ໂຍຄະ (Yoga) ແມ່ນຫຍັງ?

ໂຍຄະ ເປັນການຝຶກຝົນບູຮານທີ່ມາຈາກປະເທດອິນເດຍ. ມັນຊ່ວຍທັງຈິດໃຈ ແລະ ຮ່າງກາຍຂອງທ່ານ. ໂຍຄະໃຊ້ການຝຶກຫາຍໃຈແບບພິເສດ, ການເຄື່ອນໄຫວຮ່າງກາຍ, ແລະ ການນັ່ງສະມາທິ. ມັນສາມາດເຮັດໃຫ້ທ່ານຮູ້ສຶກມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ ແລະ ມີຄວາມສຸກຫຼາຍຂຶ້ນ. ຄຳວ່າ “ໂຍຄະ” ມາຈາກພາສາສັນສະກິດ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງ “ການຮ່ວມເຂົ້າກັນ”. ປາຕັນຈາລີ (Patanjali), ຄູສອນໂຍຄະຄົນສຳຄັນ, ໄດ້ກ່າວວ່າໂຍຄະແມ່ນກ່ຽວກັບ “ການຢຸດຈິດໃຈຂອງທ່ານບໍ່ໃຫ້ປ່ຽນແປງໄປມາຕະຫຼອດເວລາ”.

ຮູບປັ້ນພະສິວະກຳລັງນັ່ງສະມາທິແບບໂຍຄະ. ຮູບປັ້ນນີ້ຢູ່ໃນເມືອງບັງກາລໍ, ປະເທດອິນເດຍ.

ເມື່ອທ່ານເຮັດໂຍຄະ, ທ່ານຈະເຄື່ອນໄຫວຈາກທ່າທາງພິເສດທ່າໜຶ່ງໄປຫາອີກທ່າໜຶ່ງ, ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ “ອາສະນະ” (asana). ຕົວຢ່າງ, “ທ່າໄຫວ້ພະອາທິດ” (sun-salutation) ມີ 12 ທ່າທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ການເຮັດທ່າເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ເນື່ອງກັນຖືກກ່າວວ່າຊ່ວຍໃຫ້ຮ່າງກາຍ ແລະ ຈິດວິນຍານຂອງທ່ານສົມດູນກັນ. ລຳດັບທ່ານີ້ຍັງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ “ສຸລິຍະນາມາສະການ” (Suryanamaskar).

ປະຫວັດຂອງໂຍຄະ

ໂຍຄະຖືກສອນຄັ້ງທຳອິດໂດຍນັກບວດອິນເດຍ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ທີ່ໃຊ້ຊີວິດແບບລຽບງ່າຍ ແລະ ມີວິໄນ. ບັນທຶກບູຮານຈາກອິນເດຍທີ່ເອີ້ນວ່າ ພຣາມະນະ (ປະມານ 900 ຫາ 500 ປີ ກ່ອນ ຄ.ສ.) ໄດ້ກ່າວເຖິງການຝຶກຝົນເຫຼົ່ານີ້.

ນັກວິທະຍາສາດໄດ້ພົບເຫັນປະທັບຕາບູຮານຈາກອາລະຍະທຳລຸ່ມແມ່ນ້ຳອິນດັສ (ປະມານ 3300–1700 ປີ ກ່ອນ ຄ.ສ.) ໃນປາກິສຖານ. ປະທັບຕາເຫຼົ່ານີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄົນຢູ່ໃນທ່າທາງທີ່ເບິ່ງຄືກັບການເຮັດໂຍຄະ ຫຼື ການນັ່ງສະມາທິ. ນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າໂຍຄະບາງຮູບແບບອາດຈະມີມາຕັ້ງແຕ່ດົນນານມາແລ້ວ. ຜູ້ຊ່ຽວຊານເຊື່ອວ່າມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງທ່າທາງບູຮານເຫຼົ່ານີ້ກັບໂຍຄະທີ່ເຮົາຮູ້ຈັກໃນປັດຈຸບັນ.

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຄົນໜຶ່ງ, Jonathan Mark Kenoyer, ໄດ້ອະທິບາຍຮູບທີ່ປາກົດໃນປະທັບຕາວ່າ “ນັ່ງຢູ່ໃນທ່າໂຍຄະ”. ນັກວິຊາການອີກຄົນໜຶ່ງ, Karel Werner, ໄດ້ຂຽນວ່າການຄົ້ນພົບເຫຼົ່ານີ້ເຮັດໃຫ້ເຮົາຄິດວ່າກິດຈະກຳໂຍຄະຫຼາຍຢ່າງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນໝູ່ຄົນອິນເດຍຕັ້ງແຕ່ກ່ອນກຸ່ມຄົນທີ່ເອີ້ນວ່າ “ອາຣຽນ” (Aryans) ຈະມາຮອດ.

ຄຳສັບໂຍຄະທີ່ສຳຄັນ (ອັດສະຕັງຄະໂຍຄະ)

ອັດສະຕັງຄະໂຍຄະ (Ashtanga yoga) ມີ 8 ສ່ວນສຳຄັນ, ຄືກັບຂັ້ນຕອນໃນເສັ້ນທາງໜຶ່ງ. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານເຂົ້າໃຈ ແລະ ຝຶກໂຍຄະໄດ້ເລິກເຊິ່ງກວ່າເກົ່າ:

1. ຍາມະ (Yama): ກົດລະບຽບທາງບວກກ່ຽວກັບວິທີທີ່ທ່ານປະຕິບັດຕໍ່ຄົນອື່ນ ແລະ ໂລກ.
2. ນິຍາມະ (Niyama): ກົດລະບຽບກ່ຽວກັບວິທີທີ່ທ່ານປະຕິບັດຕໍ່ຕົນເອງ, ເຊັ່ນ: ການຮັກສາຄວາມສະອາດ ແລະ ການມີຄວາມສຸກ.
3. ອາສະນະ (Asanas): ທ່າທາງທາງຮ່າງກາຍ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວທີ່ທ່ານເຮັດໃນໂຍຄະ.
4. ປຣານາຍາມະ (Pranayama): ເຕັກນິກການຫາຍໃຈແບບພິເສດທີ່ຊ່ວຍຄວບຄຸມພະລັງງານຂອງທ່ານ.
5. ປະຣັດຢາຮາຣະ (Pratyahara): ການຮຽນຮູ້ທີ່ຈະຄວບຄຸມປະສາດສຳຜັດຂອງທ່ານ ແລະ ເອົາໃຈໃສ່ຈິດໃຈຂອງທ່ານເຂົ້າສູ່ພາຍໃນ.
6. ທາຣານາ (Dharana): ການຕັ້ງຈິດສຸມໃສ່ສິ່ງດຽວ, ເຊັ່ນ: ສຽງ ຫຼື ວັດຖຸໃດໜຶ່ງ.
7. ທຢານາ (Dhyana): ການນັ່ງສະມາທິບ່ອນທີ່ທ່ານສຸມໃສ່ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງໂດຍສະເພາະ.
8. ສະມາທິ (Samadhi): ສະພາວະການນັ່ງສະມາທິຢ່າງເລິກເຊິ່ງບ່ອນທີ່ຈິດໃຈຂອງທ່ານຮູ້ສຶກສະຫງົບ ແລະ ເປັນໜຶ່ງດຽວກັນຢ່າງສົມບູນ.

ປະເພດຕ່າງໆຂອງໂຍຄະ

ມີຫຼາຍວິທີໃນການຝຶກໂຍຄະ, ນີ້ແມ່ນປະເພດຫຼັກໆ:

ໂຍຄະສຳລັບຈິດໃຈ ແລະ ຮ່າງກາຍ

• ຣາຊະໂຍຄະ (Rajayoga): ໂຍຄະປະເພດນີ້ສຸມໃສ່ການນັ່ງສະມາທິຫຼາຍ. ມັນຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານເຂົ້າໃຈຕົນເອງໄດ້ດີຂຶ້ນ.
• ຫັດຖະໂຍຄະ (Hathayoga): ນີ້ແມ່ນປະເພດໂຍຄະທີ່ພົບເຫັນຫຼາຍທີ່ສຸດ. ມັນໃຊ້ທ່າທາງຮ່າງກາຍ (ອາສະນະ) ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານປ່ຽນແປງ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່.

ໂຍຄະສຳລັບເສັ້ນທາງທາງຈິດວິນຍານ

• ຍານະໂຍຄະ (Gyanyoga): ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ “ເສັ້ນທາງແຫ່ງຄວາມຮູ້”. ມັນກ່ຽວກັບການຮຽນຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈຄວາມຈິງອັນເລິກເຊິ່ງ.
• ກຳມະໂຍຄະ (Karmayoga): ເປັນ “ເສັ້ນທາງແຫ່ງການເຮັດວຽກ”. ມັນສອນໃຫ້ທ່ານເຮັດສິ່ງທີ່ດີໂດຍບໍ່ຄາດຫວັງຜົນຕອບແທນ.
• ພັກຕິໂຍຄະ (Bhaktiyoga): ເປັນ “ເສັ້ນທາງແຫ່ງການສັນລະເສີນ”. ມັນກ່ຽວກັບການສະແດງຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມສັດທາຕໍ່ສິ່ງສູງສົ່ງ.

ຮູບແບບໂຍຄະອື່ນໆ

• ສະວາຣະໂຍຄະ (Swaryoga): ຮູບແບບນີ້ສຸມໃສ່ເຕັກນິກການຫາຍໃຈທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.
• ກຣິຍາໂຍຄະ (Kriyayoga): ຮູບແບບນີ້ປະສົມປະສານພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງກຳມະໂຍຄະ (ວິໄນຕົນເອງ), ຍານະໂຍຄະ (ການຮຽນຮູ້ຕົນເອງ), ແລະ ພັກຕິໂຍຄະ (ຄວາມສັດທາ).

ທ່າໂຍຄະຍອດນິຍົມ (Yogasanas)

“ໂຍຄະອາສະນະ” (Yogasana) ແມ່ນທ່າທີ່ຄົນເຮົາສາມາດນັ່ງ ຫຼື ຮັກສາທ່າທາງຮ່າງກາຍໄວ້ໄດ້. ເປົ້າໝາຍຫຼັກຂອງອາສະນະແມ່ນເພື່ອອອກກຳລັງກາຍຮ່າງກາຍຂອງທ່ານ. ມັນຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍຂອງທ່ານແຂງແຮງ ແລະ ປາສະຈາກຄວາມເຈັບປວດ. “ໂຍຄີ” (Yogi) ແມ່ນຜູ້ທີ່ຝຶກໂຍຄະໄດ້ຢ່າງຊຳນານ, ພວກເຂົາສາມາດຮັກສາທ່າອາສະນະໃດກໍໄດ້ເປັນເວລາດົນນານ.

• ທ່າປາວານມຸກຕາສະນະ ຫຼື ທ່າລະບາຍລົມ ຫຼື ທ່າປ່ອຍແກັສ (Pawanmuktasana): ຊ່ວຍລະບາຍລົມໃນກະເພາະອາຫານ ເຮັດໃຫ້ທ້ອງຂອງທ່ານຮູ້ສຶກດີຂຶ້ນ.
• ທ່າອຸສຕຣາສະນະ ຫຼື ທ່າອູດ (Ushtrasana): ຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ກະດູກສັນຫຼັງຂອງທ່ານມີຄວາມຢືດຢຸ່ນ ແລະ ຜ່ອນຄາຍຫຼາຍຂຶ້ນ.

ທ່າປາວານມຸກຕາສະນະ ຫຼື ທ່າລະບາຍລົມ ຫຼື ທ່າປ່ອຍແກັສ (Pawanmuktasana): ຊ່ວຍປ່ອຍອາຍແກັສໃນກະເພາະອາຫານ.

ທ່າອຸສຕຣາສະນະ ຫຼື ທ່າອູດ (Ushtrasana), ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າທ່າອູດ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/