ບົດກະວີ (Poetry) ແມ່ນຫຍັງ?

ບົດກະວີ (Poetry) ແມ່ນການຂຽນພິເສດປະເພດໜຶ່ງທີ່ໃຊ້ສຽງ ແລະ ຈັງຫວະຂອງພາສາເພື່ອສ້າງຄວາມຮູ້ສຶກ ແລະ ຄວາມໝາຍທີ່ເລິກເຊິ່ງ. ມັນບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຄວາມໝາຍຕາມຕົວອັກສອນເທົ່ານັ້ນ. ບົດກະວີໜຶ່ງຊິ້ນເອີ້ນວ່າ ບົດກອນ (poem), ແລະ ຜູ້ທີ່ຂຽນມັນເອີ້ນວ່າ ກະວີ (poet).

ປຶ້ມຈີນໃນຍຸກຕົ້ນໆກ່ຽວກັບກະວີ, ສົນທະນາກ່ຽວກັບ Shijing (ຄລາສສິກຂອງກະວີ).

ບັນດາກະວີໃຊ້ເຄື່ອງມືຫຼາຍຢ່າງເພື່ອເຮັດໃຫ້ບົດກອນຂອງພວກເຂົາມີຄວາມເປັນເອກະລັກ. ເຄື່ອງມືເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າ ເຕັກນິກການແຕ່ງກອນ (poetic devices). ເຊິ່ງລວມມີສິ່ງຕ່າງໆເຊັ່ນ: ແຜນຜັງການສຳຜັດ (rhyme schemes – ຮູບແບບຂອງຄຳທີ່ສຳຜັດກັນ), ຈັງຫວະ (rhythm – ການໄຫຼວຽນທີ່ຄ້າຍກັບດົນຕີຂອງຄຳສັບ), ແລະ ການສຳຜັດອັກສອນ (alliteration – ການຊ້ຳສຽງທີ່ຕົ້ນຄຳ). ເຕັກນິກເຫຼົ່ານີ້ຊ່ວຍສ້າງຜົນກະທົບທາງດົນຕີ ຫຼື ທາງສິລະປະ.

ບົດກອນມັກຈະມີໂຄງສ້າງສະເພາະ. ໂຄງສ້າງນີ້ສາມາດເຂັ້ມງວດ ຫຼື ຍືດຫຍຸ່ນ, ເປັນແບບດັ້ງເດີມ ຫຼື ແບບໃໝ່. ມັນມັກຈະຂຶ້ນຢູ່ກັບພາສາ ແລະ ວັດທະນະທຳ. ບົດກອນຫຼາຍບົດຖືກຂຽນເປັນວັກຕອນ (verse), ຊຶ່ງໝາຍຄວາມວ່າພວກມັນຖືກຈັດລຽງເປັນແຖວໃນໜ້າກະດາດ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ບາງຄັ້ງ “verse” ກໍເປັນອີກຄຳໜຶ່ງທີ່ໃຊ້ເອີ້ນບົດກະວີ.

ບົດກະວີມີປະຫວັດສາດທີ່ຍາວນານ ແລະ ໜ້າສົນໃຈໃນທົ່ວໂລກ. ບົດກອນຍຸກຕົ້ນໆບາງບົດແມ່ນເພງລ່າສັດໃນອາຟຣິກາ. ອາລະຍະທຳບູຮານຍັງມີບົດກອນມະຫາກາບ (epic poems), ເຊັ່ນ: Epic of Gilgamesh ຈາກຊູເມ (Sumer), ທີ່ຂຽນຂຶ້ນເມື່ອຫຼາຍພັນປີກ່ອນ. ບົດກອນຍຸກຕົ້ນອື່ນໆລວມມີເພງພື້ນເມືອງ, ເພງສວດທາງສາສະໜາ, ແລະ ເລື່ອງລາວທີ່ມີຊື່ສຽງເຊັ່ນ: Iliad ແລະ Odyssey ຂອງກຣີກ.

ນັກຄິດໃນສະໄໝບູຮານ, ເຊັ່ນ: Aristotle, ໄດ້ພະຍາຍາມເຂົ້າໃຈວ່າສິ່ງໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ບົດກະວີມີຄວາມພິເສດ. ພວກເຂົາສັງເກດເບິ່ງວິທີການໃຊ້ພາສາໃນການກ່າວສູນທອນພົດ, ລະຄອນ, ແລະ ເພງ. ຕໍ່ມາ, ຜູ້ຄົນໄດ້ເນັ້ນໃສ່ສິ່ງຕ່າງໆເຊັ່ນ: ການຊ້ຳ, ຮູບແບບຂອງແຖວ, ແລະ ການສຳຜັດ. ພວກເຂົາຕ້ອງການສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າບົດກະວີແຕກຕ່າງຈາກການຂຽນທົ່ວໄປແນວໃດ, ຊຶ່ງເອີ້ນວ່າ ຮ້ອຍແກ້ວ (prose).

ບັນດາກະວີປຽບສະເໝືອນ “ຜູ້ສ້າງ” ພາສາ. ພວກເຂົາຊ່ວຍໃຫ້ພາສາເຕີບໃຫຍ່ ແລະ ມີຄວາມໝາຍທີ່ສະແດງອອກໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ. ໃນປັດຈຸບັນ, ກະວີມັກຈະປະສົມປະສານຮູບແບບ ແລະ ແນວຄວາມຄິດຈາກວັດທະນະທຳທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ກະວີຫຼາຍຄົນໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈຈາກທຳມະຊາດ, ຄວາມຮູ້ສຶກ, ຫຼື ຜົນງານຂອງກະວີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຄົນອື່ນໆ.

ປະຫວັດສາດຂອງບົດກະວີ: ການເດີນທາງຜ່ານເວລາ

ບົດກອນບູຮານ ແລະ ການເລົ່າເລື່ອງ

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຫຼາຍຄົນເຊື່ອວ່າ ບົດກະວີມີມາຕັ້ງແຕ່ກ່ອນທີ່ມະນຸດຈະຮຽນຮູ້ການຂຽນ. ມັນໜ້າຈະເຕີບໃຫຍ່ມາຈາກເພງພື້ນເມືອງ ແລະ ເລື່ອງລາວຂະໜາດຍາວທີ່ຖືກຖ່າຍທອດໂດຍການເລົ່າປາກຕໍ່ປາກ. ບົດກອນຍຸກຕົ້ນໆເຫຼົ່ານີ້ຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຄົນຈື່ຈຳເລື່ອງລາວ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີທີ່ສຳຄັນໄດ້.

ບົດກອນຂະໜາດຍາວບົດທຳອິດທີ່ພວກເຮົາຮູ້ຈັກຄື Epic of Gilgamesh. ມັນຖືກຂຽນຂຶ້ນເມື່ອປະມານ 4,500 ປີກ່ອນ ໃນດິນແດນຊູເມ (Sumer) ຊຶ່ງປັດຈຸບັນແມ່ນປະເທດອີຣັກ. ມະຫາກາບນີ້ຖືກສະຫຼັກລົງເທິງແຜ່ນດິນເຜົາ. ແຜ່ນດິນເຜົາບູຮານອີກແຜ່ນໜຶ່ງຈາກປະມານປີ 2000 ກ່ອນ ຄ.ສ. ໄດ້ພັນລະນາເຖິງພິທີກຳພິເສດເພື່ອການເກັບກ່ຽວທີ່ດີ. ບາງຄົນເອີ້ນບົດນີ້ວ່າ ບົດກອນຮັກທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ.

ມະຫາກາບບູຮານອື່ນໆທີ່ມີຊື່ສຽງລວມມີ Iliad ແລະ Odyssey ຂອງກຣີກ, ແລະ Aeneid ຂອງໂຣມັນ. ປະເທດອິນເດຍກໍມີມະຫາກາບທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຕົນເອງ ຄື Ramayana ແລະ Mahabharata. ບົດກອນຂະໜາດຍາວເຫຼົ່ານີ້ຊ່ວຍໃຫ້ສັງຄົມບູຮານແບ່ງປັນປະຫວັດສາດ ແລະ ເລື່ອງລາວຂອງວິລະບຸລຸດຂອງພວກເຂົາ.

ນອກຈາກມະຫາກາບແລ້ວ, ຜູ້ຄົນຍັງໄດ້ຂຽນເພງສວດທາງສາສະໜາ, ເຊັ່ນ: Rigveda ຈາກອິນເດຍ ແລະ Hebrew Psalms. ປະເທດຈີນມີ Classic of Poetry ຊຶ່ງເປັນການລວບລວມເພງພື້ນເມືອງ ແລະ ບົດກອນ. ນັກປັດຊະຍາ ຂົງຈື້ ໃຫ້ຄຸນຄ່າແກ່ການລວບລວມນີ້ເປັນຢ່າງສູງ.

ບົດກະວີໃນວັດທະນະທຳຕາເວັນຕົກ

ໃນສັງຄົມຕາເວັນຕົກບູຮານ, ນັກຄິດເຊັ່ນ Aristotle ໄດ້ພະຍາຍາມຈັດປະເພດບົດກະວີ. ລາວໄດ້ພັນລະນາເຖິງ 3 ປະເພດຫຼັກ ຄື: ມະຫາກາບ (epic), ຕະຫຼົກ (comic), ແລະ ໂສກນາດຕະກຳ (tragic). ຕໍ່ມາ, ຜູ້ຄົນມັກຈະເບິ່ງບົດກະວີວ່າແຕກຕ່າງຈາກຮ້ອຍແກ້ວ (prose) ຊຶ່ງເປັນການຂຽນທົ່ວໄປ. ພວກເຂົາຮູ້ສຶກວ່າບົດກະວີເນັ້ນໃສ່ຄວາມງາມ ແລະ ອາລົມຄວາມຮູ້ສຶກຫຼາຍກວ່າ.

ໃນລະຫວ່າງສະຕະວັດທີ 18 ແລະ 19, ກະວີຈາກວັດທະນະທຳຕ່າງໆໄດ້ເລີ່ມມີອິດທິພົນຕໍ່ກັນຫຼາຍຂຶ້ນ. ສ່ວນໜຶ່ງແມ່ນຍ້ອນການເດີນທາງ ແລະ ການຄ້າຂາຍທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ. ບົດກອນເກົ່າໆຫຼາຍບົດຖືກຄົ້ນພົບໃໝ່ ແລະ ຖືກແປໃນຊ່ວງເວລານີ້.

ບົດກະວີໃນຍຸກປັດຈຸບັນ: ແນວຄວາມຄິດໃໝ່ໆ ແລະ ປັນຍາປະດິດ (AI)

ໃນສະຕະວັດທີ 20, ກະວີຫຼາຍຄົນໄດ້ເລີ່ມສຳຫຼວດວິທີການຂຽນແບບໃໝ່. ພວກເຂົາຕັ້ງຄຳຖາມຕໍ່ກົດເກນດັ້ງເດີມກ່ຽວກັບການສຳຜັດ ແລະ ຈັງຫວະ. ກະວີສະໄໝໃໝ່ບາງຄົນເຊື່ອວ່າ ບົດກະວີແມ່ນສິ່ງທີ່ກະວີສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍພາສາພຽງເທົ່ານັ້ນ. ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ປະຕິບັດຕາມໂຄງສ້າງເກົ່າສະເໝີໄປ.

ໃນປັດຈຸບັນ, ບົດກະວີຍັງສືບຕໍ່ພັດທະນາ. ກະວີມັກຈະປະສົມປະສານຮູບແບບຈາກວັດທະນະທຳ ແລະ ຍຸກສະໄໝທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ການຈັດໝວດໝູ່ບົດກະວີໃຫ້ເຂົ້າລະບຽບນັ້ນຍາກຂຶ້ນ.

ທີ່ໜ້າສົນໃຈແມ່ນ, ໃນຊຸມປີ 2020 ເປັນຕົ້ນມາ, ປັນຍາປະດິດ (AI) ໄດ້ເລີ່ມສ້າງບົດກອນຂຶ້ນ. ການສຶກສາໃນປີ 2024 ພົບວ່າ ບາງຄົນມັກບົດກອນທີ່ສ້າງໂດຍ AI ຫຼາຍກວ່າ. ພວກເຂົາເຫັນວ່າບົດກອນເຫຼົ່ານັ້ນເຂົ້າໃຈງ່າຍກວ່າ ແລະ ມີຈັງຫວະຫຼາຍກວ່າບົດກອນຂອງກະວີມະນຸດທີ່ມີຊື່ສຽງ. ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າບົດກະວີຍັງຄົງມີການປ່ຽນແປງຫຼາຍພຽງໃດ!

ວິທີການສ້າງບົດກອນ: ອົງປະກອບສຳຄັນ

ດົນຕີຂອງຖ້ອຍຄຳ: ຈັງຫວະ ແລະ ມາຕະລາ (Rhythm and Meter)

ບົດກະວີມີຄຸນນະພາບທາງດົນຕີທີ່ພິເສດ ຊຶ່ງມາຈາກ “ໂຄງສ້າງຈັງຫວະ” (prosody) ຂອງມັນ. Prosody ແມ່ນການສຶກສາວ່າ ມາຕະລາ (meter), ຈັງຫວະ (rhythm), ແລະ ຮູບແບບສຽງຂອງບົດກອນເຮັດວຽກແນວໃດ. ຈັງຫວະ (rhythm) ຄືສຽງ ແລະ ການໄຫຼວຽນທີ່ແທ້ຈິງຂອງບົດກອນ. ມາຕະລາ (meter) ແມ່ນຮູບແບບທີ່ວາງແຜນໄວ້ຂອງພະຍາງທີ່ເນັ້ນສຽງ ແລະ ບໍ່ເນັ້ນສຽງໃນແຖວໜຶ່ງ.

ການເຂົ້າໃຈຈັງຫວະຂອງບົດກະວີ

ກະວີສ້າງຈັງຫວະໃນຫຼາຍວິທີ. ບາງພາສາອາໄສພະຍາງທີ່ເນັ້ນສຽງ (stressed syllables), ເຊັ່ນ: ພາສາອັງກິດ. ບາງພາສາກໍຂຶ້ນຢູ່ກັບຈຳນວນພະຍາງ, ເຊັ່ນ: ພາສາສະເປນ. ວິທີການອອກສຽງຄຳສັບ, ດ້ວຍການຂຶ້ນ ແລະ ລົງຂອງສຽງ (intonation), ກໍມີຜົນຕໍ່ຈັງຫວະເຊັ່ນກັນ.

ໃນຫຼາຍບົດກອນ, ຈັງຫວະມາຈາກການຈັດວາງສຽງທີ່ເນັ້ນ ຫຼື ພະຍາງໃຫ້ເປັນຮູບແບບທີ່ຊ້ຳກັນ. ຮູບແບບເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າ “ຟຸດ” (feet). ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ໃນພາສາອັງກິດ, ຟຸດທີ່ພົບເຫັນທົ່ວໄປແມ່ນ “iamb” ຊຶ່ງມີພະຍາງທີ່ບໍ່ເນັ້ນສຽງຕາມດ້ວຍພະຍາງທີ່ເນັ້ນສຽງ (ເຊັ່ນ: “de-scribe”).

ບົດກະວີຮີບຣູ (Hebrew) ບູຮານ ທີ່ພົບໃນພະຄຳພີ Psalms, ໄດ້ໃຊ້ຈັງຫວະອີກປະເພດໜຶ່ງ. ມັນອາໄສ “ຄວາມຂະໜານ” (parallelism) ຊຶ່ງແຖວ ຫຼື ວະລີຈະສະທ້ອນເຖິງກັນໃນດ້ານໂຄງສ້າງ ຫຼື ຄວາມໝາຍ. ສິ່ງນີ້ສ້າງຈັງຫວະທີ່ອີງໃສ່ຫົວໜ່ວຍສຽງທີ່ໃຫຍ່ກວ່າ.

ການສຳຫຼວດມາຕະລາໃນບົດກະວີ (Poetic Meter)

ໃນບົດກະວີຕາເວັນຕົກ, ມາຕະລາ (meters) ມັກຈະຖືກຕັ້ງຊື່ຕາມປະເພດຂອງ “ຟຸດ” (foot) ແລະ ຈຳນວນຟຸດໃນແຖວໜຶ່ງ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: “iambic pentameter” ໝາຍເຖິງມີ “iambs” ຫ້າຟຸດຕໍ່ໜຶ່ງແຖວ. ລະບົບນີ້ມາຈາກບົດກະວີກຣີກບູຮານ.

ນີ້ແມ່ນບາງປະເພດຂອງຟຸດ (feet) ທີ່ພົບເຫັນທົ່ວໄປໃນບົດກະວີ:

• Iamb: ບໍ່ເນັ້ນສຽງ, ຕາມດ້ວຍເນັ້ນສຽງ (ເຊັ່ນ: “be-low”).
• Trochee: ເນັ້ນສຽງ, ຕາມດ້ວຍບໍ່ເນັ້ນສຽງ (ເຊັ່ນ: “hap-py”).
• Dactyl: ເນັ້ນສຽງ, ຕາມດ້ວຍສອງພະຍາງທີ່ບໍ່ເນັ້ນສຽງ (ເຊັ່ນ: “mer-ri-ly”).
• Anapaest: ສອງພະຍາງທີ່ບໍ່ເນັ້ນສຽງ, ຕາມດ້ວຍເນັ້ນສຽງ (ເຊັ່ນ: “un-der-stand”).
• Spondee: ສອງພະຍາງທີ່ເນັ້ນສຽງທັງຄູ່ (ເຊັ່ນ: “day-dream”).

ບົດກະວີແຕ່ລະບົດໃຊ້ມາຕະລາທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: William Shakespeare ມັກຂຽນດ້ວຍ iambic pentameter. ມະຫາກາບຂອງ Homer ໃຊ້ dactylic hexameter. ເພງກ່ອມເດັກມັກໃຊ້ anapestic tetrameter. ບາງຄັ້ງກະວີກໍປ່ຽນແປງມາຕະລາເລັກນ້ອຍເພື່ອເພີ່ມການເນັ້ນສຽງ ຫຼື ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມໜ້າເບື່ອກ່າຍ.

ການຫຼິ້ນສຽງ: ການສຳຜັດ, ການສຳຜັດອັກສອນ, ແລະ ການສຳຜັດສະຫຼະ

ກະວີໃຊ້ຮູບແບບສຽງເພື່ອເຮັດໃຫ້ບົດກະວີຂອງພວກເຂົາມີຄວາມໜ້າສົນໃຈ ແລະ ມີຄວາມເປັນດົນຕີຫຼາຍຂຶ້ນ. ຮູບແບບເຫຼົ່ານີ້ຍັງສາມາດຊ່ວຍເພີ່ມຄວາມໝາຍໃຫ້ກັບບົດກະວີໄດ້ອີກດ້ວຍ.

• ການສຳຜັດ (Rhyme): ຄືເວລາທີ່ຄຳສັບມີສຽງດຽວກັນ ຫຼື ຄ້າຍຄືກັນ, ໂດຍປົກກະຕິຈະຢູ່ທ້າຍແຖວ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: “cat” ແລະ “hat”. ບາງພາສາ ເຊັ່ນ: ພາສາອິຕາລີ, ມີຄຳສຳຜັດຫຼາຍ. ພາສາອັງກິດມີໜ້ອຍກວ່າ, ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ການສຳຜັດເປັນເລື່ອງທີ່ທ້າທາຍຫຼາຍກວ່າ.
• ການສຳຜັດອັກສອນ (Alliteration): ຄືການຊ້ຳສຽງດຽວກັນຢູ່ຕົ້ນຄຳທີ່ວາງໃກ້ກັນ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: “slippery snakes slide silently” (ງູລື່ນໄຫຼຢ່າງງຽບໆ). ສິ່ງນີ້ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍໃນບົດກະວີເຢຍລະມັນບູຮານ ແລະ ພາສາອັງກິດບູຮານ.
• ການສຳຜັດສະຫຼະ (Assonance): ຄືການຊ້ຳສຽງສະຫຼະທີ່ຄ້າຍຄືກັນພາຍໃນຄຳສັບ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: “The cat sat on the mat.” ມັນສ້າງຜົນກະທົບທາງດົນຕີທີ່ອ່ອນນຸ້ມ. ສ່ວນ consonance (ການສຳຜັດພະຍັນຊະນະ) ກໍມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັນ ແຕ່ເປັນການຊ້ຳສຽງພະຍັນຊະນະ.

ແຜນຜັງການສຳຜັດ: ຮູບແບບຂອງສຽງ

ບົດກະວີຫຼາຍບົດໃຊ້ແຜນຜັງການສຳຜັດ (rhyme schemes), ຊຶ່ງເປັນຮູບແບບທີ່ກຳນົດໄວ້ຂອງການສຳຜັດ. ແຜນຜັງເຫຼົ່ານີ້ຊ່ວຍສ້າງໂຄງສ້າງໃຫ້ກັບບົດກອນ ເຊັ່ນ: ບົດເພງເລົ່າເລື່ອງ (ballads) ຫຼື ບົດກອນຊອນເນັດ (sonnets). ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ບໍ່ແມ່ນບົດກະວີທັງໝົດທີ່ຈະໃຊ້ການສຳຜັດ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ບົດກະວີກຣີກ ແລະ ລະຕິນບູຮານ ແມ່ນບໍ່ມີການສຳຜັດ. ການສຳຜັດໄດ້ກາຍມາເປັນທີ່ນິຍົມໃນບົດກະວີເອີຣົບໃນຊ່ວງຍຸກກາງ (Middle Ages).

ພວກເຮົາອະທິບາຍແຜນຜັງການສຳຜັດໂດຍການໃຊ້ຕົວອັກສອນ. ຖ້າແຖວທີໜຶ່ງ ແລະ ແຖວທີສາມສຳຜັດກັນ (A) ແລະ ແຖວທີສອງ ແລະ ແຖວທີສີ່ສຳຜັດກັນ (B), ແຜນຜັງນັ້ນຈະເປັນ ABAB. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ບົດກອນຊອນເນັດແບບ Petrarchan ມັກຈະໃຊ້ແຜນຜັງ ABBA ABBA CDECDE.

ຮູບຮ່າງຂອງບົດກອນ: ຮູບແບບ ແລະ ໂຄງສ້າງ

ຮູບແບບຂອງບົດກະວີ (poetic form) ຄືວິທີການຈັດລະບຽບຂອງບົດກອນ. ບົດກະວີສະໄໝໃໝ່ມັກຈະມີຮູບແບບທີ່ຍືດຫຍຸ່ນກວ່າບົດກະວີສະໄໝກ່ອນ. ກະວີໃນຍຸກປັດຈຸບັນຫຼາຍຄົນຂຽນເປັນ “ບົດກອນອິດສະຫຼະ” (free verse), ຊຶ່ງບໍ່ໄດ້ປະຕິບັດຕາມກົດເກນທີ່ເຄັ່ງຄັດ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ເຖິງແມ່ນວ່າບົດກອນອິດສະຫຼະກໍຍັງມີໂຄງສ້າງທີ່ລະອຽດອ່ອນຂອງມັນເອງ.

ແຖວ ແລະ ວັກ: ອົງປະກອບຂອງບົດກອນ

ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ ບົດກອນຈະຖືກແບ່ງອອກເປັນແຖວໃນໜ້າກະດາດ. ແຖວເຫຼົ່ານີ້ອາດຈະອີງໃສ່ມາຕະລາ (meter), ຫຼື ພວກມັນອາດຈະເນັ້ນໃສ່ການສຳຜັດ. ແຖວຍັງສາມາດແຍກແນວຄວາມຄິດ ຫຼື ປ່ຽນອາລົມຂອງບົດກອນໄດ້.

ແຖວມັກຈະຖືກຈັດກຸ່ມເຂົ້າກັນເປັນວັກ (stanzas). ວັກຈະຖືກຕັ້ງຊື່ຕາມຈຳນວນແຖວທີ່ມັນມີ:

• Couplet: ມີສອງແຖວ.
• Triplet: ມີສາມແຖວ.
• Quatrain: ມີສີ່ແຖວ.

ແຖວເຫຼົ່ານີ້ອາດຈະສຳຜັດກັນ ຫຼື ມີຈັງຫວະລວມກັນ.

ບາງບົດກອນໃຊ້ “ວັກແບບຮ້ອຍແກ້ວ” (verse paragraphs), ຊຶ່ງຄ້າຍຄືກັບວັກທົ່ວໄປແຕ່ຍັງຄົງມີຈັງຫວະ ແລະ ສຽງແບບບົດກະວີ. ໃນບົດກອນບາງບົດ, ວັກຕ່າງໆຈະເຊື່ອມຕໍ່ເຂົ້າຫາກັນ ໂດຍມີຮູບແບບຈາກວັກໜຶ່ງຊ້ຳກັບອີກວັກໜຶ່ງໃນຕອນຕໍ່ໄປ.

ການນຳສະເໜີທາງສາຍຕາ: ຮູບລັກສະນະຂອງບົດກອນ

ວິທີທີ່ບົດກອນປາກົດຢູ່ເທິງໜ້າກະດາດກໍສາມາດເພີ່ມຄວາມໝາຍໄດ້. ກ່ອນທີ່ຈະມີການພິມ, ການຂຽນດ້ວຍລາຍມືທີ່ສວຍງາມແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍໃນບົດກະວີພາສາອາຣັບ, ຮີບຣູ, ແລະ ຈີນ.

ເມື່ອມີການພິມ, ບັນດາກະວີກໍມີອິດທິພົນຫຼາຍຂຶ້ນຕໍ່ວິທີການປາກົດຂອງຜົນງານພວກເຂົາ. ກະວີສະໄໝໃໝ່ບາງຄົນວາງແຖວ ຫຼື ກຸ່ມຂອງແຖວໄວ້ເທິງໜ້າກະດາດຢ່າງລະມັດລະວັງ. ສິ່ງນີ້ສາມາດສ້າງຈັງຫວະຢຸດພັກທາງສາຍຕາ, ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງ, ຫຼື ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ບົດກອນເບິ່ງມີສິລະປະ. ໃນກໍລະນີທີ່ສຸດກົ້ນ, ສິ່ງນີ້ໄດ້ນຳໄປສູ່ “ບົດກອນຮູບພາບ” (concrete poetry), ຊຶ່ງຮູບຮ່າງຂອງບົດກອນເອງໄດ້ສ້າງເປັນຮູບພາບ.

ການເລືອກໃຊ້ຖ້ອຍຄຳໃນບົດກອນ (Poetic Diction): ພາສາຂອງບົດກະວີ

ການເລືອກໃຊ້ຖ້ອຍຄຳໃນບົດກອນ (poetic diction) ແມ່ນກ່ຽວກັບວິທີການໃຊ້ພາສາໃນບົດກອນ. ມັນລວມເຖິງສຽງ, ຄວາມໝາຍ, ແລະ ວິທີທີ່ພວກມັນພົວພັນກັນ. ບົດກອນບາງຮູບແບບຍັງມີໄວຍາກອນ ຫຼື ຄຳສັບສະເພາະຂອງມັນເອງ. ພາສາສາມາດມີຕັ້ງແຕ່ຄຳເວົ້າໃນຊີວິດປະຈຳວັນໄປຈົນເຖິງຄຳສັບທີ່ເປັນທາງການ ແລະ ວິຈິດບັນຈົງ.

ການເລືອກໃຊ້ຖ້ອຍຄຳໃນບົດກອນມັກຈະໃຊ້ “ອຸປະມານ” (rhetorical devices). ການປຽບທຽບແບບອຸປະມາ (simile) ແລະ ການປຽບທຽບແບບອຸປະລັກ (metaphor) ແມ່ນຕົວຢ່າງທີ່ພົບເຫັນທົ່ວໄປ. ການປຽບທຽບແບບອຸປະມາ (simile) ແມ່ນການປຽບທຽບສິ່ງທີ່ແຕກຕ່າງກັນສອງຢ່າງໂດຍໃຊ້ຄຳວ່າ “ຄື” ຫຼື “ເໝືອນ” (ເຊັ່ນ: “ກ້າຫານເໝືອນສິງໂຕ”). ການປຽບທຽບແບບອຸປະລັກ (metaphor) ແມ່ນການກ່າວວ່າສິ່ງໜຶ່ງຄືອີກສິ່ງໜຶ່ງ (ເຊັ່ນ: “ລາວຄືສິງໂຕໃນສະໜາມຮົບ”). Aristotle ເຊື່ອວ່າການຊຳນານໃນການໃຊ້ການປຽບທຽບແບບອຸປະລັກແມ່ນສິ່ງທີ່ສຳຄັນຫຼາຍສຳລັບກະວີ.

ນອກຈາກນີ້, ກະວີຍັງໃຊ້ “ພາບພົດ” (imagery) ທີ່ສົດໃສເພື່ອສ້າງຮູບພາບທີ່ຊັດເຈນໃນໃຈຂອງຜູ້ອ່ານ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ບົດກອນໄຮກຸ (haiku) ມັກຈະໃຊ້ພາບພົດທີ່ໂດດເດັ່ນ. ການຊ້ຳວະລີ ຫຼື ແຖວ, ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຄຳຊ້ຳ” (refrain), ກໍສາມາດເພີ່ມອາລົມ ຫຼື ຄວາມໝາຍໃຫ້ກັບບົດກອນໄດ້ເຊັ່ນກັນ.

ຮູບແບບບົດກະວີທີ່ນິຍົມໃຊ້

ຫຼາຍວັດທະນະທຳໄດ້ພັດທະນາຮູບແບບບົດກະວີສະເພາະ. ຮູບແບບເຫຼົ່ານີ້ມີກົດເກນສຳລັບແຜນຜັງການສຳຜັດ, ມາຕະລາ, ແລະ ອົງປະກອບອື່ນໆ. ນີ້ແມ່ນບາງຮູບແບບທີ່ນິຍົມໃຊ້ຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ:

ຊອນເນັດ (Sonnet)

ຊອນເນັດເປັນຮູບແບບທີ່ນິຍົມຫຼາຍ, ໂດຍສະເພາະຕັ້ງແຕ່ຍຸກກາງ. ມັນມີສິບສີ່ແຖວ ແລະ ປະຕິບັດຕາມແຜນຜັງການສຳຜັດ ແລະ ໂຄງສ້າງທາງເຫດຜົນທີ່ກຳນົດໄວ້. ຊອນເນັດແບບອິຕາລີ ຫຼື Petrarchan ມັກຈະໃຊ້ແຜນຜັງການສຳຜັດ ABBA ABBA CDECDE. ສ່ວນຊອນເນັດແບບອັງກິດ (ຫຼື Shakespearean) ໃຊ້ ABAB CDCD EFEF GG.

ຊອນເນັດມັກຈະມີ “ຈຸດປ່ຽນ” (turn) ທາງຄວາມຄິດ. ນີ້ຄືບ່ອນທີ່ແນວຄວາມຄິດອາດປ່ຽນໄປ, ຄຳຖາມໄດ້ຮັບຄຳຕອບ, ຫຼື ຫົວຂໍ້ມີຄວາມຊັບຊ້ອນຂຶ້ນ. ໃນຊອນເນັດພາສາອັງກິດ, ຈຸດປ່ຽນນີ້ມັກຈະເກີດຂຶ້ນໃກ້ຈະຈົບເລື່ອງ.

ຊອນເນັດມັກຈະເຊື່ອມໂຍງກັບຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ເລິກເຊິ່ງ ແລະ ຄວາມສຳພັນ, ຂອບໃຈກະວີຢ່າງ Petrarch ແລະ William Shakespeare. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ໂຄງສ້າງທີ່ຍືດຫຍຸ່ນຂອງມັນເຮັດໃຫ້ກະວີສາມາດຂຽນກ່ຽວກັບຫຼາຍຫົວຂໍ້, ລວມທັງການເມືອງ, ສັດທາ, ແລະ ສົງຄາມ.

ວິນລາແນວ (Villanelle)

ວິນລາແນວເປັນບົດກອນທີ່ມີສິບເກົ້າແຖວ. ມັນມີຫ້າວັກສາມແຖວ (triplets) ແລະ ຈົບດ້ວຍວັກສີ່ແຖວ (quatrain). ຮູບແບບນີ້ມີຄວາມພິເສດເພາະມັນໃຊ້ສອງແຖວທີ່ຊ້ຳກັນ, ເອີ້ນວ່າ “ຄຳຊ້ຳ” (refrains). ແຖວທີໜຶ່ງ ແລະ ແຖວທີສາມຂອງວັກທຳອິດຈະກາຍເປັນແຖວທ້າຍທີ່ສະຫຼັບກັນໃນວັກຕໍ່ໆມາ, ແລະ ທັງສອງແຖວນີ້ກໍຈະປາກົດຢູ່ໃນຕອນທ້າຍຂອງວັກສຸດທ້າຍ. ກະວີຢ່າງ Dylan Thomas ແລະ W. H. Auden ເຄີຍໃຊ້ຮູບແບບວິນລາແນວ.

ລິເມີຣິກ (Limerick)

ລິເມີຣິກເປັນບົດກອນຫ້າແຖວທີ່ມັກຈະມີເນື້ອຫາຕະຫຼົກ. ແຖວທີໜຶ່ງ, ສອງ, ແລະ ຫ້າຈະສຳຜັດກັນ ແລະ ມີຄວາມຍາວໃກ້ຄຽງກັນ (7-10 ພະຍາງ). ແຖວທີສາມ ແລະ ສີ່ຈະສຳຜັດກັນເອງ ແລະ ມີຄວາມຍາວສັ້ນກວ່າ (5-7 ພະຍາງ). Edward Lear ເປັນນັກຂຽນບົດກອນລິເມີຣິກທີ່ມີຊື່ສຽງ.

ທັງກາ (Tanka)

ທັງກາເປັນຮູບແບບບົດກະວີຍີ່ປຸ່ນທີ່ບໍ່ມີການສຳຜັດ. ມັນມີຫ້າແຖວທີ່ມີຈຳນວນສຽງ (ຫຼື morae) ລວມທັງໝົດ 31 ສຽງ, ຈັດລຽງໃນຮູບແບບ 5-7-5-7-7. ມັກຈະມີການປ່ຽນແປງອາລົມ ຫຼື ຫົວຂໍ້ລະຫວ່າງສາມແຖວທຳອິດ ແລະ ສອງແຖວສຸດທ້າຍ. ບົດກອນທັງກາໄດ້ຖືກຂຽນຂຶ້ນຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ 7 ແລະ ຍັງຄົງເປັນທີ່ນິຍົມຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ໄຮກຸ (Haiku)

ໄຮກຸເປັນອີກຮູບແບບໜຶ່ງທີ່ນິຍົມຂອງຍີ່ປຸ່ນທີ່ບໍ່ມີການສຳຜັດ. ມັນພັດທະນາຂຶ້ນໃນສະຕະວັດທີ 17. ບົດກອນໄຮກຸມີສາມແຖວທີ່ມີ 17 ສຽງ, ປົກກະຕິຈະຢູ່ໃນຮູບແບບ 5-7-5. ຕາມປະເພນີ, ໄຮກຸຈະປະກອບດ້ວຍ “ຄຳຕັດ” (kireji) ແລະ “ຄຳບົ່ງບອກລະດູການ” (kigo). Matsuo Bashō ເປັນກະວີໄຮກຸທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດ. ນີ້ແມ່ນຕົວຢ່າງ:

ຄຳແປ:

“ສາຍລົມຈາກພູເຂົາຟູຈິ ຂ້ອຍໄດ້ນຳມາໃສ່ພັດຂອງຂ້ອຍ ເປັນຂອງຝາກຈາກເມືອງເອໂດະ”

ບົດກະວີນີ້ໃຊ້ຮູບແບບການປຽບທຽບທີ່ໜ້າຮັກ ເພື່ອສະແດງເຖິງການນຳເອົາຄວາມຊົງຈຳ ຫຼື ຄວາມຮູ້ສຶກຈາກສະຖານທີ່ໜຶ່ງ (ພູເຂົາຟູຈິ) ມາເປັນຂອງຝາກໃຫ້ກັບຄົນອື່ນຜ່ານທາງພັດ (fan) ທີ່ນຳມາຈາກເມືອງເອໂດະ.

ໂອເດ (Ode)

ບົດກອນໂອເດຖືກສ້າງຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດໂດຍກະວີຊາວກຣີກ ແລະ ລະຕິນບູຮານ. ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ ໂອເດມີສາມພາກສ່ວນ: ສະໂຕຣຟ (strophe), ແອນຕິສະໂຕຣຟ (antistrophe), ແລະ ເອໂປດ (epode). ສະໂຕຣຟ ແລະ ແອນຕິສະໂຕຣຟ ມີໂຄງສ້າງທີ່ຄ້າຍຄືກັນ, ໃນຂະນະທີ່ເອໂປດມີໂຄງສ້າງທີ່ແຕກຕ່າງອອກໄປ. ໂອເດໃຊ້ພາສາທີ່ເປັນທາງການ ແລະ ມັກຈະສົນທະນາກ່ຽວກັບຫົວຂໍ້ທີ່ຈິງຈັງ. ມັນສຳຫຼວດຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງຈາກຫຼາຍມຸມມອງ, ບາງຄັ້ງກໍສາມາດແກ້ໄຂຄວາມຂັດແຍ່ງໄດ້.

ກາຊັນ (Ghazal)

ກາຊັນເປັນຮູບແບບບົດກະວີທີ່ພົບເຫັນທົ່ວໄປໃນບົດກະວີພາສາອາຣັບ, ເປີເຊຍ, ແລະ ອູຣດູ. ໃນຮູບແບບຄລາສສິກຂອງມັນ, ມັນມີ 5 ຫາ 15 ຄູ່ກອນ (ຄູ່ຂອງແຖວທີ່ສຳຜັດກັນ). ຄູ່ກອນເຫຼົ່ານີ້ຈະມີວະລີຊ້ຳກັນ (refrain) ຢູ່ທ້າຍແຖວທີສອງ. ແຕ່ລະແຖວຍັງມີມາຕະລາ ແລະ ຄວາມຍາວດຽວກັນ. ກາຊັນມັກຈະສຳຫຼວດຫົວຂໍ້ກ່ຽວກັບຄວາມຮັກທີ່ເລິກເຊິ່ງ ຫຼື ຈິດວິນຍານ. ກະວີຢ່າງ Rumi ແລະ Hafez ແມ່ນມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງຈາກບົດກອນກາຊັນຂອງພວກເຂົາ.

ປະເພດຂອງບົດກະວີ: ແນວພັນ (Genres)

ນອກເໜືອໄປຈາກຮູບແບບສະເພາະແລ້ວ, ບົດກະວະຍັງຖືກຈັດກຸ່ມອອກເປັນປະເພດຕ່າງໆໂດຍອີງໃສ່ຫົວຂໍ້, ຮູບແບບ, ຫຼື ຄຸນລັກສະນະອື່ນໆ.

ບົດກະວີເລົ່າເລື່ອງ (Narrative Poetry): ການເລົ່າເລື່ອງລາວ

ບົດກະວີເລົ່າເລື່ອງມີຈຸດປະສົງເພື່ອເລົ່າເລື່ອງໃດໜຶ່ງ. ປະເພດນີ້ລວມເຖິງບົດກະວີມະຫາກາບ, ແຕ່ “ບົດກະວີເລົ່າເລື່ອງ” ມັກຈະໝາຍເຖິງເລື່ອງທີ່ສັ້ນກວ່າທີ່ເນັ້ນໃສ່ປະສົບການຂອງມະນຸດ. ມັນອາດຈະເປັນບົດກະວີທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ. ເລື່ອງລາວບູຮານຫຼາຍເລື່ອງ, ເຊັ່ນ: ເພງເລົ່າເລື່ອງຂອງສະກັອດແລນ (Scottish ballads), ໄດ້ຖືກຖ່າຍທອດຜ່ານບົດກະວີເລົ່າເລື່ອງເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຄົນຈື່ຈຳພວກມັນໄດ້. ກະວີເລົ່າເລື່ອງທີ່ມີຊື່ສຽງລວມມີ Geoffrey Chaucer ແລະ Edgar Allan Poe.

ບົດກະວີເນັ້ນອາລົມ (Lyric Poetry): ການສະແດງຄວາມຮູ້ສຶກ

ບົດກະວີເນັ້ນອາລົມແຕກຕ່າງຈາກບົດກະວີເລົ່າເລື່ອງ ເພາະມັນບໍ່ໄດ້ເລົ່າເລື່ອງໃດໜຶ່ງ. ແຕ່ມັນສະແດງເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກ, ຄວາມຄິດ, ແລະ ການສັງເກດເບິ່ງຂອງຕົວຜູ້ແຕ່ງເອງ. ບົດກອນປະເພດນີ້ມັກຈະສັ້ນກວ່າ, ມີຄວາມເປັນດົນຕີ, ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍແງ່ຄິດ. ກະວີຢ່າງ Hafez ແລະ John Donne ແມ່ນມີຊື່ສຽງໃນດ້ານບົດກະວີປະເພດນີ້.

ບົດກະວີມະຫາກາບ (Epic Poetry): ເລື່ອງລາວຂອງວິລະບຸລຸດ

ບົດກະວີມະຫາກາບເປັນປະເພດທີ່ສຳຄັນຂອງວັນນະຄະດີເລົ່າເລື່ອງ. ມັນເປັນບົດກອນຂະໜາດຍາວຫຼາຍທີ່ກ່ຽວກັບເຫດການທີ່ກ້າຫານ ຫຼື ສຳຄັນສຳລັບວັດທະນະທຳໜຶ່ງ. ມັນເລົ່າເຖິງຊີວິດ ແລະ ການຜະຈົນໄພຂອງຮີໂຣ ຫຼື ກຸ່ມຮີໂຣ. ຕົວຢ່າງທີ່ມີຊື່ສຽງລວມມີ Iliad ແລະ Odyssey ຂອງ Homer, ແລະ Aeneid ຂອງ Virgil. ເຖິງແມ່ນວ່າໃນສະຕະວັດທີ 20, ກະວີຢ່າງ Derek Walcott ກໍຍັງສືບຕໍ່ຂຽນມະຫາກາບທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່.

ບົດກະວີແດກດັນ (Satirical Poetry): ການຊີ້ໃຫ້ເຫັນປະເດັນດ້ວຍຄວາມຕະຫຼົກ

ບົດກະວີສາມາດເປັນວິທີທີ່ຊົງພະລັງໃນການໃຊ້ການແດກດັນ (satire). ບົດກະວີແດກດັນໃຊ້ຄວາມຕະຫຼົກ, ການປະຊົດປະຊັນ, ຫຼື ການເວົ້າເກີນຈິງ ເພື່ອວິພາກວິຈານຜູ້ຄົນ, ແນວຄວາມຄິດ, ຫຼື ສັງຄົມ. ຊາວໂຣມັນບູຮານມີປະເພນີທີ່ເຂັ້ມແຂງໃນການຂຽນບົດກະວີແດກດັນ, ມັກຈະເປັນດ້ວຍເຫດຜົນທາງການເມືອງ. John Dryden ເປັນກະວີແດກດັນພາສາອັງກິດທີ່ມີຊື່ສຽງ.

ບົດກະວີໄວ້ອาลัย (Elegy): ບົດກອນແຫ່ງການຫວນຄິດ

Elegy ແມ່ນບົດກອນທີ່ເສົ້າ ຫຼື ເຕັມໄປດ້ວຍແງ່ຄິດ. ມັນມັກຈະສະແດງເຖິງຄວາມໂສກເສົ້າເຖິງຜູ້ທີ່ຈາກໄປ, ຫຼື ສະທ້ອນເຖິງຄວາມໂສກເສົ້າ ຫຼື ຄວາມລຶກລັບໂດຍທົ່ວໄປ. Elegy ເປັນບົດກະວີປະເພດເນັ້ນອາລົມ (lyric poetry). ກະວີຢ່າງ Thomas Gray ແລະ Alfred Tennyson ໄດ້ຂຽນບົດກະວີໄວ້ອาลัยທີ່ມີຊື່ສຽງ.

ບົດກະວີຄະຕິສອນ (Verse Fable): ບົດຮຽນໃນຈັງຫວະສຳຜັດ

ນິທານສອນໃຈ (fable) ເປັນປະເພດເລື່ອງເກົ່າແກ່, ມັກຈະເລົ່າເປັນບົດກອນ. ມັນມີສັດ ຫຼື ສິ່ງຂອງທີ່ປະຕິບັດຕົວຄືກັບມະນຸດ. ເລື່ອງເຫຼົ່ານີ້ຈະສອນບົດຮຽນທາງສິນລະທຳສະເໝີ. Aesop’s Fables ເປັນຕົວຢ່າງຄລາສສິກທີ່ຖືກນຳມາເລົ່າໃໝ່ເປັນບົດກອນຫຼາຍຄັ້ງ. Jean de La Fontaine ເປັນຜູ້ຂຽນນິທານສອນໃຈເປັນບົດກອນທີ່ມີຊື່ສຽງອີກຄົນໜຶ່ງ.

ນີ້ແມ່ນການແປບົດຄວາມກ່ຽວກັບປະເພດຂອງບົດກະວີເພີ່ມເຕີມ ເປັນພາສາລາວ ໂດຍຮັກສາເນື້ອຫາ ແລະ ໂຄງສ້າງເດີມໄວ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ:

ບົດກະວີລະຄອນ (Dramatic Poetry): ບົດກະວີສຳລັບການສະແດງ

ບົດກະວີລະຄອນແມ່ນບົດລະຄອນທີ່ຂຽນຂຶ້ນເປັນບົດກອນເພື່ອໃຊ້ເວົ້າ ຫຼື ຮ້ອງ. ມັນປາກົດຢູ່ໃນຫຼາຍວັດທະນະທຳ. ໂສກນາດຕະກຳຂອງກຣີກບູຮານລ້ວນແລ້ວແຕ່ຂຽນເປັນບົດກອນ. ລະຄອນໂນ (Noh) ຂອງຍີ່ປຸ່ນກໍເປັນຮູບແບບໜຶ່ງຂອງລະຄອນທີ່ເປັນບົດກອນເຊັ່ນກັນ. ໃນສະຕະວັດທີ 20, ກະວີຢ່າງ T. S. Eliot ໄດ້ນຳເອົາບົດກະວີລະຄອນກັບມາເປັນທີ່ນິຍົມອີກຄັ້ງ.

ບົດກະວີຈິນຕະນາການ (Speculative Poetry): ເໜືອຄວາມເປັນຈິງ

ບົດກະວີຈິນຕະນາການສຳຫຼວດຫົວຂໍ້ທີ່ “ເໜືອຄວາມເປັນຈິງ”. ສິ່ງນີ້ອາດລວມເຖິງແນວຄວາມຄິດທາງວິທະຍາສາດ ຫຼື ຫົວຂໍ້ທີ່ແປກປະຫຼາດ ແລະ ໜ້າຢ້ານກົວ, ຄືກັນກັບໃນນິຍາຍສະຫຍອງຂວັນ. Edgar Allan Poe ບາງຄັ້ງຖືກເອີ້ນວ່າ “ບິດາແຫ່ງບົດກະວີຈິນຕະນາການ”. ລາວເຖິງຂັ້ນຂຽນ “ບົດກອນຮ້ອຍແກ້ວ” ທີ່ຊື່ວ່າ Eureka: A Prose Poem ຊຶ່ງໄດ້ຄາດການກ່ຽວກັບທິດສະດີບິກແບັງ (Big Bang)!

ບົດກະວີຮ້ອຍແກ້ວ (Prose Poetry): ການປະສົມປະສານຮູບແບບ

ບົດກະວີຮ້ອຍແກ້ວແມ່ນການປະສົມປະສານລະຫວ່າງຮ້ອຍແກ້ວ ແລະ ບົດກະວີ. ມັນເບິ່ງຄືກັບຮ້ອຍແກ້ວ ແຕ່ມີຈັງຫວະ, ພາບພົດ, ແລະ ຄວາມເລິກເຊິ່ງທາງອາລົມຂອງບົດກະວີ. ບາງຄັ້ງມັນອາດຈະຍາກທີ່ຈະແຍກອອກຈາກເລື່ອງສັ້ນໆ. ຮູບແບບນີ້ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໃນປະເທດຝຣັ່ງສະຕະວັດທີ 19 ກັບບັນດາກະວີເຊັ່ນ Charles Baudelaire.

ບົດກະວີເບົາບາງ (Light Poetry): ມ່ວນຊື່ນ ແລະ ສະຫຼາດຫຼັກແຫຼມ

ບົດກະວີເບົາບາງແມ່ນບົດກະວີທີ່ມີຈຸດປະສົງເພື່ອຄວາມຕະຫຼົກ. ບົດກອນເຫຼົ່ານີ້ມັກຈະສັ້ນ ແລະ ມັກໃຊ້ການຫຼິ້ນຄຳ, ການຫຼິ້ນສຽງ, ແລະ ການສຳຜັດທີ່ສະຫຼາດຫຼັກແຫຼມ. ເຖິງວ່າຈະເປັນເລື່ອງຕະຫຼົກ, ແຕ່ບົດກະວີເບົາບາງກໍສາມາດຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງຈຸດທີ່ຈິງຈັງໃນວິທີທີ່ລະອຽດອ່ອນໄດ້. ກະວີທີ່ມີຊື່ສຽງໃນປະເພດນີ້ລວມມີ Lewis Carroll ແລະ Ogden Nash.

ສະແລມໂພເອທຣີ (Slam Poetry): ການສະແດງ ແລະ ຄວາມມຸ່ງໝັ້ນ

ສະແລມໂພເອທຣີເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1986 ທີ່ເມືອງຊິຄາໂກ. ມັນກ່ຽວຂ້ອງກັບການທີ່ກະວີສະແດງຜົນງານຂອງຕົນເອງອອກມາໂດຍການອ່ານຕໍ່ໜ້າຜູ້ຊົມ. ສະແລມໂພເອທຣີເນັ້ນໃສ່ສຽງຂອງຄຳ, ການປ່ຽນແປງຂອງສຽງເວົ້າ, ແລະ ການຖ່າຍທອດທາງອາລົມ. ມັນມັກຈະເປັນການແຂ່ງຂັນ, ໂດຍມີການຈັດການປະກວດ “ສະແລມບົດກະວີ” (poetry slam).

ບົດກະວີການສະແດງ (Performance Poetry): ສິລະປະໃນການເຄື່ອນໄຫວ

ບົດກະວີການສະແດງມີຄວາມຄ້າຍຄືກັນກັບສະແລມໂພເອທຣີ ເພາະມັນມີຈຸດປະສົງເພື່ອການສະແດງຕໍ່ໜ້າຜູ້ຊົມ. ປະເພດນີ້ສາມາດປະສົມປະສານບົດກະວີເຂົ້າກັບຮູບແບບສິລະປະອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ການເຕັ້ນລຳ ຫຼື ດົນຕີ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/