ສະຫຼຸບ
ໃນຍຸກທີ່ພວກເຮົາສາມາດເຮັດທຸກຢ່າງຜ່ານໂທລະສັບມືຖື ບໍ່ວ່າຈະເປັນການໂອນເງິນ, ຊື້ເຄື່ອງອອນລາຍ ຫຼື ສະໝັກວຽກ, ສິ່ງທີ່ຕາມມາຄື "ມິດສາຊີບອອນລາຍ" (Scammers) ທີ່ມາໃນຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບ. ພວກເຂົາພັດທະນາກົນອຸບາຍໃໝ່ໆ ຢູ່ສະເໝີ ເຊັ່ນ: ການອ້າງໂຕເປັນເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດ, ການສົ່ງ Link ປອມມາໃຫ້ກົດ, ຫຼື ການຊວນລົງທຶນທີ່ໄດ້ກຳໄລສູງ. ເຖິງວ່າເລ່ຫຼ່ຽມຂອງພວກເຂົາຈະແນບນຽນພຽງໃດ, ແຕ່ທຸກໆກົນອຸບາຍມັກຈະມີ "ຈຸດພິລຸດ" ທີ່ຄ້າຍຄືກັນສະເໝີ. ມື້ນີ້ເຮົາຈະມາແນະນຳ 3 ຈຸດສັງເກດງ່າຍໆ ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານບໍ່ຕົກເປັນເຫຍື່ອຂອງໂຈຣອອນລາຍເຫຼົ່ານີ້! 3 ຈຸດສັງເກດ "ຈັບພິລຸດ" ມິດສາຊີບອອນລາຍ 💡 ກົດເຫຼັກຂໍ້ທຳອິດ: ມິດສາຊີບມັກຈະຫຼິ້ນກັບ 2 ອາລົມຫຼັກຂອງມະນຸດ ຄື "ຄວາມຢ້ານ" ແລະ "ຄວາມໂລບ". ຫາກຂໍ້ຄວາມໃດໜຶ່ງກະຕຸ້ນອາລົມເຫຼົ່ານີ້, ໃຫ້ຕັ້ງສະຕິທັນທີ. ສ້າງ…
ໃນຍຸກທີ່ພວກເຮົາສາມາດເຮັດທຸກຢ່າງຜ່ານໂທລະສັບມືຖື ບໍ່ວ່າຈະເປັນການໂອນເງິນ, ຊື້ເຄື່ອງອອນລາຍ ຫຼື ສະໝັກວຽກ, ສິ່ງທີ່ຕາມມາຄື “ມິດສາຊີບອອນລາຍ” (Scammers) ທີ່ມາໃນຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບ. ພວກເຂົາພັດທະນາກົນອຸບາຍໃໝ່ໆ ຢູ່ສະເໝີ ເຊັ່ນ: ການອ້າງໂຕເປັນເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດ, ການສົ່ງ Link ປອມມາໃຫ້ກົດ, ຫຼື ການຊວນລົງທຶນທີ່ໄດ້ກຳໄລສູງ.
ເຖິງວ່າເລ່ຫຼ່ຽມຂອງພວກເຂົາຈະແນບນຽນພຽງໃດ, ແຕ່ທຸກໆກົນອຸບາຍມັກຈະມີ “ຈຸດພິລຸດ” ທີ່ຄ້າຍຄືກັນສະເໝີ. ມື້ນີ້ເຮົາຈະມາແນະນຳ 3 ຈຸດສັງເກດງ່າຍໆ ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານບໍ່ຕົກເປັນເຫຍື່ອຂອງໂຈຣອອນລາຍເຫຼົ່ານີ້!
3 ຈຸດສັງເກດ “ຈັບພິລຸດ” ມິດສາຊີບອອນລາຍ
💡 ກົດເຫຼັກຂໍ້ທຳອິດ: ມິດສາຊີບມັກຈະຫຼິ້ນກັບ 2 ອາລົມຫຼັກຂອງມະນຸດ ຄື “ຄວາມຢ້ານ” ແລະ “ຄວາມໂລບ”. ຫາກຂໍ້ຄວາມໃດໜຶ່ງກະຕຸ້ນອາລົມເຫຼົ່ານີ້, ໃຫ້ຕັ້ງສະຕິທັນທີ.
ສ້າງ “ຄວາມຟ້າວຟັ່ງ” ແລະ ຂົ່ມຂູ່ (Urgency & Threat)
ມິດສາຊີບຈະບໍ່ປ່ອຍໃຫ້ທ່ານມີເວລາຄິດ ຫຼື ປຶກສາໃຜ. ພວກເຂົາຈະໃຊ້ຄຳເວົ້າທີ່ຟ້າວຟັ່ງ ແລະ ຂົ່ມຂູ່ ເພື່ອໃຫ້ທ່ານເກີດຄວາມຢ້ານກົວ.
- ຮູບແບບທີ່ມັກພົບ: “ບັນຊີທະນາຄານຂອງທ່ານຖືກລັອກ ໃຫ້ກົດ Link ນີ້ເພື່ອແກ້ໄຂພາຍໃນ 10 ນາທີ” ຫຼື “ທ່ານມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງກັບຄະດີຟອກເງິນ ໃຫ້ໂອນເງິນມາເພື່ອກວດສອບ ຫາກບໍ່ເຮັດຈະຖືກໝາຍຈັບທັນທີ”.
- ຄວາມຈິງ: ເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດ, ຕຳຫຼວດ ຫຼື ທະນາຄານ ຈະບໍ່ມີການໂທມາຂົ່ມຂູ່ ແລະ ບໍ່ມີການຂໍໃຫ້ໂອນເງິນຜ່ານບັນຊີສ່ວນຕົວເພື່ອກວດສອບຄະດີເດັດຂາດ.
ຂໍ້ສະເໜີທີ່ “ດີເກີນຈິງ” (Too Good to Be True)
ຫາກມີຂໍ້ສະເໜີໃດໜຶ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ທ່ານຮູ້ສຶກວ່າ “ມັນຈະໄດ້ເງິນງ່າຍປານນີ້ເລີຍຫວະ?” ໃຫ້ເດົາໄວ້ກ່ອນເລີຍວ່າແມ່ນມິດສາຊີບ.
- ຮູບແບບທີ່ມັກພົບ: ງານອອນລາຍກົດໄລ້ກົດແຊຣ໌ໄດ້ເງິນດີ, ການຊວນລົງທຶນຮຸ້ນ/ຄຣິບໂຕ ທີ່ຮັບປະກັນກຳໄລ 100% ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສ່ຽງ, ຫຼື ຂໍ້ຄວາມວ່າ “ທ່ານຄືຜູ້ໂຊກດີໄດ້ຮັບລາງວັນໃຫຍ່”.
- ຄວາມຈິງ: ບໍ່ມີການລົງທຶນໃດໆໃນໂລກທີ່ບໍ່ມີຄວາມສ່ຽງ ແລະ ໄດ້ກຳໄລງ່າຍໆ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງລົງແຮງ. ວຽກທີ່ສະບາຍແຕ່ໄດ້ເງິນຫຼາຍ ບໍ່ມີຢູ່ຈິງ.
ສົ່ງ Link ແປກໆ ໃຫ້ “ກົດ” ຫຼື “ດາວໂຫຼດ” (Phishing & Fake Apps)
ນີ້ຄືວິທີທີ່ອັນຕະລາຍທີ່ສຸດ ເພາະມັນສາມາດເຮັດໃຫ້ເງິນຂອງທ່ານ “ໝົດບັນຊີ” ໄດ້ພາຍໃນນາທີ ຜ່ານການຝັງແອັບດູດເງິນ.
- ຮູບແບບທີ່ມັກພົບ: ສົ່ງ SMS ມາພ້ອມ Link ເພື່ອແຈກຄູປອງສ່ວນຫຼຸດ, ອ້າງວ່າເປັນບໍລິສັດຂົນສົ່ງສິນຄ້າໃຫ້ກົດກວດສອບພັດສະດຸ, ຫຼື ຫຼອກໃຫ້ດາວໂຫຼດແອັບພລິເຄຊັນນອກ Play Store / App Store (ໄຟລ໌ທີ່ມີນາມສະກຸນ
.apk). - ຄວາມຈິງ: ຫ້າມກົດ Link ທີ່ສົ່ງມາທາງ SMS ຫຼື ທາງແຊັດທີ່ບໍ່ຮູ້ທີ່ມາເດັດຂາດ ແລະ ຫ້າມຕັ້ງຄ່າອະນຸຍາດໃຫ້ຕິດຕັ້ງແອັບແປກໆ ທີ່ບໍ່ໄດ້ມາຈາກຮ້ານຄ້າທາງການຂອງໂທລະສັບ.
3 ວິທີປ້ອງກັນຕົວເອງ ເມື່ອພົບເຫດການພິລຸດ
ຖ້າທ່ານພົບຂໍ້ຄວາມ ຫຼື ສາຍໂທລະສັບທີ່ເຂົ້າຂ່າຍ 3 ຂໍ້ຂ້າງເທິງ, ໃຫ້ທຳການປ້ອງກັນຕົວເອງດັ່ງນີ້:
- “ຕັດສາຍ ແລະ ບລັອກທັນທີ”: ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເສຍເວລາລົມ ຫຼື ໂຕ້ຖຽງ ເພາະມິດສາຊີບມີຈິດວິທະຍາໃນການຫວ່ານລ້ອມສູງ.
- “ເຊັກສາຍຕົງກັບແຫຼ່ງອ້າງອີງ”: ຫາກພວກເຂົາອ້າງວ່າໂທມາຈາກທະນາຄານ ຫຼື ບໍລິສັດຂົນສົ່ງ, ໃຫ້ວາງສາຍ ແລ້ວໂທໄປຫາເບີ Call Center ທາງການຂອງບໍລິສັດນັ້ນໆ ໂດຍກົງເພື່ອສອບຖາມຄວາມຈິງ.
- “ຫ້າມບອກ OTP ແລະ ລະຫັດ PIN”: ລະຫັດ OTP ທີ່ສົ່ງມາທາງໂທລະສັບ ແລະ ລະຫັດ PIN ຂອງແອັບທະນາຄານ ຄືດ່ານປ້ອງກັນສຸດທ້າຍ. ຫ້າມບອກສິ່ງນີ້ແກ່ຜູ້ອື່ນບໍ່ວ່າກໍລະນີໃດກໍຕາມ.
ສະຫຼຸບ, ໃນໂລກອອນລາຍ, “ຄວາມບໍ່ໄວ້ວາງໃຈ” ຄືເກາະປ້ອງກັນໄພທີ່ດີທີ່ສຸດ. ການສະຫຼະເວລາຕັ້ງສະຕິ ແລະ ກວດສອບຂໍ້ມູນພຽງແຕ່ 2-3 ນາທີ ສາມາດປ້ອງກັນຄວາມເສຍຫາຍທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນກັບຊັບສິນຂອງທ່ານໄດ້ຢ່າງມະຫາສານ.