.ຊີ. ໃນວັນທີ 24 ເມສາ 1971.

ການເດີນຂະບວນຕໍ່ຕ້ານສົງຄາມຫວຽດນາມ, 1967.

ຂະບວນລົດຖັງອາເມລິກາໃນລະຫວ່າງສົງຄາມຫວຽດນາມ.

ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໂຊວຽດ ອາເລັກເຊ ໂຄຊິກິນ ພ້ອມກັບປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດ ລິນດອນ ບີ. ຈອນສັນ ຢູ່ໃນກອງປະຊຸມສຸດຍອດແກຼສບໍໂຣ ບ່ອນທີ່ຕົວແທນທັງສອງໄດ້ປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບຄວາມເປັນໄປໄດ້ຂອງການສະຫງົບສຶກ.