ສຳຫຼວດ Laopedia
Category: ປັດຊະຍາ
ຈັນຍາບັນ (Ethics) ແມ່ນຫຍັງ?
ຈັນຍາບັນ (Ethics) ແມ່ນພາກສ່ວນໜຶ່ງຂອງປັດຊະຍາທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາເຂົ້າໃຈເຖິງສິ່ງທີ່ດີ ແລະ ສິ່ງທີ່ຊົ່ວ. ມັນກ່ຽວກັບການຄິດຫາວິທີວ່າພວກເຮົາຄວນປະຕິບັດຕົນ ແລະ ຕັດສິນໃຈແນວໃດ. ຈັນຍາບັນພະຍາຍາມຕອບຄຳຖາມຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ໂຊຄຣາເຕສ ເອປິກເຕຕັສ ອິມມານູເອວ ຄານ ວິທີການຄິດກ່ຽວກັບຈັນຍາບັນໃນຮູບແບບຕ່າງໆ ເມື່ອຜູ້ຄົນເວົ້າເຖິງຈັນຍາບັນ, ພວກເຂົາມັກຈະເບິ່ງໃນຫຼາຍມຸມມອງ: ສິນທຳ ຄືສິ່ງທີ່ບຸກຄົນໃດໜຶ່ງເຊື່ອ ຫຼື ຮູ້ສຶກວ່າເປັນສິ່ງທີ່ດີ ຫຼື…
ວິທີວິພາກ (Dialectic) ແມ່ນຫຍັງ?
ວິທີວິພາກ ແມ່ນວິທີການສົນທະນາ ຫຼື ການໂຕ້ວາທີຢ່າງເລິກເຊິ່ງລະຫວ່າງບຸກຄົນ. ມັນປຽບເໝືອນການໂຕ້ຖຽງແບບພິເສດທີ່ທຸກຄົນພະຍາຍາມເຂົ້າໃຈແນວຄິດຂອງກັນແລະກັນ ແລະ ຊອກຫາຄວາມຈິງຮ່ວມກັນ. ໃນສະໄໝກາງ, ວິທີວິພາກຖືກຖືວ່າເປັນໜຶ່ງໃນສາມວິຊາທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຮຽນຮູ້. ທັງສາມວິຊານີ້ເອີ້ນວ່າ “ໄຕວິທະຍາ” (Trivium), ເຊິ່ງປະກອບມີ: ໄວຍາກອນ (ວິທີການເຮັດວຽກຂອງພາສາ), ວາທີສິນ (ວິທີການເວົ້າ ແລະ ຂຽນໃຫ້ຈູງໃຈ), ແລະ ວິທີວິພາກ (ວິທີການຄິດຢ່າງມີເຫດຜົນ…
ຄວາມງາມແມ່ນຫຍັງ?
ຄວາມງາມແມ່ນຄຸນນະພາບພິເສດທີ່ເຮັດໃຫ້ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງເປັນທີ່ພໍໃຈຕໍ່ສຳຜັດ ຫຼື ຈິດໃຈຂອງເຮົາ. ເມື່ອສິ່ງໃດໜຶ່ງສວຍງາມ, ມັນອາດຈະໜ້າເບິ່ງ, ໜ້າຟັງ, ໜ້າສຳຜັດ, ມີລົດຊາດດີ, ມີກິ່ນຫອມ, ຫຼື ແມ່ນແຕ່ພຽງແຕ່ຄິດເຖິງມັນກໍມີຄວາມສຸກ. ກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມງາມຄືຄວາມໜ້າກຽດ. ຄວາມງາມຍັງເປັນຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ອະທິບາຍໄດ້ຍາກ, ແລະ ມັນມີຄວາມໝາຍແຕກຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະຄົນ ແລະ ວັດທະນະທຳ. ພວກເຮົາຍັງບໍ່ຮູ້ແນ່ຊັດວ່າມີພຽງແຕ່ມະນຸດເທົ່ານັ້ນທີ່ສາມາດສຳຜັດກັບຄວາມງາມໄດ້. ປ່ອງຢ້ຽມດອກກຸຫລາບທີ່ສວຍງາມໃນວິຫານ Notre-Dame de Paris.…
Book Review: Peak Mind: ຝຶກ “ສະມາທິ” ພຽງ 12 ນາທີຕໍ່ມື້ ເພື່ອສ້າງສະໝອງໃຫ້ຄົມກວ່າເດີມ
ເຄີຍຮູ້ສຶກບໍ່ວ່າ ສະໝອງຂອງທ່ານກຳລັງຖືກດຶງໄປຫຼາຍທາງໃນເວລາພ້ອມກັນ? ທັງວຽກ, ຄອບຄົວ, ແລະ ສຽງແຈ້ງເຕືອນຈາກໂທລະສັບທີ່ບໍ່ເຄີຍຢຸດ. Dr. Amishi P. Jha, ນັກປະສາດວິທະຍາລະດັບໂລກ ໄດ້ໄຂຄວາມລັບທີ່ໜ້າຕື່ນເຕັ້ນວ່າ: “ສະມາທິ (Attention) ກໍຄືກ້າມຊີ້ນຊະນິດໜຶ່ງທີ່ສາມາດຝຶກໃຫ້ແຂງແຮງໄດ້!” ພຽງແຕ່ໃຊ້ເວລາຝຶກຝົນວັນລະ 12 ນາທີ, ທ່ານກໍສາມາດປ່ຽນແປງປະສິດທິພາບຂອງສະໝອງ ແລະ ດຶງຈິດໃຈໃຫ້ກັບມາຢູ່ກັບປັດຈຸບັນໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ. 1.…
Book Review: The Compound Effect: ເມື່ອ “ນິໄສນ້ອຍໆ” ແຕ່ສ້າງຄວາມສຳເລັດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່
ທ່ານເຄີຍສົງໄສບໍ່ວ່າ ເປັນຫຍັງບາງຄົນຈຶ່ງປະສົບຜົນສຳເລັດແບບກ້າວກະໂດດ ໃນຂະນະທີ່ຫຼາຍຄົນຍັງຢູ່ບ່ອນເກົ່າ? Darren Hardy, ຜູ້ຂຽນປຶ້ມ “The Compound Effect” ໄດ້ເປີດເຜີຍຄວາມລັບທີ່ບໍ່ມີສູດວິເສດໃດໆ, ມີພຽງແຕ່: “ການກະທຳນ້ອຍໆທີ່ເຮັດຊ້ຳໆຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ” ເທົ່ານັ້ນ. 1. ສູດລັບຂອງຄວາມສຳເລັດ Hardy ໄດ້ສະຫຼຸບສູດງ່າຍໆໄວ້ວ່າ: “ການເລືອກທີ່ສະຫຼາດ + ຄວາມສະໝ່ຳສະເໝີ + ເວລາ…
Book Review: The Power of Habit: ປ່ຽນນິໄສນ້ອຍໆ… ເພື່ອປ່ຽນຊີວິດ
ທ່ານເຄີຍສົງໄສບໍ່ວ່າ ເປັນຫຍັງນິໄສບາງຢ່າງຈຶ່ງຕິດໂຕເຮົາມາຫຼາຍປີ ທັງທີ່ຢາກປ່ຽນກໍປ່ຽນບໍ່ໄດ້? ປຶ້ມ “The Power of Habit” ໂດຍ Charles Duhigg ໄດ້ໄຂຄວາມລັບວ່າ ເຮົາບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງສູ້ກັບນິໄສເກົ່າ ແຕ່ເຮົາຕ້ອງ “ເຂົ້າໃຈ” ກົນໄກຂອງມັນ ເພື່ອທີ່ຈະປ່ຽນແປງມັນຢ່າງສະຫຼາດ. 1. ວົງຈອນນິໄສ (The Habit Loop):…
Book Review: “The ONE Thing” ຂຽນໂດຍ Gary Keller ແລະ Jay Papasan
ປຶ້ມ “The ONE Thing” ຂຽນໂດຍ Gary Keller ແລະ Jay Papasan ເປັນປຶ້ມທີ່ປ່ຽນແນວຄິດເລື່ອງການເຮັດວຽກ ແລະ ການໃຊ້ຊີວິດໃຫ້ມີປະສິດທິພາບສູງສຸດ. ນີ້ຄືການສະຫຼຸບແນວຄິດຫຼັກຂອງປຶ້ມເຫຼັ້ມນີ້ເປັນພາສາລາວ ເພື່ອໃຫ້ທ່ານນຳໄປປັບໃຊ້: The ONE Thing: ຄວາມຈິງອັນລຽບງ່າຍທີ່ຊ່ອນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຜົນລັບທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ ຫຼາຍຄົນມັກຄິດວ່າ “ຄວາມສຳເລັດ” ມາຈາກການເຮັດຫຼາຍຢ່າງໃນເວລາພ້ອມກັນ…
Book Review: Wabi-Sabi (ວາບິ-ຊາບິ): ສິລະປະການເຫັນຄວາມງາມໃນຄວາມບໍ່ສົມບູນແບບ
ໃນໂລກທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍການແຂ່ງຂັນ ແລະ ການໄລ່ຕາມ “ຄວາມສົມບູນແບບ” (Perfectionism), ບາງຄັ້ງເຮົາກໍລືມໄປວ່າຄວາມງາມທີ່ແທ້ຈິງອາດບໍ່ໄດ້ເຊື່ອງຢູ່ໃນສິ່ງທີ່ລີ້ລັບ ຫຼື ສົມບູນແບບສະເໝີໄປ. ແນວຄິດ Wabi-Sabi ຕາມໜັງສືຂອງ Nobuo Suzuki ໄດ້ເປີດມຸມມອງໃໝ່ໃຫ້ເຮົາເຫັນວ່າ: ຄວາມງາມທີ່ແທ້ຈິງຊ່ອນຢູ່ໃນສິ່ງທີ່ລຽບງ່າຍ, ຢູ່ອ້ອມຕົວເຮົາ ແລະ ໃນຊີວິດທີ່ບໍ່ສົມບູນແບບຂອງເຮົາເອງ. ຫົວໃຈ 5 ປະການຂອງ Wabi-Sabi,…
Book Review: ຖອດລະຫັດສະໝອງອັດສະລິຍະ: ປ່ຽນວິທີຄິດ… ເພື່ອຊີວິດທີ່ດີກວ່າແບບສໄຕລ໌ຍີ່ປຸ່ນ
ທ່ານເຄີຍຮູ້ສຶກໝົດຫວັງເວລາພົບພໍ້ກັບບັນຫາທີ່ສະຫຼັບສັບຊ້ອນໃນວຽກງານ ຫຼື ຊີວິດປະຈຳວັນບໍ? ບາງຄົນເບິ່ງຄືວ່າສາມາດແກ້ໄຂທຸກຢ່າງໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ, ມີໄອເດຍໃໝ່ໆມາແກ້ວິກິດຢູ່ສະເໝີ. ຫຼາຍຄົນມັກຄິດວ່າ “ຄວາມສະຫຼາດ” ເປັນພອນສະຫວັນທີ່ຕິດຕົວມາແຕ່ເກີດ, ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ… ຄວາມສະຫຼາດແມ່ນທັກສະທີ່ຝຶກຝົນກັນໄດ້! ມື້ນີ້ເຮົາຈະພາທ່ານໄປຖອດລະຫັດຈາກໜັງສື “ຖອດລະຫັດສະໝອງອັດສະລິຍະສໄຕລ໌ຍີ່ປຸ່ນ” — ໜັງສືທີ່ບໍ່ໄດ້ສອນພຽງແຕ່ວິທີການຮຽນ, ແຕ່ສອນວິທີ “ການຄິດ” ທີ່ເປັນລະບົບ ແລະ ໃຊ້ງານໄດ້ຈິງ. ສິລະປະຂອງ “ການເບິ່ງ” ທີ່ແຕກຕ່າງ…
ປັດຊະຍາ (Philosophy) ແມ່ນຫຍັງ?
ປັດຊະຍາ (Philosophy) ແມ່ນວິທີການຄິດຢ່າງເລິກເຊິ່ງກ່ຽວກັບ ໂລກ, ຈັກກະວານ, ແລະ ແມ່ນແຕ່ ສັງຄົມ. ມັນກ່ຽວຂ້ອງກັບການຕັ້ງຄຳຖາມພື້ນຖານທີ່ສຸດກ່ຽວກັບວິທີທີ່ພວກເຮົາຄິດ, ຈັກກະວານເປັນແນວໃດ, ແລະ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງເຊື່ອມຕໍ່ກັນແນວໃດ. ແນວຄວາມຄິດທາງປັດຊະຍາອາດຈະເບິ່ງຄືວ່າເປັນເລື່ອງໃຫຍ່ ແລະ ນາມມະທຳ (abstract), ແຕ່ມັນຍັງຄົງເປັນເລື່ອງກ່ຽວກັບຊີວິດຈິງ. ຕົວຢ່າງ: ຈັນຍາທຳ (Ethics) ຈະຕັ້ງຄຳຖາມວ່າພວກເຮົາຈະເປັນ ຄົນດີ…