ຫຼາຍໆ ສາດສະໜາ ແລະ ຕຳນານຄວາມເຊື່ອ (mythologies) ສອນວ່າ ພຣະເຈົ້າ (God) ແມ່ນຜູ້ສ້າງໂລກ ແລະ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງທີ່ຢູ່ໃນນັ້ນ. ຄົນທີ່ເຊື່ອໃນພະເຈົ້າເອີ້ນວ່າ ເທວະນິຍົມ (theists). ພວກເຂົາຄິດວ່າພຣະເຈົ້າເປັນຜູ້ສ້າງທຸກສິ່ງທີ່ມີຢູ່. ໃນສາດສະໜາສ່ວນໃຫຍ່, ເຊື່ອກັນວ່າພຣະເຈົ້າເປັນ ອະມະຕະ (ບໍ່ມີວັນຕາຍ) ແລະ ມີພະລັງອຳນາດທີ່ບໍ່ມີຂີດຈຳກັດ.

ພຣະພົມ (Brahma) ແມ່ນພຣະຜູ້ສ້າງໃນ ສາດສະໜາຮິນດູ. ພຣະພົມ, ພຣະສິວະ (Shiva) ແລະ ພຣະວິສະນຸ (Vishnu) ແມ່ນພຣະເຈົ້າທີ່ສຳຄັນຂອງຊາວຮິນດູ. ຮູບພາບນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນຮູບປັ້ນພຣະພົມຢູ່ເທິງຝາຂອງ ວັດ (temple) ແຫ່ງໜຶ່ງ.

ພະພຣາມເປັນພະເຈົ້າຜູ້ສ້າງໃນສາສະໜາຮິນດູ. ພະພຣາມ, ພະສິວະ ແລະ ພະວິສະນຸ ເປັນພະເຈົ້າທີ່ສຳຄັນຂອງສາສະໜາຮິນດູ. ຮູບພາບນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນພະພຣາມຢູ່ເທິງຝາວັດ.

ອາລາ ໝາຍເຖິງພຣະເຈົ້າ, ຂຽນເປັນພາສາອາຣັບ.

ຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າພະເຈົ້າ ຫຼື ເທວະດາມີຢູ່ຈິງ ເອີ້ນວ່າ ເທວະນິຍົມ (theism). ສ່ວນຄົນທີ່ບໍ່ເຊື່ອວ່າພະເຈົ້າ ຫຼື ເທວະດາມີຢູ່ຈິງ ເອີ້ນວ່າ ອະເທວະນິຍົມ (atheists). ສຳລັບ ອະສັດຈະນິຍົມ (Agnostics) ແມ່ນກຸ່ມຄົນທີ່ຄິດວ່າ ພວກເຮົາບໍ່ສາມາດຮູ້ໄດ້ຢ່າງແນ່ນອນວ່າ ພະເຈົ້າ ຫຼື ເທວະດາມີຢູ່ຈິງຫຼືບໍ່, ພວກເຂົາອາດຈະເຊື່ອ ຫຼື ບໍ່ເຊື່ອໃນສິ່ງສັກສິດກໍໄດ້. ສ່ວນຄົນທີ່ເຊື່ອໃນພະເຈົ້າ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຊື່ອຕາມຫຼັກສາດສະໜາແບບດັ້ງເດີມ ເອີ້ນວ່າ ທຳມະຊາດເທວະນິຍົມ (deists).

ບາງສາດສະໜາມີພຣະເຈົ້າ ຫຼື ເທວະດາຫຼາຍອົງ, ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ພະພູເທວະນິຍົມ (polytheism). ຕົວຢ່າງລວມມີ: ສາດສະໜາຮິນດູ, ຊິນໂຕ, ເຕົ໋າ, ແລະ ວິກກາ (Wicca). ສ່ວນຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າ ມີພະເຈົ້າພຽງອົງດຽວ ເອີ້ນວ່າ ເອກະເທວະນິຍົມ (monotheism). ຄົນທີ່ເຊື່ອໃນພະເຈົ້າອົງດຽວ ມັກຈະຂຽນຄຳວ່າ “God” ດ້ວຍຕົວອັກສອນໃຫຍ່ “G”. ບາງສາດສະໜາທີ່ເຊື່ອໃນພະເຈົ້າອົງດຽວໄດ້ແກ່: ສາດສະໜາຄຣິດ, ຢູດາຍ, ອິດສະລາມ, ບາຮາຍ, ແລະ ສິກ. ເມື່ອເວົ້າເຖິງພະເຈົ້າ ຫຼື ເທວະດາຫຼາຍອົງ, ຄຳວ່າ “gods” ມັກຈະຂຽນດ້ວຍຕົວອັກສອນນ້ອຍ “g”.

ພຣະເຈົ້າ (God) ມີຢູ່ຈິງບໍ?

ຜູ້ຄົນຫຼາຍຄົນເຄີຍຕັ້ງຄຳຖາມວ່າພຣະເຈົ້າມີຢູ່ຈິງຫຼືບໍ່. ນັກຄິດ ແລະ ຜູ້ນຳສາສະໜາຕ່າງໆໄດ້ພະຍາຍາມພິສູດ ຫຼື ຫັກລ້າງຄວາມເຊື່ອນີ້. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ວິທະຍາສາດບໍ່ໄດ້ກ່ຽວຂ້ອງກັບການພິສູດວ່າສິ່ງເໜືອທຳມະຊາດມີຢູ່ຈິງຫຼືບໍ່.

ມີຫຼາຍແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບການມີຢູ່ຂອງພຣະເຈົ້າ:

• ອະເທວະນິຍົມແບບເຂັ້ມງວດ (Strong atheism): ເຊື່ອວ່າພຣະເຈົ້າບໍ່ມີຢູ່ຈິງ.
• ອະເທວະນິຍົມໃນພຶດຕິກຳ (De facto atheism): ເຊື່ອວ່າພຣະເຈົ້າເກືອບຈະແນ່ນອນວ່າບໍ່ມີຢູ່ຈິງ.
• ອະກນັອກສິດ (Agnosticism): ເຊື່ອວ່າບໍ່ມີໃຜຮູ້ໄດ້ວ່າພຣະເຈົ້າມີຢູ່ຈິງຫຼືບໍ່.
• ດີອິດ ຫຼື ເທອິດ (Deism or theism): ເຊື່ອວ່າພຣະເຈົ້າມີຢູ່ຈິງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດພິສູດໄດ້.
• ເທອິດແບບເຂັ້ມງວດ (Strong theism): ເຊື່ອວ່າພຣະເຈົ້າມີຢູ່ຈິງ ແລະ ສາມາດພິສູດໄດ້.

ຊື່ເອີ້ນຂອງພຣະເຈົ້າ

ພຣະເຈົ້າມີຊື່ເອີ້ນທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະສາສະໜາ, ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ:

• Yahweh ຫຼື Elohim: ໃນສາສະໜາຍິວ ແລະ ຄຣິດ.
• Allah: ໃນສາສະໜາອິດສະລາມ.
• Baha: ໃນສາສະໜາບາໄຮ.
• Ahura Mazda: ໃນສາສະໜາໂຊໂຣອາສເຕີ.

ຄວາມເຊື່ອໃນພຣະເຈົ້າທົ່ວໂລກ

ແຜນທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງເປີເຊັນຂອງຜູ້ຄົນໃນບັນດາປະເທດເອີຣົບທີ່ກ່າວໃນປີ 2005 ວ່າພວກເຂົາ “ເຊື່ອວ່າມີພຣະເຈົ້າ”.

ມາຮອດປີ 2000, ປະຊາກອນໂລກກວ່າເຄິ່ງໜຶ່ງນັບຖືໜຶ່ງໃນສາມສາສະໜາຫຼັກໃນກຸ່ມອັບຣາຮາມ (Abrahamic) ຄື: ຄຣິດ (33%), ອິດສະລາມ (20%), ແລະ ຢິວ (ໜ້ອຍກວ່າ 1%). ສາສະໜາອື່ນໆລວມມີ ພຸດ (6%), ຮິນດູ (13%), ແລະ ສາສະໜາພື້ນເມືອງຈີນ (6%). ສ່ວນຫຼາຍຂອງສາສະໜາເຫຼົ່ານີ້ກ່ຽວຂ້ອງກັບພຣະເຈົ້າ ຫຼື ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ເຖິງແມ່ນວ່າບາງສາສະໜາຈະບໍ່ມີແນວຄວາມຄິດເລື່ອງພຣະເຈົ້າກໍຕາມ.

ພຣະເຈົ້າໃນສາສະໜາກຸ່ມອັບຣາຮາມ

ສາສະໜາກຸ່ມອັບຣາຮາມເປັນສາສະໜາທີ່ເຊື່ອໃນພຣະເຈົ້າອົງດຽວ (Monotheism). ຜູ້ຕິດຕາມ (ຍົກເວັ້ນບາງກຸ່ມໃນອິດສະລາມ) ເຊື່ອວ່າພຣະເຈົ້າສ້າງມະນຸດຂຶ້ນຕາມຮູບລັກສະນະຂອງພຣະອົງ. ໃນສາສະໜາຍິວ, ຊື່ຂອງພຣະເຈົ້າມັກຈະບໍ່ຖືກອອກສຽງດັງ. ໃນຂະນະທີ່ຊາວມຸດສະລິມໃຊ້ຄຳວ່າ “Allah” ເຊິ່ງເປັນພາສາອາຣັບທີ່ແປວ່າ “ພຣະເຈົ້າ”. ພາບລັກສະນະຂອງພຣະເຈົ້າໃນຖານະຊາຍແກ່ທີ່ສະຫຼາດໄດ້ກາຍເປັນທີ່ນິຍົມໃນຍຸກເຣເນຊອງ (Renaissance).

ພຣະເຈົ້າໃນສາສະໜາຄຣິດ

ໃນຄຳພີໄບເບິນ, ພຣະເຈົ້າຖືກກ່າວເຖິງໃນຫຼາຍຮູບແບບ. ຊາວຄຣິດເຊື່ອໃນ “ພຣະຕຣີເອການຸພາບ” (Holy Trinity) ຄື: ພຣະບິດາ, ພຣະບຸດ (ພຣະເຢຊູ), ແລະ ພຣະວິນຍານບໍລິສຸດ. ຊາວຄຣິດເຊື່ອວ່າພຣະເຢຊູໄດ້ລົງມາເກີດເປັນມະນຸດເພື່ອໃຫ້ໂອກາດມະນຸດໃນການລອດພົ້ນຈາກບາບ (Sin) ແລະ ເພື່ອໃຫ້ມະນຸດໄດ້ກັບມາສ້າງຄວາມສຳພັນກັບພຣະເຈົ້າອີກຄັ້ງ. ຫຼັງຈາກບຸກຄົນຍອມຮັບຂອງຂວັນແຫ່ງຊີວິດນິລັນດອນແລ້ວ, ພຣະເຈົ້າຈະສະຖິດຢູ່ໃນບຸກຄົນນັ້ນ.

ພຣະເຈົ້າໃນສາສະໜາທາງຕາເວັນອອກ

• ຮິນດູ: ມີພຣະເຈົ້າອົງດຽວທີ່ເອີ້ນວ່າ “ພຣາມັນ” (Brahman) ເຊິ່ງປະກົດໃນຫຼາຍຮູບຮ່າງ ເຊັ່ນ: ພຣະຣາມ, ພຣະກຣິດສະນະ, ພຣະສີວະ, ແລະ ອື່ນໆ. ບາງຄົນເຊື່ອວ່າຈິດວິນຍານຂອງພຣະເຈົ້າສຖິດຢູ່ໃນທຸກຄົນ (Advaita Vedanta).
• ພຸດ ແລະ ຂົງຈື້: ບາງຄັ້ງກ່ຽວຂ້ອງກັບການນັບຖືພຣະເຈົ້າຫຼາຍອົງ, ຫຼື ບາງຄັ້ງກໍບໍ່ມີພຣະເຈົ້າເລີຍ.
• ຊິນໂຕ: ເປັນສາສະໜາທີ່ນັບຖືພຣະເຈົ້າຫຼາຍອົງ (Polytheistic). ບໍ່ມີພຣະເຈົ້າອົງດຽວທີ່ສະເພາະເຈາະຈົງ, ແຕ່ມີ “ຄາມິ” (Kami) ຫຼື ຈິດວິນຍານທີ່ສຖິດຢູ່ໃນທຳມະຊາດທຸກຢ່າງ ບໍ່ວ່າຈະເປັນກ້ອນຫີນ, ຕົ້ນໄມ້, ຫຼື ສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຊີວິດ.

ພຣະເຈົ້າໃນປັດຊະຍາຕາເວັນຕົກ

ນັກປັດຊະຍາເຊັ່ນ: ອະຣິສໂຕເຕິລ (Aristotle) ໄດ້ບັນຍາຍເຖິງພຣະເຈົ້າວ່າເປັນ “ຕົ້ນເຫດສູງສຸດ” (Supreme Cause). ມີການສ້າງຄຳຖາມທາງເຫດຜົນເຊັ່ນ “ພຣະເຈົ້າສາມາດສ້າງກ້ອນຫີນທີ່ໜັກຈົນພຣະອົງເອງຍົກບໍ່ຂຶ້ນໄດ້ຫຼືບໍ່?” (God paradox). ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີການໃຊ້ເຫດຜົນທາງຄະນິດສາດ ແລະ ຕັກກະສາດ ເຊັ່ນ “ການພະນັນຂອງປັສຄັລ” (Pascal’s wager) ແລະ ຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງທາງດ້ານອັນໂຕໂລຈີ (Ontological), ຈັກກະວານວິທະຍາ (Cosmological), ແລະ ທາງດ້ານການອອກແບບ (Teleological) ເພື່ອພິສູດການມີຢູ່ຂອງພຣະເຈົ້າ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ຈາກເວັບໄຊ https://www.kiddle.co/