ເທັນນິດ ເປັນກິລາແນວໃດ?

ເທັນນິດເປັນກິລາທີ່ມ່ວນຊື່ນ ເຊິ່ງຫຼິ້ນດ້ວຍລູກບານຢາງພິເສດ, ໄມ້ແຣັກເກັດ (Tennis racket) ແລະ ສະໜາມຫຼິ້ນ. ທຸກໆປີໃນວັນທີ 23 ກັນຍາ, ຫຼາຍປະເທດຈະສະເຫຼີມສະຫຼອງ “ວັນເທັນນິດ”! ຊື່ເຕັມຂອງກິລານີ້ແທ້ໆແມ່ນ “ລອນເທັນນິດ” (Lawn tennis).

ໃນສະໄໝກ່ອນ, ປະມານສະຕະວັດທີ 11, ຄົນສ່ວນຫຼາຍໃນປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ຫຼິ້ນເກມທີ່ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັບເທັນນິດໂດຍໃຊ້ຝາມືຂອງເຂົາເຈົ້າ ແລະ ເອີ້ນເກມນັ້ນວ່າ “Jeu de Paume”. ຕໍ່ມາໃນສະຕະວັດທີ 15, ຜູ້ຫຼິ້ນໄດ້ເລີ່ມໃຊ້ໄມ້ແຣັກເກັດ, ເຊິ່ງນັ້ນແມ່ນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນທີ່ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນຊື່ “ເທັນນິດ”. ມັນໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງວ່ອງໄວໃນປະເທດອັງກິດ ແລະ ຝຣັ່ງ. ແມ່ນແຕ່ກະສັດເຮັນຣີທີ 3 ຂອງຝຣັ່ງ ກໍເປັນແຟນຕົວຢົງຂອງກິລານີ້! ເກມເວີຊັນເກົ່ານີ້ຍັງມີການຫຼິ້ນຢູ່ຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ, ແຕ່ຖືກເອີ້ນວ່າ “ຣຽລເທັນນິດ” (Real tennis – ເຊິ່ງໝາຍເຖິງເທັນນິດຂອງລາຊະວົງ). ສ່ວນ “ລອນເທັນນິດ” ທີ່ພວກເຮົາຮູ້ຈັກໃນປັດຈຸບັນ, ເຊິ່ງຫຼິ້ນໃນສະໜາມຫຍ້າ, ໄດ້ຖືກປະດິດຄິດຄົ້ນຂຶ້ນໃນປະເທດອັງກິດໃນຊ່ວງກາງສະຕະວັດທີ 19. ຈາກນັ້ນ, ມັນກໍໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວໂລກ, ແລະ ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ກໍເອີ້ນມັນສັ້ນໆວ່າ “ເທັນນິດ”.

ທິມ ເຮນແມນ (Tim Henman) ກຳລັງຕີລູກວໍເລດ້ວຍທ່າແບັກແຮນ (backhand).

ແອນດີ້ ຣັອດດິກ (Andy Roddick) ກຳລັງກຽມຕົວເສີບລູກ.

ລູກບານເທັນນິດ.

ນັກເທັນນິດຍິງ.

ວິທີການຫຼິ້ນເທັນນິດ

ເທັນນິດສາມາດຫຼິ້ນໄດ້ໃນສະໜາມຫຼາຍປະເພດ ເຊັ່ນ: ສະໜາມຫຍ້າ, ສະໜາມດິນ, ຫຼື ສະໜາມແຂງ. ເປົ້າໝາຍຫຼັກຄືການຕີລູກບານໃຫ້ຂ້າມຕາໜ່າງໄປຕົກໃນເຂດສະໜາມຂອງຄູ່ແຂ່ງ. ຖ້າຄູ່ແຂ່ງຂອງທ່ານບໍ່ສາມາດຕີລູກກັບມາໄດ້, ທ່ານກໍຈະໄດ້ຄະແນນ!

ເທັນນິດສາມາດຫຼິ້ນໄດ້ສອງຄົນ ຫຼື ສີ່ຄົນ. ເມື່ອຫຼິ້ນສອງຄົນ (ຝ່າຍລະຄົນ) ເອີ້ນວ່າ “ຊິງເກິ້ນ” (Singles). ເມື່ອຫຼິ້ນສີ່ຄົນ (ຝ່າຍລະສອງຄົນ) ເອີ້ນວ່າ “ດັບເບິ້ນ” (Doubles). ໃນການຫຼິ້ນແບບດັບເບິ້ນ, ຈະມີພື້ນທີ່ດ້ານຂ້າງຂອງສະໜາມເພີ່ມຂຶ້ນທີ່ເອີ້ນວ່າ “ແລນ” (Alleys) ເຊິ່ງຈະຖືວ່າເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເຂດສະໜາມຫຼິ້ນ.

ການນັບຄະແນນໃນເທັນນິດ

ການແຂ່ງຂັນເທັນນິດຈະປະກອບດ້ວຍ “ເຊັດ” (Sets). ແຕ່ລະເຊັດມີຫຼາຍ “ເກມ” (Games) ແລະ ແຕ່ລະເກມກໍມີການນັບຄະແນນເປັນຈຸດ. ການນັບຄະແນນມີວິທີການສະເພາະດັ່ງນີ້:

• Love (ເລິຟ): ໝາຍເຖິງ 0 ຄະແນນ
• Fifteen (ຟິຟທີນ): 15 ຄະແນນ
• Thirty (ເທີຕີ້): 30 ຄະແນນ
• Forty (ຟໍຕີ້): 40 ຄະແນນ

ຖ້າທັງສອງຝ່າຍມີຄະແນນຮອດ 40 ເທົ່າກັນ, ຄະແນນນັ້ນຈະເອີ້ນວ່າ: “ດິວສ໌” (Deuce). ຈາກຈຸດນີ້, ຜູ້ຫຼິ້ນຈະຕ້ອງຊະນະຕິດກັນສອງຄະແນນເພື່ອຊະນະເກມນັ້ນ.

ການຈະຊະນະໃນໜຶ່ງເຊັດ, ຜູ້ຫຼິ້ນຕ້ອງຊະນະໃຫ້ໄດ້ 6 ເກມ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຕ້ອງຊະນະໃຫ້ຫ່າງກັນຢ່າງໜ້ອຍ 2 ເກມ. ສະນັ້ນ, ຖ້າຄະແນນເກມສະເໝີກັນທີ 5-5, ຜູ້ຫຼິ້ນຕ້ອງຊະນະເປັນ 7-5 ຫຼື 8-6 ຈຶ່ງຈະຖືວ່າຊະນະເຊັດນັ້ນ. ຖ້າຄະແນນເກມຮອດ 6-6, ຈະມີການຫຼິ້ນເກມພິເສດທີ່ເອີ້ນວ່າ: “ໄທເບຣກເກີ” (Tiebreaker). ໃນການຫຼິ້ນໄທເບຣກເກີ, ຄະແນນຈະນັບເປັນ “ໜຶ່ງ”, “ສອງ” ໄປເລື້ອຍໆ. ຜູ້ຫຼິ້ນຄົນທຳອິດທີ່ໄດ້ຄະແນນຢ່າງໜ້ອຍ 7 ຄະແນນ ແລະ ມີຄະແນນນຳຄູ່ແຂ່ງຢູ່ 2 ຄະແນນ ຈະເປັນຜູ້ຊະນະໄທເບຣກເກີ ແລະ ຊະນະເຊັດນັ້ນໄປ.

ໃນການແຂ່ງຂັນ, ຖ້າເປັນການແຂ່ງຂັນແບບ 3 ເຊັດ, ຜູ້ທີ່ຊະນະຮອດ 2 ເຊັດກ່ອນ ຈະເປັນຜູ້ຊະນະການແຂ່ງຂັນນັ້ນ.

ກະດານຄະແນນເທັນນິດ.

ຂະໜາດຂອງສະໜາມເທັນນິດ.

ຜູ້ຫຼິ້ນສອງຄົນກຳລັງກຽມຕົວສຳລັບການເສີບລູກ.

ສະໜາມເທັນນິດ

ເທັນນິດຫຼິ້ນໃນພື້ນທີ່ຮາບພຽງຮູບສີ່ຫຼ່ຽມຜືນຜ້າ. ສະໜາມມີຄວາມຍາວ 78 ຟຸດ (ປະມານ 23.77 ແມັດ). ສໍາລັບການຫຼິ້ນແບບ “ຊິງເກິ້ນ” (ຫຼິ້ນ 2 ຄົນ) ສະໜາມຈະກວ້າງ 27 ຟຸດ (ປະມານ 8.23 ແມັດ). ສໍາລັບການຫຼິ້ນແບບ “ດັບເບິ້ນ” (ຫຼິ້ນ 4 ຄົນ) ສະໜາມຈະກວ້າງຂຶ້ນເປັນ 36 ຟຸດ (ປະມານ 10.97 ແມັດ). ນອກຈາກນີ້, ຜູ້ຫຼິ້ນຍັງຕ້ອງການພື້ນທີ່ເພີ່ມເຕີມອ້ອມຮອບສະໜາມເພື່ອແລ່ນ ແລະ ຕີລູກທີ່ອອກທາງຂ້າງ.

ຕາໜ່າງຈະຂຶ້ນຢູ່ເຄິ່ງກາງສະໜາມ ເພື່ອແບ່ງສະໜາມອອກເປັນສອງເຄິ່ງທີ່ເທົ່າກັນ. ຕາໜ່າງນີ້ຖືກດຶງໄວ້ດ້ວຍເຊືອກ ຫຼື ສາຍເຄເບິນໂລຫະ. ຕາໜ່າງມີຄວາມສູງປະມານ 3 ຟຸດ 6 ນິ້ວ (1.07 ແມັດ) ບໍລິເວນເສົາ ແລະ ສູງ 3 ຟຸດ (0.91 ແມັດ) ບໍລິເວນກາງຕາໜ່າງ.

ປະເພດຂອງພື້ນສະໜາມ

ສິ່ງທີ່ໜ້າສົນໃຈຂອງເທັນນິດຄືມັນສາມາດຫຼິ້ນໄດ້ໃນພື້ນສະໜາມຫຼາຍປະເພດ! ປະເພດທີ່ພົບເຫັນທົ່ວໄປແມ່ນ: ສະໜາມຫຍ້າ, ສະໜາມດິນ, ແລະ ສະໜາມແຂງ. ສະໜາມແຂງໂດຍທົ່ວໄປເຮັດດ້ວຍຊີມັງ ຫຼື ຢາງມະຕອຍທີ່ມີຊັ້ນເທິງເປັນສານອະຄຣີລິກ. ບາງຄັ້ງ, ສະໜາມໃນຮົ່ມອາດຈະໃຊ້ພື້ນພົມ. ໃນສະໄໝກ່ອນ, ຍັງມີການໃຊ້ພື້ນໄມ້, ແລະ ທ່ານອາດຈະພົບເຫັນສະໜາມທີ່ເຮັດດ້ວຍຫຍ້າທຽມອີກດ້ວຍ.

ອະທິບາຍເສັ້ນຕ່າງໆໃນສະໜາມ

ເສັ້ນໃນສະໜາມມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍ ເພື່ອໃຫ້ຮູ້ວ່າລູກ “ລົງ” (In) ຫຼື “ອອກ” (Out):

• ເສັ້ນຫຼັງ (Baselines): ແມ່ນເສັ້ນທີ່ຢູ່ດ້ານຫຼັງສຸດຂອງສະໜາມ.
• ເສັ້ນເສີບ (Service lines): ແມ່ນເສັ້ນທີ່ຢູ່ເຄິ່ງກາງຂອງແຕ່ລະເຄິ່ງສະໜາມ.
• ຂີດກາງ (Center mark): ແມ່ນຂີດສັ້ນໆຢູ່ກາງເສັ້ນຫຼັງຂອງແຕ່ລະຝ່າຍ.
• ເສັ້ນຂ້າງສຳລັບຫຼິ້ນດັບເບິ້ນ (Doubles sidelines): ແມ່ນເສັ້ນນອກສຸດທີ່ຍາວຕາມຄວາມຍາວຂອງສະໜາມ, ເຊິ່ງເປັນຂອບເຂດສຳລັບການຫຼິ້ນແບບດັບເບິ້ນ.
• ເສັ້ນຂ້າງສຳລັບຫຼິ້ນຊິງເກິ້ນ (Singles sidelines): ແມ່ນເສັ້ນທີ່ຢູ່ດ້ານໃນຂອງເສັ້ນຂ້າງດັບເບິ້ນ, ເຊິ່ງເປັນຂອບເຂດສຳລັບການຫຼິ້ນແບບຊິງເກິ້ນ.
• ແລນດັບເບິ້ນ (Doubles alley): ແມ່ນພື້ນທີ່ລະຫວ່າງເສັ້ນຂ້າງດັບເບິ້ນ ແລະ ເສັ້ນຂ້າງຊິງເກິ້ນ, ພື້ນທີ່ນີ້ຈະໃຊ້ສະເພາະໃນການຫຼິ້ນແບບດັບເບິ້ນເທົ່ານັ້ນ.
• ເສັ້ນເສີບກາງ (Center service line): ແມ່ນເສັ້ນທີ່ຕັດຜ່ານເຄິ່ງກາງຂອງສະໜາມຝ່າຍຜູ້ຫຼິ້ນ ເຊິ່ງແບ່ງພື້ນທີ່ເສີບອອກເປັນສອງຫ້ອງ.
• ຫ້ອງເສີບ (Service boxes): ແມ່ນຫ້ອງສອງຫ້ອງທີ່ເກີດຈາກເສັ້ນເສີບ ແລະ ເສັ້ນເສີບກາງ. ເວລາເສີບລູກ, ລູກຕ້ອງຕົກລົງໃນຫ້ອງໃດໜຶ່ງຂອງຝ່າຍຄູ່ແຂ່ງ.

ລູກຈະຖືກນັບວ່າ “ອອກ” (Out) ກໍຕໍ່ເມື່ອບໍ່ມີສ່ວນໃດຂອງລູກສຳຜັດກັບເສັ້ນ ຫຼື ພື້ນທີ່ດ້ານໃນຂອງເສັ້ນໃນການຕົກກະທົບຄັ້ງທຳອິດ. ເສັ້ນທັງໝົດໃນສະໜາມປົກກະຕິຈະມີຄວາມກວ້າງລະຫວ່າງ 1 ເຖິງ 2 ນິ້ວ (2.5 ເຖິງ 5 ຊັງຕີແມັດ). ເສັ້ນຫຼັງ (Baseline) ອາດມີຄວາມກວ້າງໄດ້ເຖິງ 4 ນິ້ວ (10 ຊັງຕີແມັດ), ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປກໍມັກຈະມີຄວາມກວ້າງເທົ່າກັບເສັ້ນອື່ນໆ.

ຊອຟເທັນນິດ (Soft Tennis)

ຍັງມີເທັນນິດອີກຮູບແບບໜຶ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຊອຟເທັນນິດ”. ມັນຫຼິ້ນດ້ວຍໄມ້ແຮັກເກັດ, ລູກບານ ແລະ ກົດລະຕິກາທີ່ແຕກຕ່າງຈາກເທັນນິດປົກກະຕິ. ຊອຟເທັນນິດໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ, ເຊິ່ງມີຜູ້ຫຼິ້ນຫຼາຍພັນຄົນ. ເທັນນິດຖືເປັນກິລາທີ່ຜູ້ຄົນທົ່ວໂລກຊື່ນຊອບ ແລະ ມີຄົນຕິດຕາມຊົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ!

ການຕີລູກເທັນນິດ (Tennis Shots and Strokes)

ໃນເທັນນິດ, ມີຫຼາຍວິທີໃນການຕີລູກບານ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ “ສະໂຕຣກ” (Strokes) ແລະ “ຊັອດ” (Shots). ສະໂຕຣກ ໝາຍເຖິງວິທີການເຄື່ອນໄຫວຮ່າງກາຍເພື່ອຕີລູກ, ໃນຂະນະທີ່ ຊັອດ ໝາຍເຖິງລັກສະນະການຕີລູກບານອອກໄປ.

ສະໂຕຣກ (Strokes)

• ແບັກແຮນ (Backhand): ແມ່ນການຕີລູກໂດຍການວ່ຽງໄມ້ແຮັກເກັດຜ່ານລຳຕົວ. ຖ້າທ່ານຖະໜັດມືຂວາ, ທ່ານຈະເລີ່ມຈາກການວາງໄມ້ໄວ້ເບື້ອງຊ້າຍ ແລ້ວວ່ຽງຜ່ານລຳຕົວໄປຕີລູກບານ. ທ່າແບັກແຮນສາມາດໃຊ້ມືດຽວ ຫຼື ສອງມືກໍໄດ້.
• ໂຟຣແຮນ (Forehand): ເປັນທ່າກົງກັນຂ້າມກັບແບັກແຮນ. ສຳລັບຜູ້ຫຼິ້ນທີ່ຖະໜັດມືຂວາ, ທ່າຕີຈະເລີ່ມຈາກເບື້ອງຂວາຂອງລຳຕົວ ແລ້ວວ່ຽງໄປຫາເບື້ອງຊ້າຍ. ຜູ້ຫຼິ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຕີໂຟຣແຮນດ້ວຍມືດຽວ (ປົກກະຕິແມ່ນມືທີ່ຖະໜັດ).

ຊັອດ (Shots)

• ການເສີບ (Serve): ແມ່ນຊັອດທີ່ໃຊ້ເລີ່ມຕົ້ນທຸກຄະແນນ. ຜູ້ຫຼິ້ນປົກກະຕິຈະໂຍນລູກຂຶ້ນເທິງອາກາດ ແລ້ວຕີຂ້າມຕາໜ່າງໄປ. ການເສີບສາມາດເສີບລຸ່ມ ຫຼື ເທິງກໍໄດ້, ແຕ່ການເສີບແບບເທິງ (Overhead) ເປັນທ່າທີ່ນິຍົມທີ່ສຸດ. ຕ້ອງຢືນຕີຈາກດ້ານຫຼັງເສັ້ນຫຼັງ (Baseline) ແລະ ລູກຕ້ອງຕົກລົງໃນຫ້ອງເສີບທີ່ຢູ່ສະຫຼຽງກັບຕຳແໜ່ງທີ່ຢືນ.
• ວໍເລ (Volley): ແມ່ນການຕີລູກກ່ອນທີ່ລູກບານຈະຕົກພື້ນ. ຜູ້ຫຼິ້ນມັກຈະຕີວໍເລເວລາຢູ່ໃກ້ຕາໜ່າງ.
• ດຣອບຊັອດ (Drop shot): ແມ່ນການຕີລູກແບບເບົາໆ ໃຫ້ລູກຂ້າມຕາໜ່າງໄປຕົກໃກ້ຕາໜ່າງທີ່ສຸດ ເພື່ອໃຫ້ຄູ່ແຂ່ງແລ່ນມາຕີບໍ່ທັນ.
• ລອບ (Lob): ແມ່ນການຕີລູກໂດ່ງຂຶ້ນໄປສູງໆ ເພື່ອໃຫ້ລູກຂ້າມຫົວຄູ່ແຂ່ງໄປຕົກໃນເຂດດ້ານຫຼັງຂອງສະໜາມ.

ການແຂ່ງຂັນລະດັບ “ແກຣນສະແລມ” (The Four Grand Slams)

ເທັນນິດເປັນກິລາລະດັບໂລກ ແລະ ຍັງມີການແຂ່ງຂັນໃນງານກິລາໂອລິມປິກອີກດ້ວຍ! ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີ 4 ລາຍການໃຫຍ່ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນເທັນນິດ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ: “ແກຣນສະແລມ” (Grand Slam):

1. ອົດສະຕຣາລຽນ ໂອເພັນ (Australian Open): ແຂ່ງຂັນໃນເດືອນມັງກອນ ຢູ່ປະເທດ ອົດສະຕາລີ.
2. ເຟຣນຊ໌ ໂອເພັນ (French Open): ແຂ່ງຂັນໃນເດືອນພຶດສະພາ-ມິຖຸນາ ຢູ່ປະເທດ ຝຣັ່ງ.
3. ວິນເບີລດັນ (Wimbledon): ແຂ່ງຂັນໃນເດືອນມິຖຸນາ-ກໍລະກົດ ຢູ່ປະເທດ ອັງກິດ.
4. ຢູເອັສ ໂອເພັນ (US Open): ແຂ່ງຂັນໃນເດືອນສິງຫາ-ກັນຍາ ຢູ່ປະເທດ ສະຫະລັດອາເມລິກາ.

ຖ້າຜູ້ຫຼິ້ນຄົນໃດສາມາດຊະນະໄດ້ທັງ 4 ລາຍການແກຣນສະແລມພາຍໃນປີດຽວກັນ ຈະເອີ້ນວ່າ: “ແຄລັນດາ ສະແລມ” (Calendar Slam). ລາຍການເຫຼົ່ານີ້ສຳຄັນທີ່ສຸດເພາະມີຄະແນນສະສົມໂລກສູງທີ່ສຸດ, ມີປະຫວັດສາດຍາວນານ, ມີເງິນລາງວັນມະຫາສານ ແລະ ໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຈາກສາທາລະນະຊົນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/