ຈິນຕະນາການເຖິງອະນາຄົດຂອງເຕັກໂນໂລຊີ

ບົດຄວາມຫຼັກ: ການສຶກສາອະນາຄົດ (Futures studies)

ການສຶກສາອະນາຄົດສຳຫຼວດວ່າສັງຄົມ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີອາດຈະເຕີບໂຕໄປແນວໃດ. ມັນພະຍາຍາມຈິນຕະນາການເຖິງອະນາຄົດທີ່ເປັນໄປໄດ້ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ມັນຍັງພິຈາລະນາເຖິງວິທີທີ່ຄຸນຄ່າຂອງມະນຸດສາມາດນຳທາງເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່ໆ. ນັກວິໄຈສຶກສາທ່າອ່ຽງໃນອະດີດ ແລະ ປັດຈຸບັນ. ພວກເຂົາໃຊ້ການສຳຫຼວດ ແລະ ແບບຈຳລອງຄອມພິວເຕີເພື່ອຄາດເດົາສິ່ງທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນ. ວັນນະຄະດີວິທະຍາສາດ (Science fiction) ມັກຈະໃຫ້ແນວຄວາມຄິດສຳລັບການວິໄຈໃນອະນາຄົດ.

ສິ່ງທ້າທາຍໃນອະນາຄົດ

ນັກວິໄຈຍັງເບິ່ງຄວາມສ່ຽງໃຫຍ່ທີ່ອາດເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ມະນຸດ. ເຫຼົ່ານີ້ລວມມີຄວາມສ່ຽງຈາກປັນຍາປະດິດທົ່ວໄປ (AGI) ຂັ້ນສູງ ຫຼື ການນຳໃຊ້ຄວາມຮູ້ທາງຊີວະພາບໃນທາງທີ່ຜິດ. ພວກເຂົາຍັງພິຈາລະນາເຖິງການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບພູມອາກາດ ແລະ ນາໂນເຕັກໂນໂລຊີ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ເຕັກໂນໂລຊີຍັງສາມາດຊ່ວຍພວກເຮົາແກ້ໄຂບັນຫາໄດ້. ມັນສາມາດປົກປ້ອງພວກເຮົາຈາກສິ່ງຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການທີ່ດາວເຄາະນ້ອຍຕຳໂລກ. ຜູ້ຊ່ຽວຊານແນະນຳວ່າພວກເຮົາຄວນຕັ້ງຄຳຖາມສະເໝີວ່າຄວາມກ້າວໜ້າທາງເຕັກໂນໂລຊີເປັນສິ່ງທີ່ດີສະເໝີໄປຫຼືບໍ່. ພວກເຮົາຍັງຄວນກຽມພ້ອມສຳລັບເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່ໆ ກ່ອນທີ່ພວກມັນຈະກາຍເປັນສິ່ງອັນຕະລາຍ.

ເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່ໆທີ່ໜ້າຕື່ນເຕັ້ນ

ບົດຄວາມຫຼັກ: ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ກຳລັງເກີດໃໝ່ (Emerging technologies)

ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ກຳລັງເກີດໃໝ່ແມ່ນສິ່ງປະດິດໃໝ່ທີ່ຍັງຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນການພັດທະນາ. ການນຳໃຊ້ຢ່າງເຕັມຮູບແບບຂອງພວກມັນຍັງບໍ່ທັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ. ຕົວຢ່າງລວມມີ ນາໂນເຕັກໂນໂລຊີ, ເຕັກໂນໂລຊີຊີວະພາບ, ຫຸ່ນຍົນ, ການພິມ 3D ແລະ ບລັອກເຊນ.

“ການທົດລອງພິມເນື້ອເຍື່ອຂອງກ້າມຊີ້ນດ້ວຍລະບົບ 3D.”

ນັກອະນາຄົດສາດບາງຄົນເຊື່ອວ່າການປ່ຽນແປງຄັ້ງໃຫຍ່ຕໍ່ໄປຈະມາຈາກພັນທຸກຳ, ນາໂນເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ຫຸ່ນຍົນ. ວິສະວະກຳພັນທຸກຳສາມາດໃຫ້ພວກເຮົາຄວບຄຸມຊີວະວິທະຍາຂອງມະນຸດໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ. ນີ້ອາດນຳໄປສູ່ “ວິວັດທະນາການທີ່ຖືກກຳນົດທິດທາງ” (directed evolution). ບາງຄົນກັງວົນກ່ຽວກັບຜົນກະທົບທາງສັງຄົມຂອງສິ່ງນີ້. ນາໂນເຕັກໂນໂລຊີສາມາດປ່ອຍໃຫ້ພວກເຮົາປ່ຽນແປງວັດຖຸໃນລະດັບນ້ອຍໆ. ສິ່ງນີ້ອາດເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາປັບປ່ຽນຕົວເອງ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມຂອງພວກເຮົາໃໝ່ໄດ້. ນາໂນບັອດ (Nanobots) ອາດຈະສາມາດຕໍ່ສູ້ກັບມະເຮັງພາຍໃນຮ່າງກາຍຂອງພວກເຮົາໄດ້. ຫຸ່ນຍົນອັດຕະໂນມັດກຳລັງກ້າວໜ້າຢ່າງໄວວາ. ພວກມັນຄາດວ່າຈະເຂົ້າມາແທນທີ່ວຽກງານທີ່ເປັນອັນຕະລາຍ ເຊັ່ນ: ການຄົ້ນຫາ, ການກູ້ໄພ ແລະ ການດັບເພີງ.

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຄາດຄະເນວ່າປັນຍາປະດິດທົ່ວໄປ (AGI) ຈະສືບຕໍ່ພັດທະນາ. ບາງຄົນເຊື່ອວ່າ AGI ສາມາດເຮັດທຸກໜ້າທີ່ໄດ້ດີກວ່າ ແລະ ລາຄາຖືກກວ່າມະນຸດ. ສິ່ງນີ້ສາມາດເຮັດໃຫ້ວຽກງານຫຼາຍຢ່າງກາຍເປັນລະບົບອັດຕະໂນມັດ. ນີ້ໄດ້ນຳໄປສູ່ການສົນທະນາກ່ຽວກັບລາຍໄດ້ພື້ນຖານຖ້ວນໜ້າ (Universal basic income). ມັນຍັງເນັ້ນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມຕ້ອງການດ້ານການສຶກສາວິທະຍາສາດຄອມພິວເຕີທີ່ຫຼາຍຂຶ້ນ.

ວິທີການຄິດກ່ຽວກັບເຕັກໂນໂລຊີໃນຮູບແບບຕ່າງໆ

ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ເໝາະສົມ (Appropriate Technology)

ບາງຄົນໃນຊຸມປີ 1960 ຕ້ອງການເຕັກໂນໂລຊີທີ່ລຽບງ່າຍກວ່າ. ພວກເຂົາຕ້ອງການເຄື່ອງມືທີ່ເປັນຂອງທ້ອງຖິ່ນ, ຍືນຍົງ ແລະ ມີການກະຈາຍສູນ. ແນວຄວາມຄິດນີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ເໝາະສົມ. ມັນມີອິດທິພົນຕໍ່ກຸ່ມຄົນໃນຍຸກຕໍ່ມາ ເຊັ່ນ: ວັດທະນະທຳແຮັກເກີ.

ຄວາມຫວັງທີ່ມີຕໍ່ເຕັກໂນໂລຊີ

Technological utopianism ຄືຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າເຕັກໂນໂລຊີສາມາດສ້າງສັງຄົມທີ່ສົມບູນແບບໄດ້. ໃນສັງຄົມນີ້, ຄວາມຕ້ອງການຂອງທຸກຄົນໄດ້ຮັບການຕອບສະໜອງ. ເປົ້າໝາຍລວມມີໂລກທີ່ມີຄວາມອຸດົມສົມບູນສຳລັບທຸກຄົນ. ມັນຍັງລວມເຖິງຊີວິດທີ່ຍືນຍາວ ແລະ ແມ່ນແຕ່ການອັບໂຫຼດຈິດໃຈ. ຂະບວນການເຊັ່ນ Transhumanism ເຊື່ອໃນການປັບປຸງຊີວິດມະນຸດໂດຍຜ່ານວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ.

ບາງຄົນທີ່ເອີ້ນວ່າ Singularitarians ຄິດວ່າເຄື່ອງຈັກທີ່ສະຫຼາດລ້ຳຈະເລັ່ງຄວາມກ້າວໜ້າຢ່າງໄວວາຢ່າງບໍ່ໜ້າເຊື່ອ. ສິ່ງນີ້ອາດນຳໄປສູ່ການປ່ຽນແປງທີ່ພວກເຮົາເກືອບບໍ່ສາມາດຈິນຕະນາການໄດ້. ຊ່ວງເວລານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ “Technological singularity”.

ຄວາມກັງວົນຕໍ່ເຕັກໂນໂລຊີ

ບົດບາດທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງຂອງເຕັກໂນໂລຊີໃນຊີວິດຂອງພວກເຮົາກໍໄດ້ສ້າງຄວາມກັງວົນເຊັ່ນກັນ. ການປະທ້ວງຕໍ່ຕ້ານເຕັກໂນໂລຊີທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດທີ່ຮູ້ຈັກກັນຄື Luddism. ນີ້ແມ່ນການຕອບໂຕ້ຕໍ່ການທີ່ເຄື່ອງຈັກເຂົ້າມາແທນທີ່ກຳມະກອນສິ່ງທໍ.

ບາງຄົນເລືອກທີ່ຈະດຳລົງຊີວິດແບບ “Off-the-grid”. ພວກເຂົາຕ້ອງການໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີໃຫ້ໜ້ອຍລົງ ແລະ ຢູ່ໃກ້ຊິດກັບທຳມະຊາດຫຼາຍຂຶ້ນ. ຂະບວນການ ecovillage ກໍພະຍາຍາມຮັກສາຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງເຕັກໂນໂລຊີກັບທຳມະຊາດ.

ເຕັກໂນໂລຊີເຊື່ອມໂຍງກັບວິທະຍາສາດ ແລະ ວິສະວະກຳແນວໃດ

ວິສະວະກຳແມ່ນຂະບວນການພັດທະນາເຕັກໂນໂລຊີ. ມັນມັກຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບການແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ມີຂີດຈຳກັດສະເພາະ. ເຕັກໂນໂລຊີແມ່ນກ່ຽວກັບການເຮັດສິ່ງຕ່າງໆ, ໃນຂະນະທີ່ວິທະຍາສາດແມ່ນກ່ຽວກັບການເຂົ້າໃຈວິທີການເຮັດວຽກຂອງສິ່ງຕ່າງໆ. ດັ່ງທີ່ນັກປັດຊະຍາທ່ານໜຶ່ງໄດ້ກ່າວວ່າ, “ວິທະຍາສາດສົນໃຈໃນສິ່ງທີ່ເປັນຢູ່, ເຕັກໂນໂລຊີສົນໃຈໃນສິ່ງທີ່ຈະເປັນໄປ.”

“Antoine Lavoisier ກຳລັງທົດລອງກ່ຽວກັບການເຜົາໄໝ້ທີ່ເກີດຈາກການເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຂອງແສງຕາເວັນ.”

ການເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງການຄົ້ນພົບທາງວິທະຍາສາດກັບເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອນ. ເຕັກໂນໂລຊີຫຼາຍຢ່າງມາຈາກວິສະວະກຳ, ການທົດລອງ ແລະ ແມ່ນແຕ່ໂຊກຊະຕາ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ, ເຄື່ອງຈັກໄອພົ່ນຍຸກທຳອິດຖືກພັດທະນາໂດຍການທົດສອບຈົນກວ່າມັນຈະພັງ. ຈາກນັ້ນ, ວິສະວະກອນກໍສ້ອມແປງ ແລະ ລອງໃໝ່. ຄຳອະທິບາຍທາງວິທະຍາສາດມັກຈະມາຫຼັງຈາກທີ່ເຕັກໂນໂລຊີຖືກພັດທະນາຂຶ້ນ. ການຄົ້ນພົບຫຼາຍຢ່າງ, ເຊັ່ນ ເພນິຊີລິນ (penicillin), ເກີດຂຶ້ນໂດຍບັງເອີນ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ເຕັກໂນໂລຊີສະໄໝໃໝ່ເພິ່ງພາຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດທີ່ເລິກເຊິ່ງຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ. ສິດທິບັດໃນປັດຈຸບັນມັກຈະອ້າງອີງເຖິງການວິໄຈທາງວິທະຍາສາດ. ການສຶກສາສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າສິ່ງປະດິດທີ່ອີງໃສ່ການຄົ້ນພົບທາງວິທະຍາສາດມັກຈະມີຄຸນຄ່າຫຼາຍກວ່າ.

ສັດ ແລະ ເຄື່ອງມືຂອງພວກມັນ

ມະນຸດບໍ່ແມ່ນຜູ້ດຽວທີ່ໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີພື້ນຖານ. ສັດຊະນິດອື່ນກໍໃຊ້ເຄື່ອງມືເຊັ່ນກັນ. ເປັນເວລາດົນນານທີ່ຜູ້ຄົນຄິດວ່າມີພຽງມະນຸດເທົ່ານັ້ນທີ່ໃຊ້ເຄື່ອງມື. ແຕ່ຈາກນັ້ນ, ນັກວິທະຍາສາດກໍໄດ້ເຫັນລີງຊິມແປນຊີ, ປາໂລມາ ແລະ ກາ ໃຊ້ພວກມັນ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ, ລີງຊິມແປນຊີໃຊ້ກິ່ງໄມ້ເພື່ອຫາປວກ. ພວກມັນຍັງໃຊ້ໃບໄມ້ເປັນຟອງນ້ຳ. ລີງຊິມແປນຊີໃນອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກໃຊ້ຫີນເພື່ອຕອກແກ່ນໝາກໄມ້.

“ກວໍຣິລລາໂຕໃຫຍ່ນີ້ ກຳລັງໃຊ້ກິ່ງໄມ້ເປັນໄມ້ຄ້ອນເທົ້າ ເພື່ອກວດສອບຄວາມເລິກຂອງນ້ຳ.”

ການໃຊ້ເຄື່ອງມືບໍ່ແມ່ນເຕັກໂນໂລຊີດຽວຂອງສັດ. ເຂື່ອນຂອງໂຕບີເວີ (Beaver dams) ແມ່ນອີກຕົວຢ່າງໜຶ່ງ. ໂຕບີເວີສ້າງເຂື່ອນດ້ວຍກິ່ງໄມ້ ແລະ ຫີນ. ເຂື່ອນເຫຼົ່ານີ້ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງຕໍ່ທີ່ຢູ່ອາໄສຕາມແມ່ນ້ຳ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/