ສະຫຼຸບ
ເຄີຍສົງໄສບໍ່ວ່າ ມີນົກແກ້ວຊະນິດໃດທີ່ບໍ່ສາມາດບິນໄດ້ ແລະ ມີອາຍຸຍືນເຖິງ 100 ປີ? ຂໍແນະນຳໃຫ້ຮູ້ຈັກກັບ "ກາກາໂປ" (Kākāpō) ຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ "ນົກແກ້ວນົກເຄົ້າ". ມັນບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນນົກທີ່ມີເອກະລັກໂດດເດັ່ນ ແຕ່ຍັງເປັນ "ຊັບສົມບັດທີ່ມີຊີວິດ" ຂອງປະເທດນິວຊີແລນທີ່ເກືອບຈະຫາຍສາບສູນໄປຈາກໂລກ. ລັກສະນະພິເສດທີ່ບໍ່ຄືໃຜ ນົກແກ້ວບິນບໍ່ໄດ້: ມັນເປັນຊະນິດດຽວໃນໂລກທີ່ບິນບໍ່ໄດ້ (ເຮັດໄດ້ພຽງແຕ່ການຮ່ອນລົງພື້ນ). ຮູບຮ່າງ: ຂະໜາດໃຫຍ່, ມີໃບໜ້າຄ້າຍນົກເຄົ້າ, ຂົນສີເຫຼືອງປົນຂຽວ, ແລະ ມີຕີນທີ່ແຂງແຮງເພື່ອປີນຕົ້ນໄມ້. ອາຍຸຍືນ: ຖືເປັນໜຶ່ງໃນນົກທີ່ອາຍຸຍືນທີ່ສຸດໃນໂລກ. ວິຖີຊີວິດ: ມັກຢູ່ໂດດດ່ຽວ, ຫາກິນຕອນກາງຄືນ ແລະ ກິນພືດເປັນອາຫານຫຼັກ. ວິກິດການ: ຈາກຄວາມອຸດົມສົມບູນສູ່ຄວາມໃກ້ສູນພັນ ກ່ອນທີ່ມະນຸດຈະມາຮອດນິວຊີແລນ, ກາກາໂປມີຢູ່ທົ່ວໄປ. ແຕ່ເມື່ອຊາວໂພລີນີເຊຍ ແລະ ຊາວເອີຣົບເຂົ້າມາ, ສະຖານະການກໍປ່ຽນໄປ: ຖືກລ່າ: ຍ້ອນບິນບໍ່ໄດ້…
ເຄີຍສົງໄສບໍ່ວ່າ ມີນົກແກ້ວຊະນິດໃດທີ່ບໍ່ສາມາດບິນໄດ້ ແລະ ມີອາຍຸຍືນເຖິງ 100 ປີ? ຂໍແນະນຳໃຫ້ຮູ້ຈັກກັບ “ກາກາໂປ” (Kākāpō) ຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ “ນົກແກ້ວນົກເຄົ້າ”. ມັນບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນນົກທີ່ມີເອກະລັກໂດດເດັ່ນ ແຕ່ຍັງເປັນ “ຊັບສົມບັດທີ່ມີຊີວິດ” ຂອງປະເທດນິວຊີແລນທີ່ເກືອບຈະຫາຍສາບສູນໄປຈາກໂລກ.
ລັກສະນະພິເສດທີ່ບໍ່ຄືໃຜ
- ນົກແກ້ວບິນບໍ່ໄດ້: ມັນເປັນຊະນິດດຽວໃນໂລກທີ່ບິນບໍ່ໄດ້ (ເຮັດໄດ້ພຽງແຕ່ການຮ່ອນລົງພື້ນ).
- ຮູບຮ່າງ: ຂະໜາດໃຫຍ່, ມີໃບໜ້າຄ້າຍນົກເຄົ້າ, ຂົນສີເຫຼືອງປົນຂຽວ, ແລະ ມີຕີນທີ່ແຂງແຮງເພື່ອປີນຕົ້ນໄມ້.
- ອາຍຸຍືນ: ຖືເປັນໜຶ່ງໃນນົກທີ່ອາຍຸຍືນທີ່ສຸດໃນໂລກ.
- ວິຖີຊີວິດ: ມັກຢູ່ໂດດດ່ຽວ, ຫາກິນຕອນກາງຄືນ ແລະ ກິນພືດເປັນອາຫານຫຼັກ.
ວິກິດການ: ຈາກຄວາມອຸດົມສົມບູນສູ່ຄວາມໃກ້ສູນພັນ
ກ່ອນທີ່ມະນຸດຈະມາຮອດນິວຊີແລນ, ກາກາໂປມີຢູ່ທົ່ວໄປ. ແຕ່ເມື່ອຊາວໂພລີນີເຊຍ ແລະ ຊາວເອີຣົບເຂົ້າມາ, ສະຖານະການກໍປ່ຽນໄປ:
- ຖືກລ່າ: ຍ້ອນບິນບໍ່ໄດ້ ແລະ ເຊື່ອງຕົວບໍ່ເກັ່ງ, ພວກມັນຈຶ່ງຕົກເປັນເຫຍື່ອໄດ້ງ່າຍ.
- ສັດຕູຜູ້ລ່າ: ໝາ, ແມວ, ໜູ ແລະ ສັດຊະນິດອື່ນໆທີ່ມະນຸດນຳເຂົ້າມາ ໄດ້ທຳລາຍລູກນົກ ແລະ ໄຂ່ຈົນຈຳນວນຫຼຸດລົງຢ່າງຮ້າຍແຮງ.
- ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສຖືກທຳລາຍ: ການຖາງປ່າເຮັດໃຫ້ພວກມັນຂາດເຂີນອາຫານ.
ຄວາມພະຍາຍາມໃນການກູ້ຊີບ (The Comeback)
ໃນຊ່ວງກາງຊຸມປີ 1900, ກາກາໂປເຫຼືອພຽງຈຳນວນໜ້ອຍຫຼາຍ ແລະ ເກືອບສູນພັນ. ລັດຖະບານນິວຊີແລນຈຶ່ງເລີ່ມແຜນຟື້ນຟູຢ່າງຈິງຈັງ:
- ການຍົກຍ້າຍ: ນຳນົກໄປໄວ້ໃນເກາະທີ່ປອດຈາກສັດຕູຜູ້ລ່າ.
- ການຈັດການຢ່າງເຂັ້ມງວດ: ຫຼັງຈາກພົບຄວາມລົ້ມເຫຼວໃນຊ່ວງທຳອິດ (ຍ້ອນໜູ ແລະ ສັດຕູອື່ນໆ), ໃນປີ 1996 ໄດ້ມີການຕັ້ງຄະນະກຳມະການຊ່ຽວຊານ ແລະ ເພີ່ມງົບປະມານ.
- ກຳຈັດສັດຕູຜູ້ລ່າ: ມີການກຳຈັດແມວ ແລະ ພອສຊັມອອກຈາກເກາະທີ່ເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສ.
- ການດູແລພິເສດ: ໃຫ້ອາຫານເສີມ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອລູກນົກທີ່ລົ້ມເຫຼວໃນການລ້ຽງດູ.
ຜົນສຳເລັດທີ່ໜ້າພູມໃຈ
ຈາກຈຳນວນທີ່ເຫຼືອພຽງ 51 ຕົວ ໃນປີ 1995, ປະຈຸບັນດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມອັນຍາວນານ, ຈຳນວນກາກາໂປໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 210 ຕົວ (ຂໍ້ມູນເຖິງປີ 2020)!
ເປົ້າໝາຍໃນອະນາຄົດ
ເຖິງວ່າຈະມີຄວາມຫວັງ, ແຕ່ການອະນຸລັກຍັງຕ້ອງດຳເນີນຕໍ່ໄປເພື່ອ:
- ຮັກສາຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງພັນທຸກຳ.
- ຟື້ນຟູຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສໃຫ້ພຽງພໍ.
- ໃຫ້ຜູ້ມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງທຸກຝ່າຍຮ່ວມມືກັນຮັກສາສາຍພັນນີ້ໄວ້ຕະຫຼອດໄປ.
ບົດສະຫຼຸບ: ເລື່ອງລາວຂອງກາກາໂປເຕືອນໃຈເຮົາວ່າ ການກະທຳຂອງມະນຸດສາມາດທຳລາຍທຳມະຊາດໄດ້ພາຍໃນເວລາບໍ່ດົນ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈ ແລະ ວິທະຍາສາດ, ເຮົາກໍສາມາດ “ກູ້ຊີບ” ສິ່ງທີ່ເກືອບຈະສູນຫາຍໄປໃຫ້ກັບຄືນມາໄດ້.
#Kākāpō #SaveTheSpecies #WildlifeConservation #NewZealand #Nature #JournalBlog