ສະຕຣີນິຍົມ (Feminism) ແມ່ນຫຍັງ?

ສະຕຣີນິຍົມ (Feminism) ແມ່ນຂະບວນການທາງສັງຄົມ ແລະ ການເມືອງ. ມັນແມ່ນເລື່ອງກ່ຽວກັບການປ່ຽນແປງວິທີທີ່ຜູ້ຄົນເບິ່ງສິດທິຂອງເພດຊາຍ ແລະ ເພດຍິງ. ນັກສະຕຣີນິຍົມເຮັດວຽກເພື່ອໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າທຸກຄົນມີສິດເທົ່າທຽມກັນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນເພດໃດກໍຕາມ. ຜູ້ທີ່ສະໜັບສະໜູນສະຕຣີນິຍົມເອີ້ນວ່າ ນັກສະຕຣີນິຍົມ (Feminist).

ຫຼັງຈາກຂາຍເຮືອນຂອງນາງແລ້ວ, ນາງ Emmeline Pankhurst, ທີ່ມີຮູບພາບຢູ່ໃນນະຄອນນິວຢອກໃນປີ 1913, ໄດ້ເດີນທາງໄປຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ກ່າວຄຳປາໄສທົ່ວປະເທດອັງກິດ ແລະ ສະຫະລັດອາເມລິກາ.

ມີຫຼາຍວິທີທີ່ຜູ້ຄົນຄິດກ່ຽວກັບສະຕຣີນິຍົມ:

• ນັກສະຕຣີນິຍົມບາງຄົນເຊື່ອວ່າທຸກເພດຄວນໄດ້ຮັບການປະຕິບັດຢ່າງເທົ່າທຽມກັນຢ່າງແທ້ຈິງ. ພວກເຂົາຄິດວ່າເພດຂອງບຸກຄົນບໍ່ຄວນເປັນສິ່ງສຳຄັນ. ນັກສະຕຣີນິຍົມເຫຼົ່ານີ້ມັກຈະເຊື່ອວ່າແນວຄິດແບບດັ້ງເດີມ, ເຊັ່ນ: ການໃຫ້ຜູ້ຍິງຢູ່ເຮືອນເພື່ອເບິ່ງແຍງລູກ ແມ່ນບໍ່ຍຸຕິທຳ. ພວກເຂົາຄິດວ່າຜູ້ຊາຍ ແລະ ຜູ້ຍິງຄວນແບ່ງປັນວຽກເຫຼົ່ານີ້ຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ.
• ນັກສະຕຣີນິຍົມຄົນອື່ນໆເຊື່ອວ່າມີຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ສຳຄັນລະຫວ່າງຜູ້ຊາຍ ແລະ ຜູ້ຍິງ. ແນວໃດກໍຕາມ, ພວກເຂົາຍັງເຊື່ອວ່າຄວາມແຕກຕ່າງເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ຄວນນຳໄປສູ່ການປະຕິບັດທີ່ບໍ່ຍຸຕິທຳຕໍ່ຜູ້ຍິງ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ, ພວກເຂົາອາດຈະເວົ້າວ່າຜູ້ຍິງບາງຄົນຢາກຢູ່ເຮືອນເບິ່ງແຍງລູກ, ແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ຄວນຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຮັດແບບນັ້ນ. ນອກຈາກນີ້, ພວກເຂົາຄວນໄດ້ຮັບຄ່າຕອບແທນສຳລັບວຽກທີ່ສຳຄັນນີ້ ບໍ່ວ່າຈະມາຈາກຄູ່ຄອງ ຫຼື ລັດຖະບານ.

ຍັງມີສະຕຣີນິຍົມປະເພດອື່ນໆອີກຫຼາຍແບບ.

ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງສະຕຣີນິຍົມແມ່ນຫຍັງ?

ແນວຄິດເບື້ອງຕົ້ນກ່ຽວກັບສິດທິຂອງຜູ້ຍິງ

Mary Wollstonecraft ສະຕຣີນິຍົມເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍແນວຄິດທີ່ວ່າສິດທິມະນຸດຄວນນຳໃຊ້ກັບຜູ້ຍິງນຳ. ນັກຄິດທີ່ສຳຄັນໃນສະຕະວັດທີ 18 ແລະ 19 ໄດ້ແບ່ງປັນແນວຄິດນີ້, ເຊິ່ງລວມມີບຸກຄົນຢ່າງ Mary Wollstonecraft ແລະ John Stuart Mill.

Mary Wollstonecraft

ຕໍ່ມາໃນຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20, ນັກສະຕຣີນິຍົມໄດ້ຕໍ່ສູ້ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຍິງມີສິດໃນການເລືອກຕັ້ງໃນລະບົບປະຊາທິປະໄຕ. ຜູ້ຍິງຫຼາຍຄົນຮູ້ສຶກຢ່າງແຮງກ້າກ່ຽວກັບເລື່ອງນີ້ ແລະ ໄດ້ຈັດການປະທ້ວງຫຼາຍຄັ້ງ. ຜູ້ຍິງເຫຼົ່ານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ Suffragettes (ກຸ່ມຮຽກຮ້ອງສິດເລືອກຕັ້ງ). ພວກເຂົາຕໍ່ສູ້ເພື່ອ “ການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ” (Universal suffrage), ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າທຸກຄົນສາມາດອອກສຽງເລືອກຕັ້ງໄດ້.

ຫຼັງຈາກຜູ້ຍິງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງ, ສະຕຣີນິຍົມກໍຍັງສືບຕໍ່ເຮັດວຽກເພື່ອຄວາມສະເໝີພາບໃນທຸກພາກສ່ວນຂອງສັງຄົມ.

ຜູ້ຍິງໃນບົດບາດຜູ້ນຳ

ຕະຫຼອດປະຫວັດສາດ, ຜູ້ຍິງໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນການເມືອງ.

ຜູ້ຍິງໃນອຳນາດໃນສະໄໝກ່ອນ ບາງຄົນທີ່ມີຊື່ສຽງໃນປະຫວັດສາດທີ່ໄດ້ຖືອຳນາດ ລວມມີ: Esther, Lady Godiva, Queen Elizabeth I, Catherine the Great ແລະ Joan of Arc.

ຜູ້ນຳຍິງໃນຍຸກສະໄໝໃໝ່ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1960 ເປັນຕົ້ນມາ, ຜູ້ຍິງຫຼາຍຄົນໄດ້ຖືກເລືອກໃຫ້ເຂົ້າດຳລົງຕຳແໜ່ງສູງ. ບາງຄົນໄດ້ກາຍເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເຊັ່ນ: Sirimavo Bandaranaike (ຄົນທຳອິດ), Indira Gandhi, Golda Meir, Elisabeth Domitien ແລະ Margaret Thatcher. Dame Eugenia Charles ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເກືອບ 15 ປີ ເຊິ່ງຖືເປັນສະຖິຕິ.

ແນວໃດກໍຕາມ, ນັກການເມືອງຍິງບໍ່ແມ່ນທຸກຄົນທີ່ຈະໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກນັກສະຕຣີນິຍົມ ເຊັ່ນ: Margaret Thatcher, Sarah Palin ແລະ Michele Bachmann.

ເປັນຫຍັງບາງຄົນຈຶ່ງວິຈານສະຕຣີນິຍົມ?

ບາງຄົນມີເຫດຜົນທີ່ພວກເຂົາບໍ່ເຫັນດີກັບສະຕຣີນິຍົມ:

• ບາງຄົນເຊື່ອວ່າຜູ້ຍິງມີຄວາມສະເໝີພາບແລ້ວ ຫຼື ອາດມີສິດທິຫຼາຍກວ່າໃນທາງກົດໝາຍ. ນັກວິຈານເຫຼົ່ານີ້ມັກເວົ້າວ່າສັງຄົມກໍບໍ່ໄດ້ສະເໝີພາບສຳລັບຜູ້ຊາຍເຊັ່ນກັນ, ເຊັ່ນ: ໃນກົດໝາຍການປົກຄອງດູແລລູກ ແລະ ກົດໝາຍການຢ່າຮ້າງ.
• ບາງຄົນເວົ້າວ່າສະຕຣີນິຍົມຕ້ອງການໃຫ້ຜູ້ຍິງມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍກວ່າຜູ້ຊາຍ.
• ຄົນອື່ນໆໂຕ້ແຍ້ງວ່າຜູ້ຊາຍ ແລະ ຜູ້ຍິງມີຄວາມແຕກຕ່າງທາງຊີວະພາບຕາມທຳມະຊາດ, ສະນັ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດປະຕິບັດຕໍ່ທັງສອງເພດຢ່າງເທົ່າທຽມກັນໄດ້ໃນທຸກດ້ານ ເຊັ່ນ: ການຮັບໃຊ້ໃນກອງທັບ ຫຼື ເລື່ອງການຖືພາ.
• ບາງຄົນບໍ່ມັກສະຕຣີນິຍົມເພາະມັນຕ້ອງການປ່ຽນແປງສັງຄົມ ແລະ ພວກເຂົາກັງວົນວ່າອາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊາຍມີອຳນາດໜ້ອຍລົງ.
• ມີຄວາມກັງວົນວ່າສະຕຣີນິຍົມອາດໃຫ້ສິດທິພິເສດແກ່ຜູ້ຍິງ ເຊິ່ງອາດຈະໄປທຳຮ້າຍສິດທິຂອງກຸ່ມອື່ນໄດ້.
• ບາງຄົນທີ່ມີຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາເຊື່ອວ່າສະຕຣີນິຍົມຂັດກັບສິ່ງທີ່ພຣະເຈົ້າຕັ້ງໃຈໄວ້. ແນວໃດກໍຕາມ, ກໍມີອີກຝ່າຍທີ່ເຊື່ອວ່າພຣະເຈົ້າສ້າງຜູ້ຊາຍ ແລະ ຜູ້ຍິງໃຫ້ມີຄວາມເທົ່າທຽມກັນ. ຄວາມແຕກຕ່າງໃນຄວາມເຊື່ອນີ້ເຮັດໃຫ້ມີມຸມມອງທີ່ຫຼາກຫຼາຍໃນນິກາຍຕ່າງໆຂອງສາສະໜາຄຣິດສະຕຽນ ແລະ ຢິວ ກ່ຽວກັບວ່າຜູ້ຍິງສາມາດເປັນຜູ້ນຳໃນໂບດໄດ້ຫຼືບໍ່.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/