ລາຊະວົງຖັງ (Tang Dynasty)

👑 ລາຊະວົງຖັງ (Tang Dynasty) ແມ່ນຫຍັງ? ຍຸກທອງແຫ່ງອາລະຍະທຳ, ສິລະປະ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງສູງສຸດຂອງຈີນ!

ເຄີຍສົງໄສບໍວ່າ ຍຸກໃດໃນປະຫວັດສາດຈີນທີ່ໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍວ່າເປັນ “ຍຸກທອງ” ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ເປີດກວ້າງຕໍ່ຊາວໂລກຫຼາຍທີ່ສຸດ? ມື້ນີ້ເຮົາມາພາທຸກຄົນໄປເຈາະເລິກເລື່ອງລາວຂອງລາຊະວົງຖັງນຳກັນ!

ລາຊະວົງຖັງ ແມ່ນຫຍັງ? ລາຊະວົງຖັງ (Tang Dynasty) ແມ່ນຍຸກສະໄໝສຳຄັນໃນປະຫວັດສາດຈີນ ທີ່ປົກຄອງຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 18 ມິຖຸນາ 618 ຫາ 4 ມິຖຸນາ 907 (ສ້າງຕັ້ງໂດຍຕະກູນຫຼີ ຫຼັງຈາກລາຊະວົງສຸ່ຍລົ່ມສະຫຼາຍ). ນັກປະຫວັດສາດຕີລາຄາວ່າ ຍຸກນີ້ແມ່ນຈຸດສູງສຸດຂອງອາລະຍະທຳຈີນ ເຊິ່ງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມກ້າວໜ້າທາງວັດທະນະທຳ, ການຄ້າ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ.

ຈຸດເດັ່ນທີ່ໜ້າສົນໃຈຂອງລາຊະວົງຖັງ:

• ນະຄອນຫຼວງຊາງອານ (Chang’an): ເມືອງຫຼວງ (ປັດຈຸບັນແມ່ນ ຊີອານ) ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກໃນເວລານັ້ນ ເຊິ່ງເປັນສູນກາງການຄ້າ ແລະ ວັດທະນະທຳລະດັບໂລກທີ່ມີຄົນຈາກຫຼາຍຊາດມາອາໄສຢູ່.
• ພະຣາຊິນີ ອູ້ ເຈັດເທຍນ (Wu Zetian): ແມ່ຍິງຄົນດຽວໃນປະຫວັດສາດອັນຍາວນານຂອງຈີນທີ່ໄດ້ຂຶ້ນປົກຄອງເປັນຈັກກະພັດຍິງ ຢ່າງເປັນທາງການ (ໃນຊ່ວງລາຊະວົງໂຈວ ລະຫວ່າງປີ 690–705).
• ຍຸກທອງແຫ່ງບົດກະວີ ແລະ ສິລະປະ: ເປັນຍຸກຂອງນັກກະວີຊື່ດັງ ເຊັ່ນ: ຫຼີ້ໄປ (Li Bai) ແລະ ຕູ້ຟູ (Du Fu), ລວມເຖິງເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາເຄືອບສີສັນສວຍງາມທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຊານໄຊ (Sancai)”.
• ເຕັກໂນໂລຊີກ້າວໜ້າ: ເປັນຍຸກທີ່ມີການຄົ້ນພົບການພິມແບບແກະໄມ້ ແລະ ມີການພິມ “ພະຄຳພີເພັດ (Diamond Sutra)” ໃນປີ 868 ເຊິ່ງຖືເປັນປຶ້ມພິມທຳອິດຂອງໂລກທີ່ມີການລະບຸວັນທີຢ່າງຈະແຈ້ງ.

ການລົ້ມສະຫຼາຍ: ລາຊະວົງຖັງເລີ່ມອ່ອນແອລົງຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງ ແລະ ໂດຍສະເພາະ ການກະບົດອານ ລູຊານ (755–763) ຈົນໃນທີ່ສຸດກໍສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 907 ເຊິ່ງເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຍຸກຫ້າລາຊະວົງ ແລະ ສິບອານາຈັກ.

ມາແລກປ່ຽນກັນ: ຖ້າທ່ານສາມາດຍ້ອນເວລາກັບໄປ ໄປທ່ອງທ່ຽວໃນ “ນະຄອນຫຼວງຊາງອານ” ຍຸກລາຊະວົງຖັງໄດ້, ສິ່ງທຳອິດທີ່ທ່ານຢາກໄປເບິ່ງ ຫຼື ເຮັດແມ່ນຫຍັງ? ມາຄອມເມັ້ນບອກກັນແດ່! 💬👇

ລາຊະວົງຖັງ (ພາສາຈີນ: 唐朝; ພິນອິນ: Táng Cháo) ແມ່ນຍຸກສະໄໝທີ່ສຳຄັນຫຼາຍໃນປະຫວັດສາດຈີນ. ມັນຍາວນານແຕ່ວັນທີ 18 ມິຖຸນາ, 618, ຫາວັນທີ 4 ມິຖຸນາ, 907. ລາຊະວົງນີ້ເກີດຂຶ້ນຫຼັງຈາກລາຊະວົງສุ่ຍ (Sui dynasty) ແລະຕາມມາດ້ວຍຍຸກສະໄໝໜຶ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ຍຸກຫ້າລາຊະວົງ ແລະ ສິບອານາຈັກ (Five Dynasties and Ten Kingdoms).

ລາຊະວົງຖັງຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍຕະກູນຫຼີ (李). ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຂຶ້ນສູ່ອຳນາດເມື່ອຈັກກະພັດສຸ່ຍກຳລັງລົ່ມສະຫຼາຍ. ໃນໄລຍະສັ້ນໆ, ລາຊະວົງຖັງໄດ້ຖືກຢຸດຊະງັກໂດຍລາຊະວົງໂຈວ. ເລື່ອງນີ້ເກີດຂຶ້ນຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 16 ຕຸລາ, 690, ຫາວັນທີ 3 ມີນາ, 705. ລາຊະວົງໂຈວຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍພະຣາຊິນີ ອູ້ ເຈັດເທຍນ (Wu Zetian), ຜູ້ທີ່ກາຍເປັນຈັກກະພັດຍິງຄົນທຳອິດ ແລະ ຄົນດຽວຂອງຈີນ.

ນັກປະຫວັດສາດມັກເບິ່ງລາຊະວົງຖັງເປັນຈຸດສູງສຸດຂອງອາລະຍະທຳຈີນ. ບາງຄົນເຖິງພັດຄິດວ່າມັນຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າ ລາຊະວົງຮັ່ນ (Han dynasty) ໃນອະດີດ. ມັນເປັນ “ຍຸກທອງ” ຂອງວັດທະນະທຳ, ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນພາບເປີດກວ້າງ ແລະ ຕ້ອນຮັບຄົນຈາກທົ່ວທຸກມູມໂລກ.

690–705: ລາຊະວົງໂຈວ

ລາຊະວົງຖັງ ປະມານປີ 669

ນະຄອນຫຼວງ
ຊາງອານ (618–684 ແລະ 705–904)
ລົວຢາງ (684–705 ແລະ 904–907)

ພາສາທົ່ວໄປ ພາສາຈີນກາງ (Middle Chinese)

ສາສະໜາ
ພຸດທະສາສະໜາຈີນ
ລັດທິເຕົ໋າ
ສາສະໜາພື້ນເມືອງຈີນ
ນິກາຍເນສໂຕຣຽນ
ລັດທິມານີເຄອິສຼົມ
ລັດທິໂຊໂຣອາສະເຕີ

ຮູບແບບການປົກຄອງ ລະບອບກະສັດ

ຈັກກະພັດ

• 618–626 (ອົງທຳອິດ)
  ຈັກກະພັດເກົາຊູ
• 626–649
  ຈັກກະພັດໄທຊົງ
• 712–756
  ຈັກກະພັດຊວນຊົງ

ປະຫວັດສາດ

• ສ້າງຕັ້ງ
  18 ມິຖຸນາ, 618
• ຖືກແຍ່ງຊິງ
  ໂດຍອູ້ ເຈັດເທຍນ
  690–705ກ
• ການກະບົດອານ ລູຊານ
  755–763ຂ
• ການສະລະລາຊະສົມບັດໃຫ້ລາຊະວົງລຽງຫຼັງ
  1 ມິຖຸນາ, 907

ເນື້ອທີ່
715 5,400,000 ຕາຣາງກິໂລແມັດ (2,100,000 ຕາຣາງໄມ)

ປະຊາກອນ

• ສະຕະວັດທີ 7
  50 ລ້ານຄົນ
• ສະຕະວັດທີ 9
  80 ລ້ານຄົນ

ສະກຸນເງິນ
ຫຼຽນຈີນ
ເງິນສົດຈີນ

ກ່ອນໜ້າ ຕໍ່ມາ
ລາຊະວົງສຸ່ຍ
ອານາຈັກເຕີກຕາເວັນອອກ (Eastern Turkic Khaganate)
ອານາຈັກເຕີກຕາເວັນຕົກ (Western Turkic Khaganate)
ໂກກູຣຽວ
ລາຊະວົງລຽງຫຼັງ
ອູ້ (Wu)
ອູເຢວ (Wuyue)
ມິນ (Min)
ຊູອະດີດ (Former Shu)
ຄິດຕັນ (Khitans)

ກ 8 ຕຸລາ 690 – 3 ມີນາ 705.
ຂ 16 ທັນວາ 755 – 17 ກຸມພາ 763.

ລາຊະວົງຖັງ
“ລາຊະວົງຖັງ” ໃນຕົວອັກສອນຮັ່ນ
ພາສາຈີນ 唐朝

ການຖອດສຽງ
ພາສາຈີນກາງມາດຕະຖານ
ຮັນຢູ ພິນຢິນ Táng cháo
Gwoyeu Romatzyh Tarng chaur
Wade–Giles T’ang2 ch’ao2

ພາສາອູ໋ (Wu)
ການຖອດອັກສອນ Dáõn záu

Yue: ພາສາກວາງຕຸ້ງ
Yale Romanization Tong4 chiu4
Jyutping Tong4 ciu4

Southern Min
Tâi-lô Tông tiâu

ພາສາຈີນກາງບູຮານ
ພາສາຈີນກາງບູຮານ dang djew

ລາຊະວົງຖັງ: ຍຸກທອງ
ລາຊະວົງຖັງມີຊື່ສຽງໃນເລື່ອງລັດຖະບານທີ່ເຂັ້ມແຂງແລະວັດທະນະທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ. ມັນເປັນຍຸກສະໄໝທີ່ຈີນມີອຳນາດຫຼາຍ ແລະ ໄດ້ຮັບຄວາມນັບຖືຈາກປະເທດອື່ນໆ. ແນວຄວາມຄິດແລະສິ່ງປະດິດໃໝ່ໆຫຼາຍຢ່າງເກີດຂຶ້ນມາຈາກຍຸກສະໄໝນີ້.

ນະຄອນຫຼວງອັນໜ້າອັດສະຈັນ: ຊາງອານ
ນະຄອນຫຼວງຂອງລາຊະວົງຖັງແມ່ນ ຊາງອານ. ໃນປັດຈຸບັນ, ເມືອງນີ້ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ຊີອານ. ໃນຍຸກຖັງ, ຊາງອານແມ່ນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນທົ່ວໂລກ. ມັນເປັນສູນກາງທີ່ຄຶກຄື້ນຂອງການຄ້າ, ວັດທະນະທຳ, ແລະການສຶກສາ. ຄົນຈາກຫຼາຍປະເທດຕ່າງໆອາໄສຢູ່ແລະເຮັດວຽກຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ນີ້ເຮັດໃຫ້ຊາງອານກາຍເປັນເມືອງລະດັບໂລກຢ່າງແທ້ຈິງ.

ພະຣາຊິນີອູ້ ເຈັດເທຍນ: ຜູ້ປົກຄອງຍິງຄົນດຽວຂອງຈີນ
ໜຶ່ງໃນບຸກຄົນທີ່ໜ້າສົນໃຈທີ່ສຸດຂອງລາຊະວົງຖັງແມ່ນພະຣາຊິນີອູ້ ເຈັດເທຍນ. ນາງແມ່ນແມ່ຍິງຄົນດຽວໃນປະຫວັດສາດອັນຍາວນານຂອງຈີນທີ່ໄດ້ປົກຄອງໃນຖານະຈັກກະພັດ. ນາງມີຄວາມສະຫຼາດແລະມີພອນສະຫວັນຫຼາຍ. ພະຣາຊິນີອູ້ໄດ້ຄວບຄຸມຈັກກະພັດຕັ້ງແຕ່ປີ 690 ຫາ 705. ນາງເປັນຜູ້ນຳທີ່ເຂັ້ມແຂງທີ່ໄດ້ສ້າງການປ່ຽນແປງຫຼາຍຢ່າງ. ການປົກຄອງຂອງນາງໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າແມ່ຍິງກໍ່ສາມາດນຳພາຈັກກະພັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້.

ຍຸກແຫ່ງວັດທະນະທຳ ແລະ ສິລະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່
ລາຊະວົງຖັງແມ່ນຍຸກທອງຂອງວັດທະນະທຳຈີນ. ບົດກະວີ, ສິລະປະ, ແລະດົນຕີລ້ວນແຕ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ. ນັກກະວີທີ່ມີຊື່ສຽງຫຼາຍຄົນອາໄສຢູ່ໃນຍຸກສະໄໝນີ້, ເຊັ່ນ: ຫຼີ້ໄປ (Li Bai) ແລະ ຕູ້ຟູ (Du Fu). ບົດກະວີຂອງເຂົາເຈົ້າຍັງເປັນທີ່ຮັກແພງມາຮອດປັດຈຸບັນ.

ພຸດທະສາສະໜາໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍໃນລາຊະວົງຖັງ. ວັດແລະຮູບປັ້ນຫຼາຍແຫ່ງໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນ. ເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່ໆກໍ່ໄດ້ປະກົດຂຶ້ນ, ເຊັ່ນ: ການພິມແບບແກະໄມ້. ນີ້ເຮັດໃຫ້ການແບ່ງປັນປຶ້ມແລະແນວຄວາມຄິດງ່າຍຂຶ້ນ. ລາຊະວົງຖັງຍັງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນເລື່ອງເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາອັນສວຍງາມ, ໂດຍສະເພາະເຄື່ອງເຄືອບສີສັນສວຍງາມທີ່ເອີ້ນວ່າ ຊານໄຊ (sancai).

ລາຊະວົງຖັງລົ່ມສະຫຼາຍແນວໃດ
ລາຊະວົງຖັງເລີ່ມອ່ອນແອລົງຕາມການເວລາ. ມີການກະບົດແລະຄວາມຂັດແຍ່ງຫຼາຍຢ່າງ. ເຫດການສຳຄັນອັນໜຶ່ງແມ່ນການກະບົດອານ ລູຊານ, ເຊິ່ງກິນເວລາຕັ້ງແຕ່ 755 ຫາ 763. ການກະບົດນີ້ໄດ້ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຫຼາຍແລະເຮັດໃຫ້ຈັກກະພັດມີຄວາມໝັ້ນຄົງໜ້ອຍລົງ.

ໃນທີ່ສຸດ, ໃນປີ 907, ລາຊະວົງຖັງ ກໍ່ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຜູ້ນຳທະຫານຄົນໜຶ່ງຊື່ ຈູ ເວີນ ໄດ້ຄວບຄຸມອຳນາດ. ລາວໄດ້ປົດຈັກກະພັດອາຍແຫ່ງລາຊະວົງຖັງອອກຈາກລາຊະບັນລັງ. ຈາກນັ້ນຈູ ເວີນໄດ້ສ້າງລາຊະວົງຂອງລາວເອງຂຶ້ນ, ເອີ້ນວ່າ: ລາຊະວົງລຽງຫຼັງ. ນີ້ໄດ້ໝາຍເຖິງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງຍຸກຫ້າລາຊະວົງແລະສິບອານາຈັກ, ຍຸກສະໄໝທີ່ຈີນຖືກແບ່ງແຍກອອກເປັນລັດນ້ອຍໆຫຼາຍລັດ. ຈັກກະພັດອາຍໄດ້ເສຍຊີວິດໃນເວລາຕໍ່ມາ.

ຮູບແຕ້ມພາບບຸກຄົນຂອງ ຈັກກະພັດຢາງແຫ່ງລາຊະວົງສุ่ຍ, ສັ່ງແຕ້ມໃນປີ 643 ໂດຍ ໄທຊົງ, ແຕ້ມໂດຍ ອຽນ ລີເບິນ (600–673).

ຖ້ຳເຟິງຊຽນ (ປະມານປີ 675) ຂອງ ຖ້ຳຫີນລົງເຫມີນ, ສ້າງໂດຍ ອູ້ ເຈັດເທຍນ.

ພະຣາຊິນີອູ້ (ອູ້ ເຈັດເທຍນ), ຈັກກະພັດຍິງ ອົງດຽວທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຢ່າງເປັນທາງການຂອງຈີນໃນຫຼາຍກວ່າສອງພັນປີ.

ແຜນທີ່ຂອງເຂດປົກຄອງພິເສດຫົກແຫ່ງໃນລາຊະວົງຖັງ.

ແຜນທີ່ຂອງການກະບົດອານ ລູຊານ.

ພະທາດຊูມີ (Xumi Pagoda), ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ 636

ຮູບແຕ້ມຝາໃນຍຸກປາຍລາຊະວົງຖັງ ເພື່ອລະນຶກເຖິງໄຊຊະນະຂອງນາຍພົນຈາງ ອີເຈົາ ເໜືອຊາວທິເບດໃນປີ 848, ຈາກຖ້ຳໂມເກົາ ຖ້ຳເລກທີ 156.

ຈັກກະພັດຊວນ ແຫ່ງລາດຊະວົງຖັງ ນຸ່ງເຄື່ອງ ແລະ ໃສ່ໝວກແບບນັກປາດ.

ຜູ້ເຂົ້າສອບເສັງລັດຖະກອນມາລວມກັນຢູ່ຝາທີ່ຕິດປະກາດຜົນສອບເສັງ. ຜົນງານໂດຍ ຈິວ ອິງ.

ຈັກກະພັດໄທຊົງ (ຄອງລາຊ໌ 626–649) ຮັບຄະນະທູດ ກາ ທົງເຊັນ ຍຸວີຊົງ, ທູດຈາກຈັກກະພັດທິເບດ, ຢູ່ໃນລາຊະສຳນັກ; ຮູບຄັດລອກໃນພາຍຫຼັງຈາກຕົ້ນສະບັບທີ່ແຕ້ມໃນປີ 641 ໂດຍ ອຽນ ລີເບິນ (600–673).

ຮູບປັ້ນນັກຮົບເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາຈາກສຸສານດ້ວນ, ຊານຊີ.

ຮູບແຕ້ມຝາຝາຈາກສະຕະວັດທີ 10 ໃນຖ້ຳໂມເກົາ ທີ່ຕຸນຫວງ ສະແດງໃຫ້ເຫັນສະຖາປັດຕະຍະກຳວັດຈາກພູວູ່ໄທ່, ລາຊະວົງຖັງ; ສະຖາປັດຕະຍະກຳຍີ່ປຸ່ນໃນຍຸກນີ້ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກສະຖາປັດຕະຍະກຳຈີນຍຸກຖັງ.

ຖ້ຳກີຊີວ.

ຮູບປັ້ນຜູ້ເຝົ້າສຸສານ (wushi yong), ຕົ້ນສະຕະວັດທີ 8.

ຮູບແຕ້ມສະແດງຄະນະທູດໄບແຊນທາຍ ທີ່ໄປຢ້ຽມຈັກກະພັດໄທຊົງແຫ່ງລາຊະວົງຖັງ ໃນປີ 643.

ຮູບປັ້ນມ້າສຸສານເຄືອບຊານໄຊ (sancai).

ຮູບແຕ້ມຝາສະແດງຫໍມູມກຳແພງ, ເຊື່ອວ່າແມ່ນຂອງຊາງອານ, ຈາກສຸສານຂອງເຈົ້າຊາຍອີເຕີ໋ (ສິ້ນພະຊົນປີ 701) ຢູ່ສຸສານ ຫຼວງສຽນເຫຼີງ, ລົງວັນທີປີ 706.

ແຜນທີ່ຊາງອານໃນສະໄໝລາຊະວົງຖັງ.

ໂມງລະຄັງທອງແດງ ຈິງຍູວີນ ຫຼໍ່ຂຶ້ນປີ 711, ສູງ 247 ຊັງຕີແມັດ, ໜັກ 6,500 ກິໂລ, ປັດຈຸບັນຢູ່ຫໍລະຄັງເມືອງຊີອານ.

ສຳເນົາຄຳນຳຂອງບົດກະວີ ຫລານຖິງຈືຊຸວີ ທີ່ແຕ່ງຂຶ້ນຢູ່ງານຊຸມນຸມສາລາກ້ວຍຫອມ ຈາກຍຸກລາຊະວົງຖັງ, ຕົ້ນສະບັບເຊື່ອວ່າແມ່ນຂອງ ຫວາງ ຊີຈື (303–361) ແຫ່ງລາຊະວົງຈິນ.

ລາຍມືຂຽນ ຂອງ ຈັກກະພັດໄທຊົງ ເທິງແຜ່ນຫີນຈາລຶກ ຍຸກຖັງ.

ຮູບປັ້ນພະໂພທິສັດ ຈາກລາຊະວົງຖັງ.

ຫໍໄມ້ທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ 857, ຕັ້ງຢູ່ວັດພຸດ Foguang ຢູ່ພູວູ່ໄທ, ຊານຊີ.

ຮູບແກະສະຫຼັກເຄືອບຊານໄຊຍຸກຖັງ ສະແດງນັກຂີ່ມ້າຫຼິ້ນໂປໂລ.

ນາງໃນລາຊະສຳນັກຢູ່ໃນສວນ ຈາກຮູບແຕ້ມຝາສຸສານເຈົ້າຊາຍຫລີສຽນ ຢູ່ສຸສານຫລວງເສິນເຫລີງ, ບ່ອນທີ່ ອູ້ ເຈັດເທຍນ ຖືກຝັງໄວ້ໃນປີ 706 ນຳ.

ຖ້ວຍທອງຄຳຍຸກຖັງ ມີລວດລາຍດອກບົວ ແລະ ສັດ.

ຮູບປັ້ນສຸສານຂອງນາງຮັບໃຊ້, ສະຕະວັດທີ 7-8; ໃນຍຸກຖັງ, ເຈົ້າພາບຍິງເປັນຜູ້ກຽມງານລ້ຽງ, ງານດື່ມຊາ, ແລະ ຫຼິ້ນເກມດື່ມກັບແຂກ.

ຈານ “ຖວາຍເຄື່ອງ” ຮູບມົນ ເຄືອບ “ສາມສີ” (sancai), ສະຕະວັດທີ 8.

ໜ້າໜຶ່ງຈາກປຶ້ມ ຄຳພີແຫ່ງນ້ຳຊາ ຂອງ ຫລູ່ ອວີ່.

ແວ່ນແຍງທອງແດງຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ ມີລວດລາຍນົກຟີນິກສ ຝັງທອງ ແລະ ເງິນປະດັບດ້ວຍຮັກ, ສະຕະວັດທີ 8.

ພະຄຳພີເພັດ (Diamond Sutra), ພິມໃນປີ 868, ແມ່ນປຶ້ມພິມທຳອິດຂອງໂລກທີ່ມີການລະບຸວັນທີພິມຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ໄດ້ຮັບການເຜີຍແຜ່ຢ່າງກວ້າງຂວາງ.

ແຜນທີ່ດຸນຮວາງ, ແຜນທີ່ດາວ ສະແດງເຂດຂົ້ວໂລກເໜືອ. ປະມານປີ 700. ຊຸດແຜນທີ່ດາວທັງໝົດມີດາວຫຼາຍກວ່າ 1,300 ດວງ.

ຈັກກະພັດຊວນຊົ່ງແຫ່ງລາດຊະວົງຖັງ ໃຫ້ການເຂົ້າເຝົ້າແກ่ ຈາງ ກົວ (Zhang Guo), ໂດย Ren Renfa (1254–1327).

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/