ໜ່ວຍສຽງ (Phonemes) ແມ່ນຫຍັງ?

ໜ່ວຍສຽງ (Phonemes) ແມ່ນໜ່ວຍສຽງທີ່ນ້ອຍທີ່ສຸດທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຮົາຈຳແນກຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຄຳສັບໃນພາສາ. ໃຫ້ຄິດວ່າມັນເປັນສຽງພິເສດທີ່ປ່ຽນແປງຄວາມໝາຍຂອງຄຳສັບ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ຄຳວ່າ “cat” ແລະ “bat” ອອກສຽງຕ່າງກັນຍ້ອນພຽງໜຶ່ງສຽງຢູ່ທາງໜ້າ. ສຽງດຽວນັ້ນຄືໜ່ວຍສຽງ!

ໃນພາສາອັງກິດ, ພວກເຮົາມີປະມານ 44 ໜ່ວຍສຽງ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ລວມມີປະມານ 24 ສຽງພະຍັນຊະນະ ແລະ 20 ສຽງສະຫຼະ. ມັນເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າສົນໃຈ ເພາະວ່າພວກເຮົາມີຕົວອັກສອນໃນຕົວໜັງສືພຽງ 26 ຕົວ, ແຕ່ມີສຽງຫຼາຍກວ່ານັ້ນຫຼາຍ! ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ບາງຕົວອັກສອນສາມາດອອກສຽງໄດ້ຫຼາຍແບບ, ແລະ ບາງສຽງກໍຕ້ອງໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໜຶ່ງຕົວອັກສອນໃນການຂຽນ.

ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈສຽງທັງໝົດໃນພາສາອັງກິດຢ່າງແທ້ຈິງ, ຜູ້ຄົນມັກຈະໃຊ້ IPA (International Phonetic Alphabet). ນີ້ແມ່ນຕົວໜັງສືພິເສດທີ່ແຕ່ລະສຽງມີສັນຍະລັກສະເພາະຂອງມັນເອງ. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ທຸກຄົນ, ບໍ່ວ່າຈະເວົ້າພາສາໃດ, ສາມາດຂຽນ ແລະ ອ່ານສຽງໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມທີ່ອອກສຽງແທ້ໆ. ການຮຽນຮູ້ໜ່ວຍສຽງເຫຼົ່ານີ້ເປັນບາດກ້າວອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນການຮຽນຮູ້ພາສາເວົ້າໃດໆກໍຕາມໃຫ້ດີ.

ໜ່ວຍສຽງແມ່ນຫຍັງ?

ໜ່ວຍສຽງ (Phoneme) ແມ່ນໜ່ວຍສຽງພື້ນຖານໃນພາສາ. ມັນບໍ່ມີຄວາມໝາຍໃນຕົວຂອງມັນເອງ. ແຕ່ມັນຊ່ວຍສ້າງຄວາມໝາຍເມື່ອນຳໄປປະສົມກັບສຽງອື່ນໆ. ຖ້າເຈົ້າປ່ຽນພຽງໜຶ່ງໜ່ວຍສຽງໃນຄຳສັບ, ເຈົ້າມັກຈະໄດ້ຄຳສັບໃໝ່ທັນທີ. ສິ່ງນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າແຕ່ລະສຽງນ້ອຍໆມີຄວາມສຳຄັນພຽງໃດ.

ຕົວຢ່າງ, ຄຳວ່າ “dog” ມີສາມໜ່ວຍສຽງ: /d/, /ɒ/, ແລະ /g/. ຖ້າເຈົ້າປ່ຽນສຽງທຳອິດ /d/ ເປັນ /f/, ເຈົ້າຈະໄດ້ “fog”. ຄວາມໝາຍປ່ຽນໄປໂດຍສິ້ນເຊີງ! ນີ້ຄືວິທີທີ່ໜ່ວຍສຽງເຮັດວຽກເພື່ອສ້າງຄຳສັບ ແລະ ປະໂຫຍກ.

ໜ່ວຍສຽງປ່ຽນແປງຄວາມໝາຍຂອງຄຳສັບໄດ້ແນວໃດ

ວິທີທີ່ດີທີ່ສຸດໃນການເຂົ້າໃຈໜ່ວຍສຽງຄືການເບິ່ງ “ຄູ່ສຽງຕ່າງ” (minimal pairs). ຄູ່ສຽງຕ່າງຄືຄຳສັບສອງຄຳທີ່ອອກສຽງຄ້າຍຄືກັນເກືອບທຸກຢ່າງ. ຄວາມແຕກຕ່າງພຽງຢ່າງດຽວລະຫວ່າງພວກມັນຄືໜຶ່ງສຽງ, ຫຼື ໜຶ່ງໜ່ວຍສຽງເທົ່ານັ້ນ. ເຖິງວ່າຈະຕ່າງກັນພຽງສຽງດຽວ, ແຕ່ຄຳສັບເຫຼົ່ານັ້ນມີຄວາມໝາຍຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ.

ມາເບິ່ງຕົວຢ່າງບາງອັນ:

• “Bit” ແລະ “Bat”: ໃນຄຳເຫຼົ່ານີ້, ສຽງທຳອິດ ແລະ ສຽງສຸດທ້າຍຄືກັນ. ຄວາມແຕກຕ່າງພຽງຢ່າງດຽວຄືສຽງສະຫຼະຢູ່ກາງ. “Bit” ມີສຽງ /ɪ/ (ຄືໃນ “sit”), ແລະ “Bat” ມີສຽງ /æ/ (ຄືໃນ “cat”). ການປ່ຽນພຽງໜຶ່ງໜ່ວຍສຽງສະຫຼະນັ້ນເຮັດໃຫ້ຄຳສັບປ່ຽນໄປທັງຄຳ.
• “Dip” ແລະ “Tip”: ໃນນີ້, ສຽງສະຫຼະ ແລະ ສຽງພະຍັນຊະນະສຸດທ້າຍຄືກັນ. ຄວາມແຕກຕ່າງຢູ່ທີ່ສຽງທຳອິດ. “Dip” ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສຽງ /d/, ແລະ “Tip” ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສຽງ /t/. ສອງສຽງນີ້ຄ້າຍຄືກັນຫຼາຍແຕ່ເປັນໜ່ວຍສຽງທີ່ແຕກຕ່າງກັນໃນພາສາອັງກິດ. ພວກມັນເຮັດໃຫ້ຄຳສັບມີຄວາມໝາຍຕ່າງກັນ.
• “Fan” ແລະ “Van”: ນີ້ແມ່ນອີກຕົວຢ່າງທີ່ດີ. ຄຳສັບເຫຼົ່ານີ້ຄືກັນຍົກເວັ້ນສຽງທຳອິດ. “Fan” ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍ /f/, ແລະ “Van” ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍ /v/. ການປ່ຽນແປງສຽງເລັກໆນ້ອຍໆເຫຼົ່ານີ້ຄືຫົວໃຈສຳຄັນຂອງໜ່ວຍສຽງ.

ການຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຄູ່ສຽງຕ່າງຊ່ວຍໃຫ້ເຈົ້າໄດ້ຍິນຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ລະອຽດອ່ອນລະຫວ່າງສຽງ. ສິ່ງນີ້ເປັນປະໂຫຍດຫຼາຍທັງໃນການເຂົ້າໃຈ ແລະ ການເວົ້າພາສາຢ່າງຈະແຈ້ງ. ມັນຍັງສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າພາສາມີຄວາມຊັດເຈນພຽງໃດ, ບ່ອນທີ່ການປ່ຽນແປງສຽງນ້ອຍໆນຳໄປສູ່ການປ່ຽນແປງຄວາມໝາຍອັນໃຫຍ່ຫຼວງ.

ສຽງ ທຽບກັບ ຕົວອັກສອນ

ມັນອາດຈະເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າສັບສົນທີ່ພາສາອັງກິດມີ 26 ຕົວອັກສອນ ແຕ່ມີປະມານ 44 ໜ່ວຍສຽງ. ນີ້ເປັນຍ້ອນວ່າລະບົບການຂຽນ (orthography) ຂອງພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ກົງກັບສຽງເວົ້າຢ່າງສົມບູນສະເໝີໄປ.

• ບາງຄັ້ງ, ຕົວອັກສອນດຽວສາມາດອອກສຽງໄດ້ຫຼາຍແບບ. ໃຫ້ຄິດເຖິງຕົວ ‘a’ ໃນ “cat”, “car”, ແລະ “call”. ແຕ່ລະ ‘a’ ອອກສຽງຕ່າງກັນ.
• ບາງຄັ້ງ, ສອງຕົວອັກສອນຂຶ້ນໄປເຮັດວຽກຮ່ວມກັນເພື່ອສ້າງເປັນໜຶ່ງສຽງ. ຕົວຢ່າງ, “sh” ໃນ “ship” ສ້າງເປັນສຽງໜຶ່ງ, ແລະ “ch” ໃນ “chair” ກໍສ້າງເປັນອີກໜຶ່ງສຽງ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າ “digraphs” ຫຼື “trigraphs”.
• ບາງຄັ້ງ, ຕົວອັກສອນກໍບໍ່ອອກສຽງ (silent letters). ຕົວ ‘k’ ໃນ “knife” ຫຼື ‘b’ ໃນ “lamb” ແມ່ນບໍ່ໄດ້ອອກສຽງ.

ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ IPA ມີປະໂຫຍດຫຼາຍ. ມັນໃຫ້ສັນຍະລັກທີ່ເປັນເອກະລັກສຳລັບທຸກໆສຽງ. ດັ່ງນັ້ນ, ຖ້າເຈົ້າເຫັນສັນຍະລັກ IPA, ເຈົ້າຈະຮູ້ຢ່າງແນ່ນອນວ່າສຽງນັ້ນອອກສຽງແນວໃດ, ບໍ່ວ່າໃນພາສາອັງກິດຈະສະກົດແນວໃດກໍຕາມ. ສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນເຄື່ອງມືທີ່ດີເລີດສຳລັບນັກພາສາສາດ ແລະ ຜູ້ຮຽນພາສາ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/