ສະຫຼຸບ
ການຮູ້ໜັງສື (Literacy) ໝາຍເຖິງຄວາມສາມາດໃນການອ່ານ ແລະ ການຂຽນ. ນີ້ແມ່ນທັກສະທີ່ສຳຄັນຫຼາຍໃນໂລກປັດຈຸບັນ. ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ຮຽນຮູ້ວິທີການອ່ານ ແລະ ຂຽນໃນເວລາທີ່ພວກເຂົາເຂົ້າໂຮງຮຽນ. ບຸກຄົນທີ່ສາມາດອ່ານ ແລະ ຂຽນໄດ້ຖືກເອີ້ນວ່າ "ຜູ້ຮູ້ໜັງສື" (literate). ຖ້າບຸກຄົນໃດໜຶ່ງບໍ່ສາມາດອ່ານ ຫຼື ຂຽນໄດ້, ພວກເຂົາຈະຖືກເອີ້ນວ່າ "ຜູ້ບໍ່ຮູ້ໜັງສື" (illiterate). ອົງການ UNESCO ລະບຸວ່າ ການບໍ່ຮູ້ໜັງສືໝາຍເຖິງບຸກຄົນທີ່ບໍ່ສາມາດຂຽນ ຫຼື ອ່ານປະໂຫຍກງ່າຍໆໄດ້ໃນທຸກພາສາ. ໃນປີ 1998, ພວກເຂົາຄາດຄະເນວ່າປະມານ 16% ຂອງປະຊາກອນທົ່ວໂລກບໍ່ສາມາດອ່ານ ຫຼື ຂຽນໄດ້. ອັດຕາການຮູ້ໜັງສືຂອງໂລກຕາມປະເທດ. ເປັນຫຍັງບາງຄົນຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ໜັງສື? ການບໍ່ຮູ້ໜັງສືພົບເຫັນໄດ້ຫຼາຍກວ່າໃນບາງພາກສ່ວນຂອງໂລກ. ເຊິ່ງລວມເຖິງປະເທດຕ່າງໆໃນແຫຼມອາຣັບ ແລະ ບາງສ່ວນຂອງອາຟຣິກາທີ່ຢູ່ໃກ້ກັບທະເລຊາຍຊາຮາຣາ. ໃນເຂດເຫຼົ່ານີ້, ປະມານ 30%…
ການຮູ້ໜັງສື (Literacy) ໝາຍເຖິງຄວາມສາມາດໃນການອ່ານ ແລະ ການຂຽນ. ນີ້ແມ່ນທັກສະທີ່ສຳຄັນຫຼາຍໃນໂລກປັດຈຸບັນ. ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ຮຽນຮູ້ວິທີການອ່ານ ແລະ ຂຽນໃນເວລາທີ່ພວກເຂົາເຂົ້າໂຮງຮຽນ.
ບຸກຄົນທີ່ສາມາດອ່ານ ແລະ ຂຽນໄດ້ຖືກເອີ້ນວ່າ “ຜູ້ຮູ້ໜັງສື” (literate). ຖ້າບຸກຄົນໃດໜຶ່ງບໍ່ສາມາດອ່ານ ຫຼື ຂຽນໄດ້, ພວກເຂົາຈະຖືກເອີ້ນວ່າ “ຜູ້ບໍ່ຮູ້ໜັງສື” (illiterate).
ອົງການ UNESCO ລະບຸວ່າ ການບໍ່ຮູ້ໜັງສືໝາຍເຖິງບຸກຄົນທີ່ບໍ່ສາມາດຂຽນ ຫຼື ອ່ານປະໂຫຍກງ່າຍໆໄດ້ໃນທຸກພາສາ. ໃນປີ 1998, ພວກເຂົາຄາດຄະເນວ່າປະມານ 16% ຂອງປະຊາກອນທົ່ວໂລກບໍ່ສາມາດອ່ານ ຫຼື ຂຽນໄດ້.
ອັດຕາການຮູ້ໜັງສືຂອງໂລກຕາມປະເທດ.
ເປັນຫຍັງບາງຄົນຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ໜັງສື?
ການບໍ່ຮູ້ໜັງສືພົບເຫັນໄດ້ຫຼາຍກວ່າໃນບາງພາກສ່ວນຂອງໂລກ. ເຊິ່ງລວມເຖິງປະເທດຕ່າງໆໃນແຫຼມອາຣັບ ແລະ ບາງສ່ວນຂອງອາຟຣິກາທີ່ຢູ່ໃກ້ກັບທະເລຊາຍຊາຮາຣາ. ໃນເຂດເຫຼົ່ານີ້, ປະມານ 30% ຂອງຜູ້ຊາຍ ແລະ 40-50% ຂອງຜູ້ຍິງອາດຈະບໍ່ຮູ້ໜັງສື.
ເຫດຜົນໜຶ່ງຂອງການບໍ່ຮູ້ໜັງສືຄື ບາງຄົນສາມາດດຳລົງຊີວິດຢູ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງອ່ານ ຫຼື ຂຽນ. ສະນັ້ນ, ພວກເຂົາອາດຈະບໍ່ຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມຈຳເປັນໃນການຮຽນຮູ້.
ອີກເຫດຜົນໜຶ່ງຄື ປັດໄຈທາງວັດທະນະທຳ. ນີ້ໝາຍເຖິງວິຖີຊີວິດຂອງກຸ່ມຄົນ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ, ບາງວັດທະນະທຳອາໄສປະເພນີການບອກເລົ່າຫຼາຍກວ່າ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າພວກເຂົາແບ່ງປັນເລື່ອງລາວ ແລະ ຂໍ້ມູນຂ່າວສານໂດຍການເວົ້າ, ບໍ່ແມ່ນໂດຍການຂຽນ. ກຸ່ມຄົນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ລ້ຽງສັດອາດຈະບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງອ່ານ ຫຼື ຂຽນສຳລັບຊີວິດປະຈຳວັນຂອງພວກເຂົາ.
ປະເພດຂອງການບໍ່ຮູ້ໜັງສື
ມີສອງປະເພດຫຼັກຂອງການບໍ່ຮູ້ໜັງສື:
- ການບໍ່ຮູ້ໜັງສືຂັ້ນພື້ນຖານ (Primary illiteracy): ແມ່ນບຸກຄົນທີ່ບໍ່ເຄີຍຮຽນຮູ້ວິທີການອ່ານ ຫຼື ຂຽນເລີຍ.
- ການບໍ່ຮູ້ໜັງສືໃນທາງປະຕິບັດ (Functional illiteracy): ບຸກຄົນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຮຽນຮູ້ການອ່ານ ແລະ ຂຽນມາແດ່ແລ້ວ, ແຕ່ບໍ່ດີພໍສຳລັບຊີວິດປະຈຳວັນ ຫຼື ວຽກງານຂອງພວກເຂົາ. ຕົວຢ່າງ, ພວກເຂົາອາດຈະບໍ່ສາມາດຕື່ມຂໍ້ມູນໃສ່ແບບຟອມ ຫຼື ເຂົ້າໃຈຄຳແນະນຳໃນຄູ່ມືໄດ້. ໃນຫຼາຍປະເທດອຸດສາຫະກຳ, ການບໍ່ຮູ້ໜັງສືໃນທາງປະຕິບັດເປັນບັນຫາທີ່ໃຫຍ່ກວ່າ.
ຄວາມໝາຍຂອງຄຳວ່າ “ການຮູ້ໜັງສື” ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນພາສາອັງກິດ, ຄຳວ່າ “literacy” ເຄີຍໝາຍເຖິງການມີການສຶກສາທີ່ດີ. ມັນຍັງໝາຍເຖິງການມີຄວາມຮູ້ຫຼາຍກ່ຽວກັບວັນນະຄະດີ (ປຶ້ມ).
ໃນທ້າຍສະຕະວັດທີ 19, ຄຳວ່າ “literacy” ໄດ້ເລີ່ມໝາຍເຖິງຄວາມສາມາດໃນການອ່ານ ແລະ ຂຽນ. ແຕ່ມັນກໍຍັງຄົງຮັກສາຄວາມໝາຍທີ່ກວ້າງຂວາງເດີມຂອງມັນໄວ້ເຊັ່ນກັນ.
ໃນປັດຈຸບັນ, “literacy” ໝາຍເຖິງຫຼາຍກວ່າພຽງແຕ່ການອ່ານ ແລະ ການຂຽນຄຳສັບເທົ່ານັ້ນ. ມັນຍັງລວມເຖິງຄວາມສາມາດໃນການເຂົ້າໃຈສິ່ງພິມ, ສື່ທາງສາຍຕາ (ເຊັ່ນ: ຮູບພາບ ຫຼື ວິດີໂອ), ແລະ ສື່ທາງສຽງ. ເພື່ອສືບຕໍ່ການຮຽນຮູ້, ນັກຮຽນຈຳເປັນຕ້ອງມີຄວາມສາມາດໃນການອ່ານອອກຂຽນໄດ້ໃນຫຼາຍວິທີທາງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ກັບຄຳສັບທີ່ຂຽນອອກມາເທົ່ານັ້ນ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/