ໄວຍະກອນແມ່ນຫຍັງ?

ໄວຍະກອນແມ່ນເລື່ອງຂອງວິທີການທີ່ຄຳສັບຕ່າງໆເຮັດວຽກຮ່ວມກັນໃນປະໂຫຍກ. ມັນປຽບສະເໝືອນປຶ້ມຄູ່ມືກົດລະບຽບຂອງພາສາ! ມັນຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຮົາເຂົ້າໃຈວິທີທີ່ຄຳສັບປ່ຽນແປງ ແລະ ວິທີທີ່ຄວນຈັດລຽງຕາມລຳດັບ ເພື່ອໃຫ້ທຸກຄົນເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍທີ່ເຮົາຕ້ອງການສື່ສານ.

ທ່ານສາມາດຄິດກ່ຽວກັບໄວຍະກອນໄດ້ໃນສອງສາມຮູບແບບ:

• ມັນແມ່ນການສຶກສາວ່າພາສາໜຶ່ງເຮັດວຽກແນວໃດ. ນີ້ຄືກັບການເຮັດການຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບພາສາ.
• ມັນແມ່ນຊຸດຂອງກົດລະບຽບທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນວິທີການໃຊ້ພາສາຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ນີ້ແມ່ນປະເພດໄວຍະກອນທີ່ທ່ານອາດຈະຮຽນຮູ້ຈາກປຶ້ມແບບຮຽນ.
• ມັນແມ່ນລະບົບກົດລະບຽບທຳມະຊາດທີ່ຜູ້ຄົນຮຽນຮູ້ເມື່ອພວກເຂົາເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນໂດຍການເວົ້າພາສານັ້ນໆ. ນີ້ແມ່ນວິທີທີ່ເຈົ້າຂອງພາສາໃຊ້ພາສາຂອງພວກເຂົາໂດຍບໍ່ໄດ້ຄິດຫຍັງເລີຍ.

ເມື່ອເຮົາເວົ້າ, ເຮົາມັກຈະໃຊ້ໄວຍະກອນທຳມະຊາດທີ່ເຮົາຮຽນມາ. ແຕ່ເມື່ອເຮົາຂຽນ, ເຮົາພະຍາຍາມປະຕິບັດຕາມກົດລະບຽບໄວຍະກອນທີ່ເປັນທາງການຫຼາຍຂຶ້ນ. ສະນັ້ນ, ການເວົ້າ ແລະ ການຂຽນພາສາອາດຈະມີຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍ.

ວິທີທີ່ພາສາໃຊ້ໄວຍະກອນ

ທຸກໆພາສາມີກົດລະບຽບໄວຍະກອນຂອງຕົນເອງ. ໃນຂະນະທີ່ຫຼາຍພາສາໃນເອີຣົບມີໄວຍະກອນຄ້າຍຄືກັນ, ກໍຍັງມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ.

ພາສາອັງກິດບໍ່ໄດ້ປ່ຽນແປງທ້າຍຄຳສັບຫຼາຍປານໃດ. ຕົວຢ່າງ, ເຮົາຕື່ມ ‘s’ ສຳລັບພົດຈຳນວນຫຼາຍ (ເຊັ່ນ: cats) ຫຼື ເພື່ອສະແດງຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ (ເຊັ່ນ: John’s). ສຳລັບຄຳກຳມະ, ເຮົາສ່ວນຫຼາຍພຽງແຕ່ຕື່ມ ‘s’ ສຳລັບ “he/she/it” (ເຊັ່ນ: she loves). ເຮົາຍັງຕື່ມທ້າຍຄຳສັບເພື່ອສະແດງວ່າສິ່ງນັ້ນເກີດຂຶ້ນເມື່ອໃດ, ເຊັ່ນ walked (ອະດີດ) ຫຼື walking (ປັດຈຸບັນ).

ພາສາອື່ນໆ, ເຊັ່ນ: ຝຣັ່ງ, ອີຕາລີ ແລະ ສະເປນ, ໃຊ້ການຕື່ມທ້າຍຄຳສັບຫຼາຍກວ່າເພື່ອສະແດງຄວາມໝາຍ.

ລຳດັບຄຳໃນປະໂຫຍກ

ອີກຄວາມແຕກຕ່າງອັນໃຫຍ່ຫຼວງລະຫວ່າງພາສາຄືລຳດັບຄຳ. ນີ້ແມ່ນກ່ຽວກັບບ່ອນທີ່ວາງຄຳສັບໃນປະໂຫຍກ.

ຕົວຢ່າງ, ໃນພາສາອັງກິດ, ເຮົາເວົ້າວ່າ “I like fast cars.” ແຕ່ໃນພາສາສະເປນ, ພວກເຂົາອາດຈະເວົ້າວ່າ Me gustan los coches rápidos. ຖ້າທ່ານແປຕາມໂຕ, ມັນຈະຄືກັບການເວົ້າວ່າ “To me they please the cars fast.” ນີ້ແມ່ນຍ້ອນວ່າພາສາສະເປນມັກຈະວາງຄຳຄຸນນາມໄວ້ຫຼັງຄຳນາມທີ່ພວກມັນອະທິບາຍ.

ໃນພາສາເຢຍລະມັນ, ຄຳກຳມະມັກຈະມາໃກ້ກັບທ້າຍປະໂຫຍກ. ຕົວຢ່າງ, “The cat has eaten the food” ໃນພາສາເຢຍລະມັນຈະເປັນ Die Katze hat die Nahrung gegessen, ເຊິ່ງຄືກັບການເວົ້າວ່າ “The cat has the food eaten.” ພາສາອັງກິດມັກຈະວາງຄຳກຳມະໄວ້ລະຫວ່າງປະທານ (ຜູ້ທີ່ກຳລັງເຮັດການກະທຳ) ແລະ ກຳມະ (ສິ່ງທີ່ຖືກກະທຳ).

ວິທີທີ່ໄວຍະກອນປ່ຽນແປງຕາມເວລາ

ໄວຍະກອນທີ່ຂຽນມັກຈະປ່ຽນແປງຊ້າໆ. ແຕ່ໄວຍະກອນທີ່ເວົ້າສາມາດປ່ຽນແປງໄດ້ໄວຫຼາຍ! ປະໂຫຍກທີ່ເບິ່ງຄືວ່າປົກກະຕິສຳລັບເຮົາໃນທຸກມື້ນີ້ ອາດຈະຟັງເບິ່ງແປກໆໃນ 100 ປີກ່ອນ. ແນວໃດກໍຕາມ, ຫຼາຍວະລີທົ່ວໄປທີ່ເຮົາໃຊ້ແມ່ນມາຈາກບົດເລື່ອງເກົ່າໆ ເຊັ່ນ: ຄຳພີໄບເບິນສະບັບ King James ແລະ ບົດລະຄອນຂອງ William Shakespeare.

ກຸ່ມຄົນທີ່ແຕກຕ່າງກັນຍັງເວົ້າດ້ວຍໄວຍະກອນທີ່ແຕກຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍ. ຄວາມແຕກຕ່າງເຫຼົ່ານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ພາສາຖິ່ນ (dialects). ພາສາຖິ່ນທີ່ບຸກຄົນໃຊ້ເລື້ອຍໆຂຶ້ນຢູ່ກັບບ່ອນທີ່ພວກເຂົາອາໄສຢູ່.

ຕົວຢ່າງ, ຜູ້ທີ່ເວົ້າພາສາອັງກິດແບບມາດຕະຖານອາເມລິກາອາດຈະເວົ້າວ່າ, “I didn’t do anything.” ແຕ່ຜູ້ທີ່ເວົ້າພາສາອັງກິດແບບ African-American Vernacular English (AAVE) ອາດຈະເວົ້າວ່າ, “I didn’t do nothing.” ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າການປະຕິເສດຊ້ອນ (double negatives). ພວກມັນພົບເຫັນທົ່ວໄປໃນພາສາອັງກິດທີ່ເວົ້າ ແຕ່ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວຈະຖືກຫຼີກລ່ຽງໃນການຂຽນທີ່ເປັນທາງການ.

ເຖິງແມ່ນວ່າພາສາຖິ່ນຈະໃຊ້ຄຳສັບ ຫຼື ລຳດັບຄຳທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ພວກມັນກໍຍັງມີກົດລະບຽບໄວຍະກອນຂອງຕົນເອງ. ເມື່ອຜູ້ຄົນເວົ້າກ່ຽວກັບ “ພາສາອັງກິດທີ່ຖືກຕ້ອງ,” ພວກເຂົາມັກຈະໝາຍເຖິງກົດລະບຽບໄວຍະກອນທີ່ພົບໃນປຶ້ມອ້າງອີງມາດຕະຖານສຳລັບພາສາອັງກິດຂອງອັງກິດ ຫຼື ອາເມລິກາ.

ປະເພດຂອງຄຳ (Parts of Speech)

ໄວຍະກອນຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາສຶກສາປະເພດຕ່າງໆຂອງຄຳສັບ ແລະ ວິທີທີ່ພວກມັນເຂົ້າກັນໄດ້. ປະເພດຂອງຄຳສັບເຫຼົ່ານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ “parts of speech.” ພວກມັນລວມເຖິງ ຄຳນາມ, ຄຳແທນນາມ, ຄຳກຳມະ, ຄຳຄຸນນາມ, ຄຳວິເສດ, ຄຳບຸພະບົດ, ຄຳສັນທານ ແລະ ຄຳອຸທານ. ໄວຍະກະຍັງເບິ່ງວິທີທີ່ຄຳສັບເຫຼົ່ານີ້ປະກອບເປັນວະລີ, ອະນຸປະໂຫຍກ ແລະ ປະໂຫຍກ.

ຄຳນາມ (Nouns)

ຄຳນາມແມ່ນຄຳສັບທີ່ໃຊ້ສຳລັບ “ສິ່ງຂອງ.” ພວກມັນສາມາດເປັນວັດຖຸທີ່ທ່ານເຫັນທຸກໆມື້, ເຊັ່ນ ໂຕະ ຫຼື ຕັ່ງ.

• ຄຳນາມສະເພາະ (Proper nouns) ແມ່ນຊື່ຂອງບຸກຄົນ, ສະຖານທີ່, ຫຼື ສິ່ງຂອງສະເພາະໃດໜຶ່ງ. ຕົວຢ່າງ: James, ວັນພຸດ (Wednesday), ແລະ ລອນດອນ (London) ແມ່ນຄຳນາມສະເພາະ.
• ຄຳນາມຍັງສາມາດເປັນແນວຄວາມຄິດ ຫຼື ຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ເປັນນາມມະທຳ, ເຊັ່ນ ຄວາມທຸກທໍລະມານ ຫຼື ຄວາມສຸກ.

ຄຳກຳມະ (Verbs)

ຄຳກຳມະແມ່ນຄຳສັບທີ່ສະແດງການກະທຳ ຫຼື ສະພາບຂອງການເປັນຢູ່.

• ຄຳກຳມະສະແດງການກະທຳ: “Ryan threw the ball.”
• ຄຳກຳມະສະແດງສະພາບຂອງການເປັນຢູ່: “I am worried.”
• ຮູບແບບພື້ນຖານຂອງຄຳກຳມະຖືກເອີ້ນວ່າ ຄຳກຳມະອະສົງຄະຍະ (infinitive). ຕົວຢ່າງ, ຄຳກຳມະອະສົງຄະຍະສຳລັບການມີຢູ່ແມ່ນ “to be.” ປະໂຫຍກທີ່ມີຊື່ສຽງຈາກ Hamlet ແມ່ນ: “To be or not to be, that is the question.”

ຄຳກຳມະປ່ຽນຮູບແບບຂອງມັນເພື່ອສະແດງວ່າສິ່ງນັ້ນເກີດຂຶ້ນເມື່ອໃດ. ການປ່ຽນແປງເຫຼົ່ານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ການຜັນຄຳກຳມະຕາມເວລາ (verb tenses).

• ອະດີດຕະການ (Past tense) = was
• ປັດຈຸບັນນະການ (Present tense) = is
• ອະນາຄົດຕະການ (Future tense) = will/shall

ຄຳຄຸນນາມ (Adjectives)

ຄຳຄຸນນາມແມ່ນຄຳສັບທີ່ອະທິບາຍຄຳນາມ. ພວກມັນບອກເຮົາເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບບຸກຄົນ, ສະຖານທີ່, ຫຼື ສິ່ງຂອງ. ຕົວຢ່າງ, ໃນ “pretty bicycle,” ຄຳວ່າ “pretty” ອະທິບາຍລົດຖີບ. ມັນບອກເຮົາວ່າເປັນລົດຖີບປະເພດໃດ. ໃນ “that’s a tall building,” ຄຳວ່າ “tall” ອະທິບາຍຕຶກອາຄານ.

ໂຄງສ້າງປະໂຫຍກ (Syntax)

Syntax ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໄວຍະກອນທີ່ສຶກສາວ່າ “ປະເພດຂອງຄຳສັບ” ເຂົ້າກັນໄດ້ແນວໃດເພື່ອສ້າງເປັນປະໂຫຍກທີ່ຖືກຕ້ອງ. ມັນປຽບສະເໝືອນແຜນຜັງສຳລັບການສ້າງປະໂຫຍກ. ປະໂຫຍກຕ່າງໆຈະປະກອບເຂົ້າກັນເພື່ອສ້າງເປັນວັກ.

ຮູບພາບນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າປະໂຫຍກໜຶ່ງສາມາດຖືກແບ່ງອອກເປັນພາກສ່ວນຕ່າງໆໄດ້ແນວໃດ, ເຊັ່ນ: ວະລີຄຳນາມ (ປະທານ) ແລະ ວະລີຄຳກຳມະ (ເຊິ່ງລວມເຖິງການກະທຳ ແລະ ກຳມະ).

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/